Ruhi Çenet Earther titremesi zolagynda bolup geçen uly özgerişleri göz öňüne getirdi: "Külüň täzeden döremegi"

2023-nji ýylyň 6-njy fewralynda 7,7-den 7,6 ball ululykda ýer titremesi boldy, merkezi Kahramanmaraş bolup, 11 welaýaty sarsdyrdy. "Asyryň betbagtlygy" hökmünde aç-açan beýan edilen bu uly betbagtçylykdan soň, ýaralary bejermek üçin Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministrliginiň utgaşdyrylmagy bilen geçirilen köpçülikleýin gurluşyk kampaniýasy soňky aýlarda resmi taýdan tamamlandy.

2025-nji ýylyň 27-nji dekabrynda Hataýda geçirilen iň soňky gowşuryş dabarasy bilen, Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň gatnaşmagynda ýer titremesi zolagynda tamamlanan we peýdalanyjylara gowşurylan ýaşaýyş jaýlarynyň we iş ýerleriniň sany 455 müň 357-e ýetdi. Sosial mediadaky asyl dokumental wideolary bilen millionlarça tomaşaçylara ýeten meşhur YouTuber Ruhi Çenet, ýer titremesine girdi.

Kahramanmaraşda Ebrar saýty we täze ýaşaýyş ýerleri

Ebrar saýtynyň Kahramanmaraşda ýerleşýän ýerine baryp gören Ruhi Çenet, ýer titremesinde iň uly ýitginiň ýüze çykan simwoliki nokatlarynyň biri bolan sebitdäki düýpli üýtgeşmelere ünsi çekdi. Täze gurlan döwrebap binalary gözden geçiren meşhur YouTuber, sebitiň köne ýagdaýy bilen häzirki ýagdaýynyň arasyndaky tapawudy şu sözler bilen ýetirdi:

"Häzirki wagtda şol bir ýer düýbünden başgaça görünýär. Destructionok edilenden soň, ýer titremesine garşy täze jaýlar guruldy we kwartiralar degişli eýelerine berildi. Dikeldiş işleri zeper ýeten etraplary abatlamak bilen çäklenmedi. Käbir ýerlerde düýbünden täze ýaşaýyş ýerleri döredildi."

İndere

Adyýaman İnderedäki ägirt uly gurluşyk meýdançasy bilen sapar programmasyny dowam etdirip, Çenet bu ýerde durmuşa geçirilýän taslamanyň göwrümine geň galmagyny gizläp bilmedi. Gysga wagtyň içinde täze şäheriň döredilendigini mälim eden Çenet, täze ýaşaýyş ýerleriniň howpsuzlygyna ünsi çekdi:

"Bir wagtlar bu ýerde hiç zat ýokdy. Şeýle-de bolsa, häzirki wagtda gysga wagtyň içinde tamamlanan täsirli işler sebäpli bu ýer 16 müň täze jaý gurlan uly ýaşaýyş meýdanyna öwrüldi. Gaty gaýanyň üstünde gurlan bu desgalar hem çydamly, hem-de ýer titremesine çydamly."

Antakýa we külüň döreýän taryhy mirasy

Asyryň betbagtçylygynyň iň weýran bolmagyna sebäp bolan Hataýda 55 müňden gowrak binanyň zeper ýetendigini ýatladýan Ruhi Çenet, ýer titremesiniň merkezlerinden biri bolan Antakýada soňky ýagdaýy hem paýlaşdy. Simwoliki taryhy binalara we Antakýanyň şäher merkezine baryp gören meşhur dokumental film, köp asyrlyk mirasyň gaýtadan dikeldilmegini aşakdaky sözler bilen beýan etdi:

"Ine, Anadolydaky iň gadymy metjidiň ýerleşýän ýeri. 1400 ýyllyk gümmezi ýer titremesinde ýykyldy, ýöne düýpli dikeldişden soň üç ýyl soň myhmanlar üçin açyldy. Şäher merkezinde-de şol üýtgeşikligi görmek bolýar. Galyndylar kem-kemden täze şäher siluetine öwrüldi."

earthquakeer titremesinden soň bütinleý weýran bolan meşhur Atatürk köçesine baryp gören Çenet köçäniň täze ýüzi barada şeýle diýdi: "Bu gün sözüň doly manysynda külden gaýtadan doguldy. Bu ýerde takmynan müň kwartira bar. Görýän binalaryňyzyň hemmesi noldan guruldy." Gyzdyrma işinde gazanylan üstünlikleri açdy.