Semizlik ýürek transplantasiýasyna eltýär: Kerwandan prof

Häzirki döwrüň saglygyna iň uly howplaryň birine öwrülen semizlik diňe bir estetiki mesele däl, ýürek saglygyna gönüden-göni gönükdirilýär. Hünärmenler; Düzgünsiz iýmitlenmek, oturýan durmuş, ýeterlik uky we çilim çekmek metabolik deňagramlylygymyzy bozmak üçin birleşýär we bu ýagdaý ýürek-damar kesellerine ýol açýar. Prof. Dr. Kerwan bu mesele boýunça möhüm beýanatlar berip, dünýädäki ölümleriň takmynan üçden biriniň ýürek-damar kesellerinden döreýändigini görkezdi.

Häzirki zaman durmuşynyň howpy: hereketsizlik we semizlik

Tehnologiýany we şäher durmuşyny ösdürmek adamlary gün-günden has statiki durmuşa çekýär. Hatda gaty gysga aralyklarda sürmek, basgançaklaryň ýerine lift saýlamak we gündelik bedenterbiýe işlerini azaltmak ýürek saglygyna gönüden-göni ýaramaz täsir edýär. Prof. Doktor Kerwan bu hereketsizligiň semizlige sebäp bolýandygyny we semizligiň diňe bir agram meselesi däl-de, süýji keseli ýaly çynlakaý alyş-çalyş keselleriniň başlangyjydygyny aýtdy. Metabolik prosesleriň bozulmagy bilen zaýalanan ýürek-damar ulgamy wagtyň geçmegi bilen yzyna dolanyp bolmajak zeper bilen ýüzbe-ýüz bolýar.

"Umytsyz bolanymyzda, ýürek transplantasiýasy iň soňky dynç alyş ýeridir"

Gözegçiliksiz süýji we metabolik bozulmalar hem koronar damar kesellerine sebäp bolýar. Damar gurluşy düýbünden zaýalanan ösen döwürlerde adaty bejeriş usullary ýeterlik däl bolup biler. Bu işiň çynlakaýdygyny aýdyp, professor doktor Kerwan aşakdaky baha berdi: "Semizlik metabolik keselleri, ýürek-damar kesellerini aňladýar. Süýji keseli metabolik kesel sebäpli ýüze çykýar. Koronar damar keselleri süýji keseli sebäpli ýüze çykýar, soň bolsa geçip bilmeris, ýürek transplantasiýasyny geçirmeli. Heartürek transplantasiýasy ähli hroniki keselleriň we metabolik keselleriň netijesidir." Bu ýagdaý, ýürek transplantasiýasyna garaşýan näsaglaryň sanynyň günsaýyn artmagynyň esasy faktorlaryndan biri hökmünde tapawutlanýar.

Organiki haýyr-sahawat we Türkiýede donor tapmakda kynçylyk

heartürek ýetmezçiliginiň soňky döwründe näsaglar üçin ýeke-täk umyt bolan ýürek transplantasiýasynyň iň uly päsgelçiliklerinden biri, laýyk donoryň bolmazlygydyr. Prof. Dr. Kerwan Türkiýedäki organ peşgeşleriniň mukdary barada durup geçip, beýni ölenleriň maşgalalarynyň diňe dörtden bir böleginiň organ peşgeşlerini tassyklandygyny aýtdy. Mundan başga-da, Kerwan maşgalanyň razylygyny alsa-da, her bir ýüregiň transplantasiýa üçin laýyk däldigini aýtdy; Ageaş, ölümiň sebäbi, trawma taryhy, ýürek uzak wagtlap saklandy, damarlarda stenoz, gysyş kemçilikleri ýa-da semizlik ýaly faktorlaryň organyň ulanylmagynyň öňüni alyp biljekdigini aýtdy. Medisinanyň esasy düzgüniniň "ilki bilen zyýany ýok" dygyny ýatladýan Kerwan, dogry näsaga dogry göçürme bermegiň möhümdigini aýtdy.

Heartüregi goramagyň altyn formulasy: töwekgelçilikleriň ýüze çykmagynyň öňüni almak

Heartürek transplantasiýasy diňe bir ösen bejeriş usuly hökmünde däl, eýsem ýürek saglygynyň jemgyýetde goralmalydygynyň alamaty hökmünde hem görülmelidir. Heartüregi goramagyň iň arzan we täsirli usuly, töwekgelçilik faktorlarynyň ýüze çykmazdan ozal öňüni almakdygyny aýdyp, professor Dr.Kerwan "Şu gün ýüregimize gowy ideg etmek islesek, metabolik kesellerden uzak durarys. Heartüregiňize gowy ideg etmegiň altyn formulasy semizlikden uzak durmakdyr" -diýdi. Sagdyn durmuş endikleriniň ähmiýetini ýene bir gezek ýatlatdy.