Söwda ministri Ömer Bolat: 2027-nji ýylda eksporta 65 milliard lira goldawy berler

Söwda ministri Ömer Bolat, ministrliginiň we oňa degişli guramalaryň 2027-nji ýyldaky býudjeti barada Türkiýäniň Milli Mejlisiniň Meýilleşdiriş we býudjet komissiýasynda çykyş etdi. Ministr Bolat, dünýä ykdysadyýetindäki geosyýasy töwekgelçiliklere garamazdan Türkiýäniň eksport öndürijiliginiň ýokarlandygyny aýtdy we 2027-nji ýylda harytlary we hyzmatlary eksport edijilere berýän goldawynyň 65 milliard lira çenli ýokarlanjakdygyny mälim etdi.

2027-nji ýylda eksport goldawy näçeräk bolar?

Söwda ministri Ömer Bolat eksportçylaryň halkara bäsdeşlik ukybyny ýokarlandyrmak üçin berilýän çeşmeleriň ýylsaýyn artýandygyny aýtdy. 2025-nji ýylda 22 müň 686 haryt eksport edijisine 23,5 milliard lira we hyzmat eksportçylaryna 12,5 milliard lira goldaw berlendigini mälim eden Bolat, 2027-nji ýyl üçin harytlar we hyzmatlar eksporty üçin goldaw býudjetiniň 65 milliard lira boljakdygyny mälim etdi.

Daşary söwda maglumatlarynda haýsy ýazgylar bozuldy?

Öp Bolat Türkiýanyň eksport maksatlary barada maglumatlary paýlaşyp, 2025-nji ýylda haryt eksportynyň 273,2 milliard dollara ýetendigini, respublikanyň taryhynda iň ýokary derejedigini we hyzmat eksportynyň 124,9 milliard dollar bilen rekord goýandygyny aýtdy. Oktýabr aýyna çenli ýyllyk haryt eksportynyň 285,6 milliard dollara çenli ýokarlanandygyny belläp, ähli döwürdäki rekordy täzeledi, ministr önümçilik senagatynyň eksportynda orta we ýokary tehnologiýaly önümleriň paýynyň 44,3 göterime çenli ýokarlandygyny aýtdy.

Söwda ministri Ömer Bolat, Türkiýäniň Uly Milli Mejlisinde eden çykyşynda Türkiýanyň global konfliktler sebäpli ýüze çykýan kynçylyklara garamazdan eksportyny artdyrandygyny, Ysraýyl bilen söwdanyň 2024-nji ýylyň 2-nji maýyna çenli bütinleý togtadylandygyny we içerki söwdada aşa baha gözegçiliginiň tutanýerlilik bilen dowam edýändigini aýtdy. Ministrlik 2027-nji ýyldaky býudjetiň ep-esli bölegini eksportçylara gönükdirmek üçin daşary söwda mukdaryny giňeltmegi we içerki önümçiligi goramagy maksat edinýär.

Döwletiň eksport goldaw amallary Söwda ministrligi tarapyndan kesgitlenen höweslendiriş programmalary we Türk Eximbank we Export Development Inc. (IGE) arkaly amala aşyrylýan maliýeleşdiriş mehanizmleri arkaly dolandyrylýar. Eksportçylar ministrligiň resmi web sahypasynda häzirki goldaw maksatnamalaryna we amaly şertlerine girip bilerler, şeýle hem söwda geňeşleri arkaly daşary ýurt bazarlaryna çykmagy barada görkezme alyp bilerler.

Netije

Söwda ministrligi tarapyndan yglan edilen maglumatlar, Türkiýe global ykdysady şertlere garamazdan eksport diwersifikasiýasyny we tehnologiýa gönükdirilen ösüş strategiýasyny dowam etdirýändigini görkezýär. Hususan-da, 2027-nji ýylda bölünip berlen 65 milliard lira goldaw býudjeti, döwletiň häzirki hasap balansyny gowulandyrmak üçin eksporty esasy serişde hökmünde görýändigini subut edýär.

Goranmak senagaty we awtoulag ýaly pudaklarda eksport-import gurşawynyň gatnaşygy we içerki önümçiligi goramak çäreleri daşary söwda defisitini gözegçilikde saklamak üçin görülýän anyk ädimler bilen tapawutlanýar. Bu tablisada Türkiýäniň adaty bazarlardan çykmak we tehnologiýa köp talap edýän önümler bilen global bäsdeşlikdäki ornuny berkitmek ugrundaky tagallalary görkezilýär.

Mümkin täsirler

Eksportçylara beriljek 65 milliard lira maliýe goldawy, esasanam kiçi we orta kärhanalaryň halkara bazarlaryna çykmak mümkinçiligini ýokarlandyrar diýlip garaşylýar. Bu, walýuta akymyny çaltlaşdyrmak we dünýä öndürijileriniň dünýä bazaryndaky bäsdeşlik ukybyny güýçlendirmek arkaly häzirki hasap balansynyň gowulaşmagyny goldap biler.

Mundan başga-da, gümrük derwezelerinde abatlaýyş işleri we söwda diplomatiýasy işleri logistika çykdajylaryny azaltmak bilen eksportçylaryň iberiş wagtyna oňyn täsir edip biler. Şeýle-de bolsa, global geosyýasy dartgynlygyň energiýa we haryt bahalaryna edýän basyşlary import çykdajylaryna täsir edip biler.