Sanly özgerişlik Türkiýanyň medeni mirasynda başlandy

Medeni mirasy goramak we sanlaşdyrmak üçin möhüm ädim ädildi. Medeniýet we syýahatçylyk ministri Mehmet Nuri Ersoý we Türk Telekom kompaniýasynyň baş direktory Ebubekir Şahin, Türkiýäniň medeni mirasynyň geljegini sanly üýtgeşmeler bilen Stambul arheologiýa muzeýinde geçiriljek çäräni yglan etdi. Bu başlangyç, Medeniýet we Syýahatçylyk ministrligi we Türk Telekom bilen hyzmatdaşlykda gol çekilen teswirnama bilen resmi taýdan başlandy.

Sanly özgerişde täze döwür

Protokolyň çäginde muzeýlerde we taryhy ýerlerde täze sanly üýtgeşme prosesiniň başlandygy habar berildi. Bu amal ýerli we milli infrastrukturanyň kömegi bilen amala aşyrylar we maksat Türkiýanyň çäginde medeni mirasa degişli strategiki maglumatlary goramak. Ministr Ersoý bu ädimiň medeni özygtyýarlylygyň möhüm bölegidigini mälim etse-de, Türk Telekom kompaniýasynyň baş direktory Şahin bu taslamanyň uzak möhletleýin strategiki maýa goýumdygyny aýtdy. Bu mirasy gorap saklamak diňe bir fiziki eserleri goramak bilen çäklenmän, eýsem medeni ýady we şahsyýeti gelejekde götermegi hem aňladýandygyny aýtdy. Bu täze ädimiň diňe bir bilet ulgamyny sanlaşdyrmak bilen çäklenmän, eýsem medeni mirasy dolandyrmakda sanly döwrüň zerurlyklaryna laýyk gelýän bir modele geçişini hem aňladýandygyny mälim etdi.

Täze muzeýler ulgamyň içine girer

Ersoý 70 sany muzeýiň we harabalygyň dürli işewürlik modelleri bilen dolandyrylýandygyny düşündirdi. 2026-2027-nji ýyllarda açylmagy meýilleşdirilýän 28 täze muzeýiň we taryhy ýadygärligiň bu sistema goşuljakdygyny mälim etdi. Bu giňeldilen gurluş bilen, Türkiýede jemi 216 muzeýiň we harabalygyň sanly ulgama birleşdiriljekdigi mälim edildi.

Tehnologiýa goldaw berýän myhmanlaryň tejribesi

Täze ulgamyň kassadaky amallary, muzeý dükanlaryny we söwda meýdançalaryny bir üçegiň aşagynda dolandyrmak arkaly standart hyzmat bermegi maksat edinýändigi mälim edildi. Ersoý bu ýere gelýänleriň diňe muzeýe girmän, eýsem tehnologiýanyň goldawy bilen köp ölçegli taryhy we medeniýeti başdan geçirjekdigini aýtdy. Myhmanlaryň tejribesiniň süýümli infrastruktura, giňden ýaýran Wi-Fi ulgamlary we 5G integrasiýasy bilen baýlaşdyryljakdygy mälim edildi. Bu tehnologiki täzelikler bilen muzeýler gelýänlere täze nesil tejribe merkezleri hökmünde hyzmat eder.

Maglumat howpsuzlygy we özygtyýarlylyk

Maglumatlaryň diňe bir maglumat çeşmesi bolman, eýsem sanly zamanda strategiki milli gymmatlykdygyna ünsi çekip, Ersoý täze modeliň iň möhüm elementleriniň biriniň maglumat howpsuzlygydygyny aýtdy. Maglumatlaryň Türk Telekomyň içerki tehnologiýasy bilen ýurduň çäginde goraljakdygyny aýtdy. Bu çemeleşmäniň sanly garaşsyzlygy üpjün etmekde möhüm ähmiýete eýedigini mälim etdi.

Söwda sebitleri we dükanlar özgerýär

Ersoý özgertmeleriň diňe sanly bilet ulgamlary bilen çäklenmejekdigini, muzeý dükanlary, naharhanalar, satuw meýdançalary we myhman hyzmatlary bilen baglanyşykly söwda amallarynyň hem göz öňünde tutuljakdygyny aýtdy. Teswirnamanyň çäginde adaty türk senetleri we beýleki medeni önümler muzeý dükanlarynda elýeterli bolar. Bu önümleriň ministrlik tarapyndan tassyklanan suratkeşlerden satyn alynjakdygy mälim edildi.

Ykdysady täsir we tygşytlamak

Täze ulgamyň ykdysady täsiri barada gürleşen Ersoý, bar bolan 292 işgäriň ministrligiň dürli bölümlerinde ulanyljakdygyny we her ýylda takmynan 400 million lira tygşytlamagyň mümkindigini aýtdy. Bu tygşytlamanyň 10 ýylyň dowamynda 8 milliard lira ýetjekdigi çaklanylýar.

Muzeý kartoçkasy ulgamy täzelenýär

Muzeý kartoçkasynda üýtgeşmeleriň boljakdygyny yglan eden Ersoý, häzirki kartoçkalaryň möhleti gutarandan soň, Türkiýe Respublikasynyň şahsyýetnamalarynyň muzeý kartalaryna öwrüljekdigini we gönüden-göni şahsyýet kartoçkalarynyň edilip bilinjekdigini habar berdi. Ulgam elektron hökümet we ykjam programma arkaly işlär.

Türk Telekomyň roly

Türk Telekom kompaniýasynyň baş direktory Şahin şertnamanyň çäginde muzeýleriň we taryhy ýerleriň ahyrky sanlylaşdyrylmagyny üpjün etjekdiklerini aýtdy. Sanly üýtgeşmäniň süýüm infrastrukturasy, kiberhowpsuzlyk, maglumat merkezi, bulut we emeli intellekt ýaly tehnologiýalar tarapyndan goldanjakdygyny mälim etdi. Şeýle hem, bu üýtgeşmäniň Türkiýanyň sanly asyryna goşant goşjakdygyny aýtdy. margin-sag: 3px; ini: 800px ">