SSI hepdesinde hasaba alynmadyk işleriň howpuna ünsi çekýär

Denizli (İHA) - Durmuş üpjünçiligi instituty (SGK) Denizli welaýat müdiri Abdullah Mersin hasaba alynmadyk işiň sosial we ykdysady durmuşa täsirini bellemek üçin şu ýylky SSI hepdeliginiň mowzugyny 'insurancetiýaçlandyryş bilen, iş howpsuz, işçi howpsuz; Insurancetiýaçlandyryş bilen işlemegiň konstitusiýa hukugyna ünsi çeken Mersin, iş berijiler we işgärler üçin kanuny borçdygyny aýtdy. Iş berijileriň ätiýaçlandyryşsyz iş üpjün edip bilmejekdigini, işgärleriň bu hukukdan meýletin ýüz öwürip bilmejekdigini aýtdy. Şeýle ýagdaýlaryň kanuny we maliýe töwekgelçilikleriniň bardygyny we iş berijileriň kanunlary bozmaly däldigini aýtdy.

Insurancetiýaçlandyryşsyz işlemegiň şahsy we sosial täsiri

Mersin hasaba alynmadyk adamlaryň geljekde pensiýa hukugy ýaly möhüm kepilliklerden mahrumdygyny aýtdy. Ol işe ukypsyzlygy sebäpli maýyplyk pensiýasyna hukugy bolmazlygy we ölen halatynda diri galan pensiýasy kepillendirilmän galanlary galdyrmak ýaly töwekgelçilikler barada gürrüň etdi. Şeýle hem, işsizlik ätiýaçlandyryşyndan peýdalanyp bilmejekdiklerini, saglyk hyzmatlaryndan gönüden-göni peýdalanmak hukugyny ýitirjekdigini we ätiýaçlandyryş töleglerini tölemelidigini aýtdy. Instiýaçlandyrylmadyk işgärleriň iş hadysalaryna we hünär kesellerine sezewar bolýandyklaryny, bu ýagdaýyň diňe bir sosial üpjünçilik hukuklaryndan däl-de, eýsem zähmet kanunçylygynda göz öňünde tutulan esasy kepilliklerdenem aýrylmagyna sebäp bolýandygyny mälim etdi. we sosial üpjünçilik ulgamyna zeper ýetmegi. Salgyt we ýygym ýitgileriniň köpelmegi bilen býudjet ýüküniň artýandygyny, girdeji paýlanyşynda adalatsyzlygyň ýokarlanýandygyny we ykdysady maglumatlaryň ygtybarlylygynyň zaýalanýandygyny aýtdy. Bu ýagdaýyň dogry syýasaty öndürmegi kynlaşdyrýandygyny mälim etdi we hasaba alynmadyk iş ýüze çykarylsa kärhanalara çynlakaý sanksiýalar bilen ýüzbe-ýüz bolup biljekdigini aýtdy.

Iş durmuşynda aç-açanlyk we kanuny borçlar

Iş durmuşynda aç-açanlygy üpjün etmek üçin banklar arkaly aýlyk tölegleriniň ähmiýetine degip geçmek bilen Mersin bu tejribäniň kanuny borçdygyny ýatlatdy. Kanunçylyga laýyklykda, üç ýa-da has köp işçi işleýän kärhanalarda ähli tölegleriň kanuny aýyrmalardan soň bank arkaly amala aşyrylmalydygyny aýtdy. Bu borçnamany ýerine ýetirmezlik kärhanalar üçin öňünden aýdyp bolmajak maliýe töwekgelçiligini döredip we administratiw jerime salmagyna sebäp bolup biljekdigini aýtdy. Bellige alnan işiň diňe bir kanuny borç bolman, eýsem ýurduň geljegine we kärhanalaryň durnuklylygyna iň uly maýa goýumdygyny mälim etdi.