Türkiye-iň sanly we ýaşyl öwrülişigi täze MTP bilen dişli ýokarlandyrýar

Türkiye ykdysady we tehnologiki geljegini emele getirjek täze eýýamyň gapysyny açýar. 2027-2029-njy ýyllary öz içine alýan täze Orta möhletli maksatnama (MTP) laýyklykda ýurduň sanly we ýaşyl öwrülişigi ep-esli tizlener. Bu nukdaýnazardan, serişdeleri has netijeli we has netijeli ulanmagy maksat edinip, global bäsdeşlik ukybyny ýokarlandyrjak strategiki ädimler ýeke-ýekeden durmuşa geçiriler.

Senagatda ýaşyl öwrülişik we Unionewropa Bileleşiginiň standartlaryna laýyklyk

Täze döwürde Türkiye senagat pudagynyň durnuklylygyny üpjün etmek üçin rewolýusiýa ädimlerini ädýär. Türk zyňyndy söwda ulgamynyň (TR ETS) Europeanewropa Bileleşiginiň serhet uglerodyny kadalaşdyrmak mehanizmine laýyklygyny güýçlendirmek, ýokary zyňyndy intensiwligi bolan pudaklaryň ýaşyl öwrülmegine goldaw berer we dünýä bazaryndaky eksportçylaryň bäsdeşlige ukyplylygyny saklamakda möhüm rol oýnar. Önümçilik pudagynda ýaşyl we sanly üýtgeşmeleriň talaplary tehnologiki esasda kesgitlener we kärhanalar üçin täze goldaw mehanizmleri güýje girer.

Daşky gurşawy bitewi goramagy maksat edinýän tehnologiki we ykdysady usullaryň toplumy bolan Iň oňat elýeterli usullar (BAT) laýyklykda "Senagatda ýaşyl öwrülişik şahadatnamasy" dowam etdiriler. Bu işde zerur adam resurslaryny taýýarlamaga ünsi jemlemek bilen, senagat desgalarynda öndürilýän galyndy ýylylygyny ykdysadyýete netijeli yzyna gaýtarmak üçin täze kanunçylyk çäreleri görüler.

Akylly transport ulgamlaryny we elektrik ulag infrastrukturasyny ýaýratmak

Ulag pudagynda uglerodyň yzyny azaltmak üçin "Arassa nol zyňyndy strategiýasy we ulagda hereket meýilnamasy" tamamlanar we güýje girer. Tehnologiki ýol kartalary ekologiýa taýdan arassa, toplumlaýyn we howpsuz akylly transport ulgamlary üçin çyzylar. Bu amalda durnuklylygy we baglanyşygy ýokarlandyrjak taslamalar öňe çykar.

Türkiýede elektrik ulagynyň zarýad beriş stansiýalaryny giňeltmek üçin işler çaltlaşdyrylar. Logistika pudagynyň ömri bolan agyr söwda ulaglarynyň elektrikleşdirilmegini ýeňilleşdirmek üçin ýokary kuwwatly zarýad beriş stansiýalary üçin milli meýilnama taýýarlanar. Jemgyýetçilik hyzmatlaryny sanly gurşawa geçirmek we kärhanalaryň sanly kuwwatyny ýokarlandyrmak hem bu işiň möhüm bölegi bolar.

Emeli intellekt kanunçylygy we TRUBA Super kompýuter maýa goýumlary

Sanly özgertmeler maksatnamasynyň çäginde kärhanalaryň tehnologiki maýa goýumlary goldanylsa-da, emeli intellekt tehnologiýalarynda Europeanewropa Bileleşiginiň standartlaryna laýyk gelýän milli kanunçylyk infrastrukturasy dörediler. Emeli intellekt programmalary tarapyndan talap edilýän ýokary gaýtadan işleýiş güýji bilen üpjün etmek üçin superkompýuter infrastrukturasy güýçlendiriler we Türkiýäniň Milli Ylym Elektron Infrastrukturasy (TRUBA) superkompýuteriniň kuwwaty artar.

Maglumat ykdysadyýetine geçişi çaltlaşdyrmak üçin milli eýeçilik syýasaty, maglumatlary paýlaşmak jogapkärçiligi we tehniki usullar ýaly milli dolandyryş çarçuwasy we maglumatlary dolandyrmak üçin kanunlar dörediler. Döwlet pudagynda sanly döwlet institusional arhitekturasy üçin hukuk infrastrukturasy bu döwürde tamamlanar we täze nesil tehnologiýalaryndan iň ýokary peýdany üpjün eder.

Governmenterli dolandyryş edaralarynda toplumlaýyn sanly şäher infrastrukturasy

Gaýtalanmagynyň öňüni almak we häkimlikleriň IT maýa goýumlarynda netijeliligi ýokarlandyrmak üçin umumy programma üpjünçiligi bölekleri bilen umumy sanly infrastruktura giňelder. Sanly şäher dolandyryş toplumlaýyn infrastrukturasynyň kömegi bilen ýerli dolandyryş edaralarynda maglumatlara esaslanýan karar beriş mehanizmleri güýçlener we umumy platforma çemeleşmesi bilen sanly şäher hyzmatlary giňeldiler.

Strategiki pudaklarda halkara derejesinde akkreditlenen synag we laýyklygy bahalandyrmak infrastrukturasy döredilýär; Synag, gözden geçirmek, gözegçilik we sertifikasiýa amallarynda täze emeli intellekt bilen goldanýan we maglumatlara gönükdirilen hyzmat modelleri işlenip düzüler. Bilim pudagynda ähli derejelerdäki okuw meýilnamasy we tehniki infrastruktura sanly zamana uýgunlaşdyrylar; Täze prosese gönükdirilen, başarnykly sanly ölçeg we baha beriş ulgamy durmuşa geçiriler.