Siriýa Iordaniýa Daraadaky howa zarbalary barada bellik iberýär

Siriýanyň Daşary işler ministrligi 26-njy oktýabrda Daraa sebitindäki raýat ilatly nokatlaryna garşy howa zarbasy sebäpli Iordaniýanyň Damaskdaky ilçisi Kudaty ministrlige çagyrdy. Iordaniýanyň ilçisine ministrlik tarapyndan berlen garşylyk hatynda sorag edilýän hüjümleriň Siriýanyň özygtyýarlylygyny aç-açan bozýandygy aýdylýar.

Daraadaky howa zarbalarynda parahat ilatdan ölenler boldumy?

Siriýanyň Daşary işler ministrligi tarapyndan berlen maglumata görä, 26-njy oktýabrda bolup geçen howa zarbasy netijesinde aýallar we çagalar ýaly 7 parahat ilat öldi we köp adam ýaralandy. Siriýanyň administrasiýasy bu hüjümleriň ýurduň özygtyýarly hukuklaryny bozýandygyny we ýagdaýy resmi garşylyk belligi bilen Iordaniýa tarapa ýetirendigini aýtdy.

Iordaniýanyň Dera operasiýasynyň sebäbi näme?

Iordaniýa medaragly Güýçleri 23-nji oktýabrda Kerak welaýatynyň günortasyndaky Hamud buthanasyna 9 adam ölüp, 25 adam ýaralanyp, ýaragly hüjüm üçin ar almak üçin 26-njy oktýabrda Siriýanyň günortasyndaky DAESH nyşanalaryna garşy howa operasiýasyny başlandyklaryny habar berdiler. Iordaniýanyň häkimiýetleri guramanyň 20 elementiniň operasiýa çäginde zyýansyzlandyrylandygyny öňe sürdi we parahat ilatdan ölenlere gynanç bildirdi.

Siriýanyň Daşary işler ministrligi Iordaniýanyň ilçisi Kudaty ministrlige çagyrdy we 26-njy oktýabrda Dera obasynda bolup geçen 7 parahat ýaşaýjynyň ölümine sebäp bolan howa zarbasy sebäpli resmi nägilelik hatyny berdi. Iordaniýa tarapy, bu operasiýanyň 23-nji oktýabrda bolup geçen ybadathana hüjümi üçin DAESH pozisiýasyna ar alyşdygyny mälim etdi.

Halkara hukugynda döwletleriň arasyndaky serhetaşa harby amallar özygtyýarly hukuklaryň we terrorçylyga garşy göreşiň çäginde baha berilýär. Şuňa meňzeş ýagdaýlarda taraplar diplomatik kanallar arkaly bellikler ibermek ýa-da halkara guramalarynyň öňünde inisiatiwalar bilen amallary dolandyrýarlar.

Netije

Bu diplomatik dartgynlyk, serhetaşa amallar parahat ilatyň ölümine sebäp bolsa, döwletleriň arasyndaky gatnaşyklaryň çalt ýaramazlaşyp biljekdigini görkezýär. Iordaniýa tarapyndan terrorçylyga garşy göreş maksady bilen geçirilen operasiýa Siriýa tarapyndan özygtyýarlylygyň bozulmagy hökmünde kesgitlenilen hem bolsa, iki ýurduň hem howpsuzlyk aladalary sebäpli hereket edendigi görünýär, emma parahat ilatyň ölümi diplomatik prosesi güýçlendirdi.

Mümkin täsirler

Siriýa bilen Iordaniýanyň arasyndaky bu diplomatik bellik, iki ýurduň arasyndaky serhet howpsuzlygy hyzmatdaşlygyny gowşadyp, sebitde harby hereketiň ýokarlanmagyna sebäp bolup biler. Taraplaryň raýat ýitgileri we amaly maksatlar baradaky dürli beýanatlary diplomatik kanallaryň has intensiw ulanylmagyny ýa-da sebitdäki dartgynlylygyň uzak möhletli syýasy krizise öwrülmegine sebäp bolup biler.