Şehit leýtenant Kaner Gönyeli türgenleşiginiň deňiz tapgyry tamamlandy

Demirgazyk Kipr Türkiýe Respublikasy (TRNC) bilen Türkiýe arasynda geçirilen şehit leýtenant Kaner Gönyeli gözleg we halas ediş maşklary, flagman TCSG ashaşamyň Famagusta portunda çykmagy bilen başlandy we deňiz tapgyrynyň tamamlanmagy bilen tamamlandy. TRNC premýer-ministri Ünal Üstel, ýokary wezipeli adamlar we ýerli we daşary ýurtly synçylar türgenleşige gatnaşdy. Bu türgenleşik, sebitdäki harby hyzmatdaşlyga we howpsuzlyga düşünmegiň möhüm görkezijisi hökmünde baha berildi.

Exerciseerine ýetirilen maşklaryň we çäreleriň başlamagy

Türgenleşik TCSG ashaşamyň Famagusta portundan ugramagy bilen başlandy, deňiz sebiti ssenariýa laýyklykda meýilleşdirilen gözleg we halas ediş işlerine ýetildi. Ssenariýa görä, TRNC-iň territorial suwlarynyň daşynda, Türk gözleg we halas ediş zolagynda tertipsiz immigrantlary alyp barýan gury ýük gämisi bilen söwda ýahtasynyň arasynda çaknyşyk simulýasiýa edildi. Bu wakadan soň Türkiýäniň we TRNC gözleg we halas ediş guramalary tiz herekete geçdiler.

Gözleg we halas ediş işleriniň möhüm bölegi bolan Kenarýaka Gorag komandasy bilen baglanyşykly uçarlar ölenleriň ýerleşýän ýerini kesgitlemek üçin gözleg uçuşlaryny amala aşyrdy. Ssenariýanyň çäginde diri galanlaryň käbiri bu açyşlaryň netijesinde ýüze çykaryldy we dikuçarlardaky gözleg we halas ediş toparlary diri galanlary "çalt zolak" usuly we ýüzýän nosilkalar bilen deňizde halas etdi. Thearalananlar saglygy barlamak üçin dikuçarlar bilen gämä iberildi.

Jikme-jik halas ediş işleri we ssenariler

Kauçuk gaýyklar we gözleg-halas ediş enjamy deňizdäki beýleki diri galanlar üçin uçardan galdyryldy. Bu enjamlar ýitgi çekenleri çalt halas ediş gämileri bilen gämilere howpsuz daşamaga mümkinçilik berdi. Türk Howa Güýçleri bilen baglanyşykly gözleg we halas ediş uçary müň metr beýiklikden halas ediş gaýyklaryny sebite taşlady we gözleg we halas ediş toparyny sebite iberdi. Topar paraşýut bilen deňze bökmek bilen ýaralananlary halas etdi we kenarýaka goragçy gaýyklarynyň kömegi bilen ewakuasiýa işini amala aşyrdy.

Ssenariýa görä, düzgünsiz immigrantlardan doly gury ýük gämisine kenarýaka gorag gämileri tarapyndan saklanmak barada duýduryş berildi. Şeýle-de bolsa, kenarýaka goragçylarynyň ýörite operasiýa topary içeri girdi we duýduryşlara jogap bermedik gämä goşuldy. Bu aralykda, immigrantlar tarapyndan başlanan ýangyn kenarýaka gorag gämileri tarapyndan gözegçilik astyna alyndy we ekipa and we immigrantlar sag-aman ewakuasiýa edildi. TRNK-nyň premýer-ministri Ünal Üstel türgenleşikden soň eden çykyşynda Kipr türk halkynyň howpsuzlygyny, döwletini we özygtyýarlylygyny goraýan güýçli erkiň beýanyna şaýat bolandyklaryny aýtdy. Şeýle hem, bu türgenleşigiň Türkiýe bilen TRNK-nyň arasyndaky üýtgewsiz harby hyzmatdaşlygyň we umumy howpsuzlyk düşünjesiniň anyk görkezijisidigini aýtdy.

