Saud Arabystanyndan Europeewropa uly zarba: Nebit iberilmegi düýbünden bes edildi

Eastakyn Gündogarda geosyýasy dartgynlygy güýçlendirmek we strategiki infrastruktura hüjümleri bilen global energiýa bazarlary sarsdyrylmagyny dowam etdirýärler. Dünýäniň iň uly milli nebit we tebigy gaz kompaniýasy bolan Saud Arabystany döwlet kompaniýasy Saudi Aramco , geljek aý çig nebit bilen üpjün edip bilmejekdigini Europeewropadaky nebiti gaýtadan işleýän müşderilerine resmi taýdan habar berdi. Uruş we dawa gurşawy sebäpli ýüze çykan bu ägirt uly üpjünçilik krizisi, häzirki wagtda energiýa päsgelçiligi bilen göreşýän Europeanewropa bazarynda uly zarba tolkunyny döretdi.

Strategiki Gündogar-Günbatar Turbageçirijisine pilotsyz hüjüm

Bu möhüm kararyň aňyrsynda, Gyzyl deňze çenli uzalýan Saud Arabystanynyň möhüm Gündogar-Günbatar nebit geçirijisine pilotsyz howa ulagy (UAV) hüjümleri degişlidir. Geçen hepde bu hüjümlerden soň Saud Arabystanyň häkimiýetleri howpsuzlyk we zyýany bahalandyrmak sebäpleri boýunça wagtlaýyn ýapylmaly boldy. Bu mesele bilen tanyş ygtybarly çeşmeler agyr zeper ýeten turbanyň birnäçe günüň içinde bölekleýin gaýtadan işlenmegine garaşylýandygyny, ýöne doly güýjünde işlemegi üçin azyndan alty hepde gerek bolup biljekdigini aýdýarlar. Bu gijikdirme, öwezini dolmak kyn bolan iberiş zynjyrynda boşluk döredýär.

Karar Europeanewropaly alyjylaryň hemmesini öz içine alýar: Gigantlar howsala düşýär

Bu düýpli karar, köplenç uzak möhletleýin şertnamalar arkaly Saud Arabystanynyň çig nebitini üpjün edýän Europeanewropaly araçylara we gaýtadan işleýänlere gönüden-göni täsir edýär. Geljek aý meýilleşdirilýän iberişleriň doly ýatyrylmagy bilen Europeewropada uly howsala höküm sürdi. Polşanyň energiýa ägirdi Orlen SA , öçürilenden soň alternatiw energiýa çeşmelerini tapmak üçin wagt bilen bäsleşip, anna gününden bäri gyssagly kod bilen on gowrak tenderi açyp, dürli üpjün edijilere ýüz tutmaga synanyşdy. Turbageçirijide garaşylmadyk bu arakesmäniň, durnukly önümçilik nukdaýnazaryndan Europeanewropanyň senagat ägirtleri üçin çynlakaý kynçylyklar döredjekdigi aýdylýar.

Günde 577 müň barrel boşluk nädip doldurylar?

Halkara Energetika Guramasy (IEA) tarapyndan neşir edilen soňky nebit bazary hasabatyna görä, OECD-e agza Europeanewropa ýurtlary diňe iýun aýynda Saud Arabystanyndan her gün ortaça 577 müň barrel çig nebit import etdi. Bu ägirt uly göwrümiň bazardan duýdansyz çykarylmagy, global nebit bahalarynyň eýýäm näzik deňagramlylykda ýokarlanmagyna sebäp bolup biler. Eastakyn Gündogardaky esasy nebiti gaýtadan işleýän zawodlary we global energiýa kartellerini çuňňur sarsdyran bu üpjünçilik ýetmezçiligi, geosyýasy dartgynlygyň kölegesinde näçe wagt dowam eder we dünýä ykdysadyýetinde nähili şöhlelenjekdigi ykdysady ugurlarda iň köp ara alnyp maslahatlaşylýan meseleleriň biridir.