Tähran-Waşington liniýasyndaky dartgynlylygyň ýokarlanmagy: Eýranyň Hormuz operasiýasy, Trump-dan abanýan howplar

Eastakyn Gündogarda suwlar köşeşmegini dowam etdirýärkä, Eýran bilen Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň (ABŞ) arasyndaky dartgynlyk diplomatik meýdançada-da, harby howplar bilen-de täze bir ugra geçdi. Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Arakçi öz ýurdunyň meýdançada-da, stolda-da ýeňiş gazanandygyny öňe sürdi; ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump eýran resmilerine berk garşylyk görkezdi we harby wariantlaryň stoluň üstünde durandygyny ýatlatdy. Beýleki tarapdan, Tähran administrasiýasy global nebit söwdasynyň merkezi bolan Hormuz bogazynda gözegçiligi güýçlendirjek möhüm kanun taslamasyny taýýarlaýar.

Ministr Arakçi: "Uruşda-da, diplomatiýada-da ýeňiş gazandyk"

Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Arakçi haýran galdyryjy beýanat berdi we ABŞ-nyň we Ysraýylyň hüjümleri bilen başlanan etapda öz ýurdunyň güýjüni subut edendigini aýtdy. Dürli ýurtlaryň ýokary derejeli resmilerinden "Eýranlylar gudrat döredip, bütin dünýäni geň galdyrdy" diýen pikirleri alandyklaryny mälim eden Arakçi, Eýranyň ýeňilmezek güýçdigini görkezdi. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň prosesiň başynda olary "şertsiz boýun egmäge" çagyrandygyny ýatladýan Arakçi, "Şertsiz boýun egmäge çagyrýan şol duşman bary-ýogy 20 gün soň gepleşikler soraýar. Hiç kim Eýranyň ABŞ-a garşy çykmagyna we netijede duşmany gepleşikleri talap etmegine garaşmady" -diýdi.

Trump-dan gödek aýyplama: "Bize garşy adamlar gaty ýalançy"

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump, Eýran tarapynyň bu sözlerine gaty ýiti jogap berdi. Eýran resmileriniň gepleşik stolunda ygtybarsyz we ikiýüzli garaýyş görkezendigini öňe süren Trump Tähran administrasiýasyny nyşana aldy we çynlakaý aýyplama bildirdi. Trump: "Olar gaty aldawly gepleşik geçirýärler, sebäbi saçak başynda bir zat barada ylalaşýarlar, ýöne soň daşary çykýarlar we metbugata muny etmeýändiklerini aýdýarlar. Bular biziň bilen iş salyşýan ýalançylar" -diýdi. Häzirki wagtda stoluň üstünde üç dürli wariantyň bardygyny mälim eden ABŞ-nyň prezidenti, bu wariantlaryň biriniň "örän ýiti harby hüjüm" bolandygyny aýtdy we harby kartany stoluň üstünde aç-açan saklaýandyklaryny aýtdy.

Eýrandan Hormuz bogazyny gulplamak üçin täze kanun taslamasy

Iki ýurduň arasyndaky söz urşy dowam edýärkä, Tährandan sebitdäki harby we söwda deňagramlylygyny düýpgöter sarsdyrjak strategiki ädim geldi. Eýran mejlisiniň Milli howpsuzlyk we daşary syýasat komitetiniň başlygy Ibrahim Azizi, Hormuz bogazy üçin taýýarlanan täze kanun taslamasynyň jikme-jikliklerini halk bilen paýlaşdy. Azizi, parlament komissiýasy tarapyndan kabul edilen bu kanun bilen, "duşman" ýurtlaryna degişli harby we söwda gämileriniň Eýranyň resmi rugsady bolmazdan Pars aýlagyna girmeginiň düýbünden gadagan ediljekdigini habar berdi. Bu kanun taslamasy bilen, Eýranyň Hormuz bogazyna özygtyýarlylygyny, gözegçiligini we ygtyýarlygyny kanuny taýdan ýokarlandyrmagy maksat edinýändigi aýdylýar. Global energiýa iberişiniň iň möhüm tranzit nokatlaryndan biri bolan Hormuz bogazyna tarap bu ädimiň halkara suwlarynda täze krizise sebäp bolup biljekdigi çaklanylýar.