Üstel Kipr türk halkynyň Gündogar Ortaýer deňzinde täze bileleşikler we harby gurluşlar döredilen döwürde ýeke däldigini aýtdy. Watan Türkiye, Kipr türk halkynyň howpsuzlygy üçin täsirli we hakykatda kepillendiriji bolup durýandygyny aýtdy.

Günorta Kipriň ýaragly hereketleri we sebit deňagramlylygy

Üstel Günorta Kipriň Kipr Gresiýasynyň administrasiýasynyň soňky ýyllarda ýaraglaryny we hyzmatdaşlygyny ýokarlandyrýandygyny aýtdy. Fransiýa bilen harby hyzmatdaşlygyň we Gündogar Ortaýer deňzinde döredilmäge synanyşýan täze deňagramlylygyň üns bilen gözden geçirilýändigini aýtdy. Üstel, HHR-iň we Kipr türk halkynyň ýeke däldigini belläp, Türkiýanyň güýçli goşuny we diplomatik işjeňliginiň ýokarlanmagy bilen Kipr türk halkynyň güýjüni artdyrandygyny aýtdy. Türkiýeniň goranyş pudagynda gazanan üstünlikleriniň hem bu güýçlenmegine goşant goşandygyny mälim etdi.

Kipr meselesi we özygtyýarlylyk talaplary

Üstel Kipr meselesinde Kipr halkynyň özygtyýarlylygyny we deň derejeli halkara status talaplaryny kabul etmezden durnukly çözgüt modeliniň döredilip bilinmejekdigini aýtdy. Üstel geçmişde şowsuz çemeleşmeleriň synanyşmagynyň peýdaly bolmajakdygyny aýtdy we Kipr türk halkynyň öz döwletinden, özygtyýarlylygyndan we hukuklaryndan asla ýüz öwürmejekdigini aýtdy. Şeýle hem, Kipr türk hukuklarynyň berilmegi bilen Gündogar Ortaýer deňzinde hemişelik parahatçylygyň mümkindigini mälim etdi.

Türgenleşigiň ähmiýeti we geljekde bolup biläýjek ösüşler

Kipr türk halkynyň howpsuzlygynyň tötänleýin galmajakdygyny habar berýän Üstel Türkiýe we umumy goranyş. Gündogar Ortaýer deňzinde parahatçylygy saklamak üçin zerur taýynlyklaryň edilendigini we güýçli goranmagyň parahatçylygyň iň uly kepilligi bolandygyny aýtdy.

Içeri işler ministriniň orunbasary Kübra Güran ğğitbaşy bu türgenleşigiň üstünlikli tamamlanandygyny we gözleg-halas ediş işleriniň adam ömrüne berlen bahanyň görkezijisidigini aýtdy. Gözleg we halas ediş işleriniň oýlanyşykly meýilleşdirilendigini we berk utgaşdyrylmagynyň zerurdygyny aýtdy.

Kenarýaka goragçylarynyň serkerdebaşysynyň orunbasary Ahmet Kendir bu türgenleşigiň gury ýer we deňiz tapgyrlarynda üstünlikli geçirilendigini aýtdy. Bu türgenleşige dürli bölümleriň işgärleriniň gatnaşandygyny we gözleg-halas ediş guramalarynyň hyzmatdaşlygy we utgaşdyrylyşynyň güýçlendirilendigini aýtdy. Kendir gözleg we halas ediş elementleriniň gije-gündiziň dowamynda öz borçlaryny ýerine ýetirýändigini aýtdy we töwerekdäki deňizlerde bolup biläýjek ähli hadysalara garşy gözleg we halas ediş guramasynyň bardygyny aýtdy. Türkiye TRNC-ni goldamagy we hyzmatdaşlygy artdyrjakdygyny aýtdy.