S&P Global Reýting: Türk bank pudagy kynçylyklara garşy dolandyrylýan görnüşde görünýär

S&P Global Reýting Maliýe Guramalarynyň müdiri Regina Argenio, Türkiýede geçirilen "Türk maýa bazarlary konferensiýasy 2026" çäginde eden çykyşynda türk bank ulgamynyň global we sebitleýin ykdysady çökgünlige garşy durnuklylygyna baha berdi. Argenio, häzirki töwekgelçilikleriň inflýasiýa garşy göreşde gazanylan üstünlikler we Eastakyn Gündogardaky konfliktleriň başynda göz öňünde tutulandan has oňyn ykdysady ýagdaý sebäpli "dolandyryp boljak" derejededigini aýtdy.

Türk bank pudagy töwekgelçilikleri nädip dolandyrýar?

Regina Argenio, Bank pudagy ýurt töwekgelçiligini bahalandyrmak (BICRA) çäginde Türk bank pudagyna häzirki bahalaryny paýlaşdy. Banklaryň daşary ýurt karzlarynyň ýokary göterijilik ukybyna ýakyndan gözegçilik edýändiklerini mälim eden Argenio, geçen ýylda yza süýşürilen çäreleriň ýatyrylmagyny oňyn ädim hökmünde häsiýetlendirdi. Argenio: "Biz ýüzbe-ýüz bolýan töwekgelçilikleri möhüm hasaplaýarys, ýöne inflýasiýany azaltmakda görýän ösüşimiz we Eastakyn Gündogarda söweşiň başynda garaşyşymyzdan has gowy ykdysady dünýägaraýyş sebäpli ýagdaýy dolandyryp bileris öýdýäris".

Pul syýasatynyň gowşadylmagy karz mukdaryna nähili täsir edýär?

realokary göterim derejesindäki gurşawyň karz mukdaryny çäklendirýändigini bellän Argenio, pul syýasatynyň gowşamagynyň indiki ýyl bu pudak üçin has gowy netijeleri berip biljekdigini aýtdy. KOK-laryň we bölek satuw müşderileriniň häzirki maliýeleşdiriş çykdajylaryny ýapmakda kynçylyk çekýändigine ünsi çeken Argenio: "Pul-karz syýasatynda ýeňillik bar bolsa, göterim nyrhlary peselýär we munuň nyrhlarda we karzlarda görkezilýändigini görsek, indiki ýyl has gowy bolup biler we oňyn ösüşleri görüp bileris".

S&P Global Reýting direktory Regina Argenio, Türkiýedäki bank pudagynyň inflýasiýa garşy göreş prosesi we daşarky karz dolanyşygy arkaly dünýädäki ykdysady çökgünlikleri seljerdi. Argenio pul-karz syýasatynda bolup biljek üýtgeşmeleriň aktiwleriň hiline we girdejililigine edýän täsirlerine ünsi jemlän hem bolsa, gaznanyň derňewleri izolýasiýa edilse, bu pudaga edýän täsirleriniň çäklidigini çaklady.

Türkiýedäki maýa bazarlary we bank pudagy S&P Global Ratings ýaly halkara reýting agentlikleri tarapyndan yzygiderli gözegçilik edilýär. Maýa goýujylar we maliýe guramalary dezinflýasiýa maksatnamasynyň üstünliklerine we pul syýasaty kararlaryna degişli guramalaryň resmi hasabatlary arkaly Türkiýäniň karz reýtingi we ykdysady dünýägaraýyşlary baradaky täzelikleri yzarlap bilerler.

Netije

S&P Global Reýtingleriň bahalandyrmasy, türk bank pudagynyň makroykdysady şertlere garamazdan, gurluş berkligini görkezýändigini görkezýär. Inflýasiýany azaltmak üçin görülýän ädimler we berk pul syýasaty pudagyň töwekgelçiliklerini dolandyrmagy goldaýan esasy faktorlar hökmünde tapawutlanýar.

Beýleki tarapdan, aktiwleriň hilini goramak we hakyky girdejililigi ýokarlandyrmak dezinflýasiýa prosesiniň üstünliklerine we göterim mukdaryny azaltmagyň wagtyna bagly bolup görünýär. Pudagyň geljekdäki işi daşarky karz çykdajylarynyň üýtgemegi we içerki ykdysady durnuklylygyň durnuklylygy bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr.

Mümkin täsirler

Pul-karz syýasatynyň gowşadylmagy banklaryň arassa göterim mukdaryny gowulaşdyryp, karz mukdarynyň janlanmagyna sebäp bolup biler. Bu, esasanam maliýeleşdiriş çykdajylary sebäpli ezilen KOK we bölek müşderiler üçin ýeňillik döredip biler.

Şeýle-de bolsa, daşary ýurt bazarlarynda göterim dinamikasy sebäpli daşary ýurt karz çykdajylarynyň ýokarlanmagy türk karz alyjylary üçin goşmaça töwekgelçilik döredip biler. Inflýasiýany yzygiderli azaltmak bank pudagynyň girdejililigine we umumy ykdysady ynamyna oňyn täsir edip biler.