RussiaB-den Russiýa garşy gödek Memorandum: "Putin duruzylmasa, ol durmaz, bahasy agyr bolmaly"

Strasburgda geçirilen Europeanewropa Parlamentiniň (EP) Baş Assambleýasynda Europeanewropa Bileleşiginiň (EUB) daşary syýasat ugruny kesgitleýän örän möhüm sessiýa geçirildi. EUewropa Bileleşiginiň Daşary gatnaşyklar we howpsuzlyk syýasaty boýunça ýokary wekili Kaja Kallas "EUB agzalaryna garşy gibrid howplar" ady bilen çykyş edip, agza ýurtlary Russiýanyň Europeanewropa yklymyna yzygiderli we köp ölçegli hüjümlerine garşy "agzybirlik we aýgytlylyk" çagyrdy. Kallas, Moskwa administrasiýasynyň gibrid söweş usullary bilen Europeanewropa demokratiýalaryny we möhüm infrastrukturany nyşana alýandygyny aýtdy we bu howplara garşy has öňüni alyş çäreleri görmegiň zerurdygyny aýtdy.

Russiýanyň köp ölçegli gibrid hüjüm strategiýasy

2022-nji ýyldan bäri Russiýanyň Ukraina garşy giň gerimli harby çozuş başlangyjy başlaly bäri Europeanewropa topragynda gibrid işleriň göze görnüp duran we yzygiderli ýokarlanandygyny belläp, Kallas Moskwanyň nyşana alýan ýurdunyň gurluşyna görä taktikasyny üýtgedendigini aýtdy. Kallas käbir Europeanewropa ýurtlarynda sosial polýarlaşma maglumatlaryň hapalanmagy bilen güýçlenýändigini we demokratik saýlaw proseslerine kiber we duýgur çäreleriň edilýändigini aýtdy. Beýleki tarapdan, möhüm harby infrastruktura desgalarynyň, jemgyýetçilik transport ulgamlarynyň we strategiki raýat gurluşlarynyň sabotaj we kiber hüjümleriniň gönüden-göni nyşanyna öwrülendigini aýtdy. Bu kontekstde bilelikdäki aňtaw paýlaşmagyň möhüm ähmiýete eýedigini mälim eden Kallas, "Bilelikdäki aňtaw gullugymyz Russiýanyň gibrid ulaglarynyň hemmesini gurşap almalydyr. Aňtaw paýlaşmak möhüm ähmiýete eýe." Ol duýduryş berdi.

Moskwanyň maliýe çeşmelerine zarba: 1 trillion ýewro ýitgi

Gibrid howplara garşy göreşde Kremliň maliýe güýjüni bozmagyň iň möhüm tapgyrydygyny öňe sürýän EUB-niň wekili, şu güne çenli ulanylýan sanksiýalaryň Russiýanyň ykdysadyýetine takmynan 1 trillion ýewro zyýan ýetirendigini habar berdi. Kallas bu sanksiýalaryň gerimini has-da giňeltmäge taýyn "şu güne çenli iň uly sanksiýalar sanawy" -nyň tamamlanjakdygyny aýtdy. Russiýanyň halkara sanksiýalaryny ýeňip geçmek üçin ulanýan "kölegeli flotunyň" kesgitli ädimler bilen ýok edilmegini dowam etdirýändigini mälim eden Kallas, howpsuzlyk çäreleriniň diplomatiýa pudagynda hem edilmelidigini öňe sürdi. Şunuň bilen baglylykda, Şengen sebitindäki rus diplomatlarynyň erkin hereketini çäklendirmek, Russiýanyň öňki söweşijilerine wiza gadagançylygy girizmek we rus raýatlary üçin umumy syýahatçylyk wizasy syýasatlaryna täzeden garamak ýaly berk çäreleri ara alyp maslahatlaşdy. Kallas serhet howpsuzlygynyň ähmiýetine ünsi çekip: "Europeanewropanyň çägine hüjüm edýän adamlaryň howuzuny azaltmalydyrys" -diýdi.

"Putin gödek, gorky bilen hereket edip bilmeris"

Kallas, emeli intellekt bilen goldanýan dezinformasiýa torlaryndan hüşgär bolmalydygyny aýdyp, maglumat manipulýasiýasyny we daşary ýurt gatyşmalaryny (FIMI) çalt ýüze çykarmak üçin tehnologiki gurallaryň netijeli ulanylmalydygyny, EUB diplomatik wekilhanalarynyň işgärleriniň taýýarlanmalydygyny we Russiýanyň işe alyş ulgamlarynyň üsti açylmalydygyny aýtdy. Bu howplar sebäpli Europeewropanyň yza çekilmeli däldigini belläp, Kallas Russiýanyň prezidenti Wladimir Putiniň strategiýasyny şu sözler bilen jemledi: "Putin sözüň doly manysynda gödek adamyň mysaly. Moskwanyň gibrid hüjümleri bizi gorkuzmak, jemgyýetlerimizi ysmaz etmek we hereket etmekden çekinmek üçin döredildi. Putiniň isleýän zady şu." "Bu togtadylmasa durmaz. Russiýa has uly töwekgelçilik etmäge taýyn bolansoň, Europeewropa has köp baha tölemeli."