SİPER-2 Howa goranyş ulgamy üçin köpçülikleýin önümçilik senesi yglan edildi

Senagat we tehnologiýa ministri Mehmet Fatih Kaçyr, Türkiýäniň Mejlis we býudjet komissiýasynyň Beýik Milli Assambleýasynda 2027-nji ýyldaky býudjet çykyşynda Türkiýäniň goranyş pudagynda bolup geçen wakalary paýlaşdy. Türkiýäniň howa goranyş arhitekturasy bolan Polat gümmez taslamasynyň önümçilik meýilnamasyny yglan eden ministr Kaçyr, SİPER-2 uzak aralyga howa goranyş ulgamynyň köpçülikleýin önümçiliginiň geljek ýyl başlajakdygyny mälim etdi.

SIPER-2 köpçülikleýin önümçilik haçan başlar?

Türkiyeň howa gorag kuwwatyny güýçlendirmegi maksat edinýän Polat gümmez taslamasynyň çäginde SİPER-2 ulgamynyň köpçülikleýin önümçilik prosesi indiki ýyldan başlap amala aşyrylar. Ministr Mehmet Fatih Kajyr, goranyş pudagynda giň ekosistemanyň, şol sanda 4 müňden gowrak kompaniýa we gözleg instituty we 100 müňden gowrak işgäri bu taslamalarda işjeň rol oýnaýandygyny aýtdy.

Goranmak senagatynyň eksporty we gözleg-barlag işleri

Goranmak we awiasiýa pudagynda eksport görkezijileri 2002-nji ýylda 248 million dollar derejesinde bolsa-da, geçen ýyl 10 milliard dollardan geçip, ep-esli ösüş gazandy. Ministr Kaçir 2025-nji ýylda 80 gözleg we dizaýn merkezine 71 milliard lira goldaw beriljekdigini we AESA radarlary we harby aragatnaşyk ulgamlary üçin möhüm bolan radio ýygylyk çipleriniň TÜBİTAK BİLGEM-iň içinde öndürilmegini dowam etdirýändigini aýtdy.

Senagat we tehnologiýa ministri Mehmet Fatih Kaır, Türkiýäniň Milli Mejlisiniň Meýilleşdiriş we býudjet komissiýasyndaky býudjet çykyşynda Türkiýäniň içerki howa goranyş ulgamy SİPER-2 köpçülikleýin önümçiliginiň geljek ýyl başlajakdygyny, goranyş pudagyna eksportyň we R&D maýa goýumlarynyň artmagyna ünsi çekdi. Ministrligiň maglumatlaryna görä, 2002-nji ýyldan bäri 1203 maýa goýum üçin höweslendiriş şahadatnamalarynyň berilýändigi, 668 milliard lira gymmaty bolan esasy maýa goýumlaryna ýol açýandygy

Goranmak senagaty taslamalary Goranmak senagatynyň prezidentiniň utgaşdyrylmagy astynda amala aşyrylýar we degişli edaralar we tehnoparklar arkaly goldanýar. Bu pudakdaky tehnologiki ösüşler we köpçülikleýin önümçilik prosesleri, Türkiýäniň goranyş arhitekturasyny güýçlendirmek üçin kesgitlenen strategiki meýilnamalara laýyklykda degişli ministrlikler we goranyş senagaty kompaniýalary tarapyndan yzarlanýar.

Netije

Türkiýe, goranyş pudagynda daşary ýurt garaşlylygyny azaltmak strategiýasy, SİPER-2 ýaly içerki howa gorag ulgamlarynyň köpçülikleýin öndürilmegi bilen anyk tapgyra ýetýär. 2002-nji ýyldan bäri goranyş pudagyna goýlan gözleg we gözleg maýa goýumlary we höweslendiriş pudagyň eksport kuwwatyny 10 milliard dollardan gowrak artdyrmak arkaly ykdysady goşmaça gymmatlyk döretdi.

Bu ösüşler Türkiýe diňe bir harby zerurlyklaryny kanagatlandyrman, eýsem dünýä goranyş bazarynda bäsdeş aktýora öwrülýändigini görkezýär. Içerde öndürilen radio ýygylyk çiplerinden başlap, howa gorag ulgamlaryna çenli köp sanly tehnologiki başarnyk, ýurduň goranyş arhitekturasyny has garaşsyz we dowamly edýär.

Mümkin täsirler

SİPER-2 ulgamynyň köpçülikleýin öndürilmegi Türkiýanyň howa goranyş meýdanyndaky öňüni alyp biler we uzak aralyga goranyş zerurlyklarynyň içerki serişdeler bilen kanagatlandyrylmagyny üpjün edip biler. Bu ýagdaý, goranyş senagaty ekosistemasyndaky kompaniýalaryň iş mukdaryny artdyryp, ýokary tehnologiýa pudagynda ökde hünärli işe zerurlygy artdyryp biler.

Mundan başga-da, goranyş we howa giňişligindäki eksportyň artýan tendensiýasynyň dowam etmegi Türkiýanyň daşary söwda balansyna oňyn goşant goşup biler. Goranmak tehnologiýalarynda lokalizasiýa derejesiniň ýokarlanmagy bilen, halkara goranyş senagaty hyzmatdaşlygynda Türkiýäniň eliniň güýçlenmegine we tehnologiýa eksport edýän ýurduň ýagdaýyna has ýakynlaşmagyna garaşylýar.