Söwdanyň geljegi: Türkiye emeli intellekt strategiýasy

Söwda ministri Ömer Bolat emeli intellekt syýasaty assosiasiýasy (AIPA) tarapyndan gurnalan we Anadolu gullugynyň global aragatnaşyk hyzmatdaşy bolan Türkiye emeli intellekt strategiýalaryny we gözýetimini paýlaşdy. "Türk asyrynda söwdanyň emeli intellektiň üýtgemegi" atly sessiýada Bolat emeli intellektiň milli özygtyýarlylygy we ykdysady bäsdeşlik ukybyny ýokarlandyrmakdaky roluna ünsi çekdi. Türkiýanyň haryt eksportynda orta we ýokary tehnologiýaly önümleriň paýynyň 44% -e çenli ýokarlanandygyny mälim eden Bolat, goranyş senagatyndan tehnika, elektrik we elektron önümlerine eksportyň köp görnüşiniň edilendigini mälim etdi. Şeýle hem, informatika we programma üpjünçiligi pudagynda ýyllyk 6 milliard dollarlyk eksportyň gazanylandygyny mälim etdi.

Maglumatlaryň strategiki çig mal hasaplanýandygyny mälim eden Bolat, maglumatlary gaýtadan işlemegiň zerurlygynyň 90% -den gowragynyň entek kanagatlandyrylmandygyny aýtdy. Emeli intellektiň çykdajylaryna ünsi çekip, Bolat maglumat merkezlerinde sowadyjy prosessorlara sarp edilýän suw çeşmeleriniň möhüm çykdajy elementidigini aýtdy; 100 sözli emeli intellekt buýrugyny sowatmak üçin 519 millilitr süýji suwuň sarp edilendigini düşündirdi.

Seýrek elementler we strategiki töwekgelçilikler

Bolat emeli intellekt enjamlaryny öndürmekde litiý, kobalt we galiý ýaly seýrek toprak elementlerine baglydygyny görkezdi we bu ugurdaky iň uly strategiki töwekgelçiligiň gaýtadan işleýän kuwwatdygyny aýtdy. Ministr bu döwrüň "tehnologiýa asyry" dygyny belläp, Türkiýanyň diňe bir sarp etmän, eýsem dünýä derejesinde tehnologiýany öndürýän we dolandyrýan ýurt bolmagyny maksat edinýändigini aýtdy. Döwlet, ýokary tehnologiýa maýa goýumlaryna we emeli intellekt ekosistemasynyň ösmegine güýçli goldaw berýändigini aýtdy.

Ministr hökmünde daşardan tehnologiki üýtgeşmelere gözegçilik etmeýändiklerini we emeli intellektleri iş alyp barmagyň merkezine goýýan görnüşi bilen hereket edýändiklerini mälim eden Bolat, Türkiýanyň halkara emeli intellekt taýýarlyk indekslerinde ýokary ösüş potensialyna eýe ýurtlaryň hataryndadygyny aýtdy. Güýçli elektron hökümet gurluşy, sanlylaşdyrma tejribesi we goranyş pudagynda tehnologiýa toplanmagy bilen Türkiye bu ugurda möhüm mümkinçiliklere eýedigini mälim etdi.

Emeli intellektiň ykdysadyýete goşandy

Bolat emeli intellektiň ykdysady gymmaty öndürmek üçin artýan meseleleriň biridigini aýtdy. Emeli intellektiň jemi milli önüme 5% goşant goşmagyny we bu ugurda 50 müň adam üçin iş ýerlerini döretmegi maksat edinýändiklerini mälim etdi. Häzirki wagtda emeli intellektiň milli girdejä goşýan goşandynyň 2,1% bilen 2,8% aralygyndadygyny we häzirki işiň 32 müň bilen 35 müň aralygyndadygyny mälim etdi.

nearakyn wagtda yglan ediljek emeli intellektual hereket meýilnamasynyň möhüm goşant goşjakdygyny we bu özgertmelere ugrukdyrjakdygyny mälim eden Bolat, sanly goşundylar we eksportçylara maglumat esasly goldaw mehanizmleri barada maglumat berdi. Easyönekeý eksport platformasynyň bu ugurdaky iň möhüm gurallardan biridigini aýdyp, eksportçylara zerur maglumatlara bir nokatdan girip biljekdigini düşündirdi. Kompaniýalaryň manyly maglumatlary öndürmek we emeli intellekt modellerinden has netijeli peýdalanmak baradaky habardarlygyny ýokarlandyrmaga synanyşýandyklaryny mälim etdi. Bolat täze TAREKS programmasy we erkin zolaklar üçin alnyp barylýan işler barada durup geçip, emeli intellektiň güýji bilen gümrükde töwekgelçilik derňewini we maglumatlary gazyp almak usullaryny täzeländiklerini aýtdy.

Daşary söwda anomaliýasyny kesgitlemek ulgamy sebäpli gysga wagtyň içinde harytlara, ýurtlara we kompaniýalara esaslanýan üýtgeşik hereketleri ýüze çykaryp biljekdigini aýdyp, Bolat 20% maliýe töwekgelçiligi hasaplanjakdygyny aýtdy. gözegçilik, şeýlelik bilen goşmaça gümrük salgydy 7,6 milliard lira goşdy. Theygyndynyň üpjün edilendigini aýtdy.

Geljege gönükdirilen programmalar

Bolat tehnologiki özgerişleriň anyk netijeleriniň we emeli intellektden alan goşantlarynyň bu ugurda berk görülýändigini aýtdy. 27-nji maýda geçirilen 341 amalda 12,3 tonna neşe maddasynyň ele salnandygy we 2 müň 418 amalda 21,3 milliard lira kontrabanda söwdasy harytlarynyň ele salnandygy habar berildi. Çäräniň ahyrynda ministr Bolat döredilen stendlere baryp gördi we ýerine ýetirilen işler barada maglumat aldy.