Somaliniň prezidenti Mahmudyň taryhy Erdoganyň boýun almagy: "Bize nädip balyk tutmalydygyny öwretdiler"

Somaliniň prezidenti Hasan Şeýh Mahmud Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň Somala taryhy saparynyň 15 ýyllygy mynasybetli Prezident köşgünde geçirilen ýörite programmada möhüm çykyş etdi. Iki ýurduň arasyndaky çuňňur gatnaşyklaryň geçmişden gözbaş alandygyny mälim eden Mahmud, 2011-nji ýyldaky bu möhüm saparyň gatnaşyklarda möhüm pursatdygyny we Somaliniň ykbalyny üýtgetendigini aýtdy.

Somaliniň şol döwürde gaty ynsanperwer krizis bilen göreşýändigini ýatladýan Mahmud, halkara jemgyýetçiliginiň dürli kömek çärelerini görkezendigine garamazdan, Erdoganyň hut özi ýurda gelip, ähli düzgünleri bozandygyny we dünýäni başga bir ynsanperwer kömegi teklip edendigini aýtdy.

Meýdana "Ölen günümden başga hiç gün ölmerin"

Prezident Erdoganyň döwrüň premýer-ministri hökmünde aýaly Emine Erdogan, çagalary, ministrleri we parlament agzalaryndan ybarat uly delegasiýa bilen Mogadişuga gelendigini ýatladýan Mahmud, bu saparyň adaty diplomatik gatnaşyklardan daşdadygyny aýtdy. Mahmud "Olar diňe ýapyk gapylaryň aňyrsynda dolandyryjylar bilen duşuşmadylar we gaýdyp geldiler. Roadolda barýarkalar, maşyny sakladylar we köçede oýnaýan Somali çagalary bilen dostlukly söhbetdeş boldular."

Erdoganyň bu mähirli gatnaşyklardan soň derrew sebitde mekdepleriň we hassahanalaryň gurluşygy barada görkezmeler berendigini aýdyp, Somaliniň prezidenti Türkiýe tarapyndan durmuşa geçirilýän bu taslamalaryň diňe Somalide däl, eýsem tutuş Gündogar Afrika sebitinde-de mysal hökmünde görkezilýändigini aýtdy.

Saparyň dowamynda bolup geçen howpsuzlyk ara alyp maslahatlaşmalaryna ünsi çekip, Mahmud howpsuzlyk býurokratiýasynyň bosgun lagerlerine gitmegiň aşa töwekgelçilikli bolandygyny aýtsa-da, Erdoganyň yza çekilmändigini aýtdy. Mahmud, Erdoganyň şol wagt duýduryş berenlere "Meni ol ýere äkidiň, ölen günümden başga gün ölmerin" -diýip, berk jogap berendigini aýtdy.

Mahmud Prezident Erdoganyň aýaly Emine Erdogan bilen lagerlere baryp görendigini we çagalary gujaklandygyny düşündirdi we bu tutumyň diňe bir maliýe goldawy bolman, eýsem umydyny ýitiren halkda gaty güýçli ahlak we durmuş şatlygyny döredendigini aýtdy. Şeýle hem, Türkiýäniň Somaliniň hünärli adam resurslaryny ýokarlandyrmak maksady bilen müňlerçe ýaşlary orta we ýokary bilim almak üçin Türkiýä iberendigini aýtdy.

Terrorçylyga we tebigy baýlyklara garşy göreşde Türkiýäniň kepili

Somaliniň 2007-nji ýyldan bäri Al-Shabaab terror guramasy bilen yzygiderli göreşip gelýändigini ýatladýan Prezident Mahmud, guramanyň irki döwürlerde Afrika Bileleşiginiň güýçleriniň goldawy bilen Mogadişudan aýrylandygyny aýtdy. Şeýle-de bolsa, ýakynda Türkiýe tarapyndan berilýän harby tälim we häzirki zaman enjamlary goldawynyň terrorçylyga garşy deňagramlylygy düýpgöter üýtgedendigini aýtdy.

Mahmud: "Türkiýe hem gahryman esgerlerimizi taýýarlaýar, hem-de amallar üçin zerur bolan häzirki zaman enjamlary bilen üpjün edýär. Bu, milli howpsuzlygymyz we Al-Şabaab terror guramasyna garşy alyp barýan işlerimiziň üstünlikli bolmagy üçin ägirt uly özgerişlige başlady."

groundurduň ýerasty we deňiz baýlyklaryny öwrenmek işinde Türkiýanyň möhüm rol oýnandygyny bellän Mahmud, ozal "Bizde çeşmeler bar, ýöne olary ýüze çykarmak üçin býudjetimiz we tehniki başarnyklarymyz barmy?" Şu gün Türkiýäniň güýçli goldawy sebäpli Türkiýäniň seýsmiki gözlegleri we buraw gämileri Somaliniň bir-biriniň üstünde işleýändigi barada hoş habar berdi.

"Türkiýe bize balyk bermedi, bize nädip balyk tutmalydygyny öwretdi"

Türkiýanyň Somali meselesine çemeleşmesiniň nusgawy donor ýurtlaryndan düýpgöter tapawutlydygyny aýdyp, Prezident Mahmud bu hyzmatdaşlygy haýran galdyryjy bir meňzeşlik bilen düşündirdi: "Türkiýanyň Somalini goldamak balyk bermek görnüşinde däl-de, eýsem balyk tutmagy öwretmek görnüşinde-de bize millionlarça dollar pul berip bilerdi. nebit we energiýa. Türkiye bize öz aýagymyzda durmaga kömek edýär. " durmagy öwretdi. "

Mahmud iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň diňe ynsanperwer kömegi, infrastruktura we goranyş senagaty bilen çäklenmeýändigini, söwda we ykdysady hyzmatdaşlygyň hem çaltlaşýandygyny, geljekde guruljak has strategiki we güýçli hyzmatdaşlyga garaşýandyklaryny aýtdy.

Mahmud dünýäniň köp ýurtlarynyň Somalini goldaýandygyny, ýöne Türkiýäniň aýratyn ornunyň bardygyny aýtdy we Somali halkynyň türk halkyna çuňňur minnetdarlygyny bildirdi we "Bütin dünýä sag bolsun, ýöne Türkiýä başgaça" diýdi.

Ahyrynda, Mahmud iki ýurduň halkynyň arasyndaky medeni gatnaşyklaryň günsaýyn güýçlenýändigini görkezdi we Somalide türk dilini gowy bilýän we türk medeniýetini ýakyndan bilýän dinamiki ýaş nesliň ösýändigini görüp begenýändigini aýtdy. Somali ýaşlarynyň türk dilinde diskussiýa programmalaryny taýýarlamak bilen türk halkyna minnetdarlyk bildirmek isleýändiklerini mälim eden Mahmud, bu ýürek köprüsiniň taryhy ähmiýete eýedigini aýtdy.