Siriýanyň Gandiniň agtygy Hajybaýram, sürgün ýyllary we watanyna gaýdyp gelişi barada gürrüň berdi

Siriýada ýüze çykan raýat urşunyň iň çuňňur yzlaryny alan maşgalalardan biri, Yslam dünýäsinde "Eastakyn Gündogaryň Gandi" ady bilen tanalýan meşhur akyldar Cevdet Saidiň maşgalasydy. Urşuň güýçlenmegi bilen watanyny Golan belentliginde terk etmeli bolan bu maşgala köp ýyllap Türkiýede bosgun bolup ýaşady. Cevdet Saidiň agtygy, diş lukmany Hajybaýram 2012-nji ýylda başlanan kyn migrasiýa syýahatyny, atasynyň asuda intellektual dünýäsini we weýran bolan obalaryna emosional gaýdyp gelişini jikme-jik paýlaşdy.

Asad reimeimi nyşana alan akyldar: 30 maşgalanyň gaçmak karary

Siriýada dawa-jenjeliň güýçlenmegi bilen maşgala ilki Golanda obasyny terk edip, Damaska gaçybatalga berdi, ýöne basyş artdygyça ýurtdan doly gitmek kararyna geldi. Hajybaýram 2012-nji ýylyň dekabrynda kabul eden bu möhüm kararyny şu sözler bilen ýetirdi: "Şol döwürde bir maşgala bolup 30 töweregi adamdyk. Damaskda galyp bilmejekdigimize düşündik, sebäbi aňtaw bölümleri atam Cevdet Saidiň yzyndady." Indi bu ýerde ýaşap bilmeris "diýmek bilen kyn syýahat etdik." Atasy, ejesi, doganlary we daýylary bilen ýola çykan Hajybaýram, esasy ýollardan uzakda, aşa howply we çylşyrymly ýollary ulanyp, Türkiýä gaçybatalga berip bilendiklerini, sebäbi işden aýrylan Assadyň re regimeimi atasyny gözleýändigini aýtdy.

Türkiýede täzeden gurlan durmuş: Gaçybatalga gözlemekden stomatologiýa

Hajybaýram Türkiýä gelenlerinde, senenamanyň 2012-nji ýylyň 8-nji dekabry görkezilendigini we bu ýerde 13 ýyl täze durmuş gurandyklaryny aýtdy. Sürgünlige başlanda bary-ýogy 9-njy synp okuwçysy bolan Hajybaýram, Türkiýede alan bilimleri bilen stomatologiýa fakultetine girdi we üstünlikli gutardy. Urşuň ilkinji ýyllarynda başdan geçiren şikesleriniň ýadynda uly yzlar galdyrandygyny belläp, ýaş diş lukmany: "Obamyzdan çykyp barýarkak adamlar biziň ýanymyzda ölýärdi. Bu çaganyň çekip biljek iň agyr duýgularyndan biri" -diýip, şol günleriň garaňky suratyny açdy.

"Eastakyn Gündogaryň Gandi" Cevdet Said we zorluk filosofiýasy

Atasynyň Osman döwründe Golan sebitinde mesgen tutan Çerkez maşgalasyndan gelip çykandygyny aýdan Hajybaýram, Cevdet Saidiň intellektual şahsyýeti we ýaşaýyş durmuşy barada möhüm maglumatlary paýlaşdy. Köp ýyllap Siriýanyň dürli şäherlerinde mugallymçylyk eden meşhur akyldaryň pikirleri, Assadyň re regimeimini hemişe biynjalyk edýärdi. Atasynyň obasynda aryçylyk we ekerançylyk bilen meşgullanýandygyny we adamzada ýagtylyk berjek eserler ýazandygyny aýdýan Hajybaýram: "Atam hiç haçan ýazan kitaplaryndan maddy girdeji gazanmak islemedi. Maksady jemgyýetçilik üýtgemeleriniň şemalyny döretmekdi. Döwlet bu täsire göz ýetirenden soň, ony mugallymçylyk hünärinden aýyrdy."

Cevdet Saidiň "zorluksyz" taglymaty bilen Yslam dünýäsinde mekdebe öwrülendigini ýatladýan Hajybaýram, atasynyň Muhammet pygamberdigini aýtdy. Mekge döwründe Muhammet alaýhyssalamyň habar beriş usuly hökmünde salgylanandygyny mälim etdi. Atasynyň jemgyýetçilik üýtgemeleriniň diňe şahsy üýtgeşmeler arkaly bolup biljekdigine ynanýandygyny aýdan Hajybaýram: "Oňa" Eastakyn Gündogaryň Gandi "diýdiler. Atam elmydama" Hiç kime ynandyrman üýtgäp bilmersiňiz "ideýasyny goraýardy. Jemgyýet ýa-da döwlet üýtgetmek islesek, ilki bilen bu üýtgemäni özümizden başlamaly" -diýdi.

Harabalyklaryň arasynda gaýdyp geliş: "Hiç haçan gitmedik ýaly"

Birnäçe ýyllap höwesden soň doglan we önüp-ösen topragyna gaýdyp gelen Hajybaýram, göreninden gaty gynanandygyny gizlemedi. Urşuň weýrançylykly täsirleriniň çagalyk ýyllaryny geçiren köçeleri we mekdepleri tanamaýandygyny aýdyp, Hajybaýram: "Oba gaýdyp baranymda hemme zat weýran boldy, durmuşyň alamaty ýokdy, ýöne ýatlamalar henizem täzelendi. Özümi hiç wagt terk etmedik ýaly duýdum" -diýdi. Cevdet Saidiň ençeme ýyllap işlän fermasynyň we uýalarynyň bomba hüjümlerinde ýok edilendigini mälim eden Hajybaýram, Siriýanyň halkynyň uly "azat ediş urşy" bolandygyny aýtdy.