Saud Arabystanyndan Trump-a gizlin telefon: Şazada Salmandan Hutilere garşy harby gatyşma haýyşy

Gyzyl deňziň we Bab al-Mandeb bogazynyň töweregindäki güýçlenýän harby dartgynlyk Riýad bilen Waşingtonyň arasynda telefon aragatnaşygynyň möhüm bolmagyna şaýat boldy. ABŞ-da ýerleşýän “Axios” web sahypasynyň ady aýdylmadyk iki sany ýokary derejeli amerikan resmisine esaslanýan habarlara görä, Saud Arabystanynyň mirasdar şazadasy Muhammet bin Salman düýn iki gezek ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump-a jaň edip, Yemenemendäki Eýran tarapyndan goldanýan Hutlara garşy göni harby operasiýa talap etdi.

Muha portunyň ýykylmagy Riýady höweslendirdi

Saud Arabystanynyň gyssagly harby gatyşmak isleginiň sebäbi Hutileriň (Ansarullah hereketi) düýn Gyzyl deňziň iň möhüm energiýa we söwda geçelgelerinden biri bolan Bab al-Mandeb bogazynyň golaýyndaky strategiki Muha portuna ýetmegidir. Bu ösüş global deňiz söwdasy we sebit howpsuzlygy nukdaýnazaryndan uly alada döretdi. Şazada bin Salman Trump-dan sebitdäki barha artýan howp sebäpli ABŞ-nyň goşunyndan göni Hutileri nyşana almagyny isledi. Şeýle-de bolsa, amerikan resmileri Prezident Trumpyň bu haýyşy ret edendigini we Waşingtonyň şu wagt Hussiler bilen göni harby çaknyşyk gurmak islemeýändigini habar berdiler.

Trump administrasiýasynyň gönüden-göni gatyşmak haýyşyny ret edendigine garamazdan, Riýad şäherine aňtaw goldawyny dowam etdirýändigi mälim edildi. Bu meselä ýakyn çeşmeler ABŞ-nyň harby we raýat işgärleriniň Saud Arabystanyndaky kärdeşlerine anyk habar berendigini habar berdi. Trumpyň görkezmesine laýyklykda ABŞ goşunynyň esasy ünsi Eýran we Hormuz bogazy bolup, täze front açmagyň düýbünden öňüni aljakdygy nygtaldy. Beýleki tarapdan, ABŞ-nyň Merkezi serkerdeliginiň serkerdesi (CENTCOM) Bred Kuperiň krizisi utgaşdyrmak üçin gyssagly ýygnak geçirmek üçin düýn Saud Arabystanyna möhüm sapar gurandygy habar berildi.

Yemenemen söweşiniň we sebitleýin weýrançylyklaryň taryhy

Yemenemendäki raýat urşunda Eýran tarapyndan goldanýan Hutiler 2014-nji ýylyň sentýabr aýyndan bäri ýurduň strategiki sebitlerine, esasanam paýtagt Sanaa gözegçilik astynda saklanýar. Saud Arabystanynyň ýolbaşçylygyndaky Arap koalisiýasy 2015-nji ýylyň mart aýyndan bäri Yemenemeniň kanuny hökümetine harby goldaw berýär. Soňky döwürde dartgynlylyk hasam güýçlenýär. Aslynda, Arap koalisiýasynyň metbugat sekretary Brigada generaly Turki al-Maliki 8-nji sentýabrda Saud Arabystanynyň Ebha, Hamis Muşaýt, Kazan we Najran şäherlerinde raýat we söwda infrastrukturasyny nyşana alýan hüjümlerde 73 adamyň ýaralanandygyny habar berdi. Ahyrynda Muha portunyň nyşana alynmagy sebitdäki deňiz gatnawy baradaky aladalary ýokarlandyrdy.