Russiýanyň prezidenti Putin, Ukraina bilen parahatçylyk şertnamasyna taýýardyklaryny aýtdy

Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin Russiýa döwlet telewideniýesine beren beýanatynda Ukraina bilen konfliktleri bes etmek üçin parahatçylyk şertnamasyny baglaşmaga taýýardyklaryny aýtdy. Ukrainanyň prezidenti Wolodymyr Zelenskiniň territoriýanyň ýitmegini kabul edip biljekdigi baradaky sözlerine baha beren Putin, Russiýanyň gözegçiligindäki sebitleriň Russiýanyň taryhy territoriýasydygyny öňe sürdi we bu meselede eglişik ýokdugyny aýtdy.

Russiýa bilen Ukrainanyň arasynda parahatçylyk gepleşikleri başlarmy?

Wladimir Putin ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň Sankt-Peterburgdaky ýörite wekili Stiw Witkoff bilen Sankt-Peterburgda geçirilen ýygnakda taraplaryň üç taraplaýyn gatnaşyklaryň täzeden başlamagy barada ylalaşandyklaryny aýtdy. Bu gepleşikleriň maksadynyň duşmançylygy wagtlaýynça bes etmek däl-de, soňky parahatçylyk şertnamasy baglaşylandan soň Ukrainanyň we Russiýanyň howpsuzlyk zerurlyklaryny kanagatlandyrmakdygyny aýtdy. Rus lideri, bu işde Europeanewropanyň howpsuzlyk arhitekturasyna hemmetaraplaýyn seredilmelidigini aýtdy.

Rus administrasiýasy Europeewropa bilen söweşmek isleýärmi?

Wladimir Putin Europeewropanyň halkynyň Russiýa bilen uruş islemeýändigini, Russiýanyň Europeewropa bilen hiç hili urşa taýyn däldigini mälim etdi. Söweş meýdanynda Russiýany ýeňmegiň mümkin däldigini öňe süren Putin, ukrain administrasiýasynyň garaýşyny tankytlady we Kiýewiň raýatlaryny zor bilen fronta iberendigini öňe sürdi. Putin Russiýanyň 2014-nji ýyldan bäri parahatçylygyň tarapdarydygyny öňe sürüp, ukrainleriň we ruslaryň ýeke halkdygyny aýtdy we häzirki krizisiň çözgütlerini tapmak üçin gepleşiklere açykdyklaryny aýtdy.

Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin Ukraina bilen parahatçylyk şertnamasyny baglaşmaga taýýardyklaryny we ABŞ-nyň ýörite wekili Stiw Witkoff bilen Sankt-Peterburgda duşuşandygyny aýtdy. Sankt-Peterburgda geçirilen gepleşikleriň netijesinde üç taraplaýyn gatnaşyklaryň täzeden başlajakdygyny we bu prosesiň ahyrky parahatçylyk we howpsuzlyk arhitekturasyny döretmegi maksat edinýändigini aýtdy.

Halkara hukugy we diplomatiýa prosesleriniň çäginde döwletara dawalary bes etmek üçin şeýle gepleşikler daşary işler ministrlikleri we degişli ýurtlaryň diplomatik wekilleri arkaly utgaşdyrylýar. Bu prosesiň gidişi, taraplaryň howpsuzlyk kepillikleri we serhet dawalary babatynda görjek anyk ädimlerine baglylykda emele gelýär.

Netije

Wladimir Putiniň aýdan sözleri, Russiýanyň häzirki harby operasiýa maksatlaryna ýetmek kararyna gelendigini, diplomatik çözgüt tapmagyň gapysyny açýandygyny görkezýär. Göni aragatnaşyklaryň, esasanam ABŞ bilen täzeden başlamagy, halkara aktýorlarynyň krizisi çözmekde aýgytly rol oýnajakdygyny görkezýär.

Russiýanyň "taryhy ýerler" diýip kesgitleýän sebitlerinde tutanýerliligi parahatçylyk gepleşikleriniň iň çylşyrymly nokadyny düzýär. Taraplaryň gutarnykly ylalaşyk gazanmagy üçin howpsuzlyk kepillikleri we territorial bitewilik meselesinde çynlakaý ylalaşyk gerek ýaly.

Mümkin täsirler

Bu diplomatik ädim Europeanewropa ýurtlaryna edilýän uruş basyşyny azaldyp, sebitdäki ykdysady durnuksyzlygy aradan aýyrmak baradaky umytlary artdyryp biler. Gepleşikleriň başlamagy, esasanam energiýa we howpsuzlyk syýasatlary babatynda Europeewropada täze strategiki döwre gapy açyp biler.

Ukraina bilen Russiýanyň arasyndaky konfliktleriň soňlanmagy, dünýä bazarlarynda azyk we energiýa howpsuzlygy meselesindäki näbellilikleri azaldyp biler. Şeýle-de bolsa, gepleşikler başa barmasa, konfliktleri güýçlendirmek we sebitdäki howpsuzlyk töwekgelçiligini has giň sebite ýaýratmak mümkinçiligi hem göz öňünde tutulýar.