Taryhy Berlin saýlawlaryndan soň Fridrih Merziň gödek sözleri: "Germaniýa üçin utanç!"

Berlinde we Meklenburg-Worpommern ştatlarynda geçirilen parlament saýlawlaryndan soň Germaniýadaky syýasy sahna sarsdyryldy. Saýlaw netijelerini "betbagtçylyk" diýip häsiýetlendiren Germaniýanyň kansleri Fredrih Merz saýlaw gutusynyň netijelerine garşy gaty berk çykyş etdi. Hristian Demokratik Bileleşigi (CDU) partiýasynyň taryhy ýitgi çeken saýlawlarynda partiýa ilkinji gezek ştat mejlisinde-de ýekeje orny hem almazlygy sebäpli lapykeç boldy. Premýer-ministr Merz partiýasy üçin berlen sesleriň pes derejesini betbagtçylyk diýip aç-açan suratlandyrdy.

CDU taryhynda görlüp-eşidilmedik agyr ýeňiş

Saýlawlaryň iň täsirli we jedelli netijesi Berlinde geçirildi. Çep partiýanyň dalaşgäri Elif Eralp Berliniň premýer-ministri hökmünde taryhy ýeňiş gazandy. Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahuny saýlaw kampaniýasy wagtynda tussag etmek barada karar bermegi wada beren Eralpyň bu üstünligi ýurtda täze syýasy çekişmä sebäp boldy. Premýer-ministr Fredrih Merz, Eralpyň ýeňşinden soň beren bahalarynda Berliniň köçelerinde wagtal-wagtal radikal anti-semitizmiň ýüze çykýandygyny öňe sürdi. Merz: "Germaniýada ýewreý durmuşynyň mundan beýläk howpsuz däldigi soňky ýyllaryň iň agyr ýükidir" -diýdi we bu ýurtda ýewreý raýatlarynyň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin ähli çäreleri görjekdigini aýtdy.

Saýlawyň netijeleri we antisemitizm barada çekeleşikler Dartgynly syýasat

Çep partiýanyň Berlindäki bu üstünligi, esasanam Ysraýyl tarapdar toparlarda we ýewreý jemgyýetlerinde uly tolgunyşyklara sebäp boldy. Saýlawdan soň derrew ýazmaça beýanat beren Germaniýadaky Jewsewreýleriň Merkezi Geňeşiniň prezidenti Iosif Şuster Çep partiýany "antisemit" diýip häsiýetlendirdi we Berlinde ýüze çykan täze syýasy ýagdaýa çuňňur alada bildirdi.

Bu mesele boýunça metbugata haýran galdyryjy beýanat beren premýer-ministr Merz Berliniň bölekleýin radikal anti-semitizm tolkuny bilen ýüzbe-ýüz bolandygyny öňe sürdi. Merz, "Bu anti-semitizm Berlinde el çarpyşmalar bilen garşylanýar we muňa garşy çykma ýok. Men anti-semitizme garşy göreşmek üçin ähli serişdeleri ulanaryn we Germaniýada ýewreý durmuşyny howpsuz saklamak üçin elimden gelenini ederin" -diýdi.

"7-nji oktýabrdan bäri bolup geçen zatlar Germaniýa üçin utandyryjy"

2023-nji ýylyň 7-nji oktýabryndan bäri Berlinde geçirilen Palestina tarapdar protestleri we hereketleri ýörite nyşana alan premýer-ministr Fredrih Merz dünýädäki ýewreý jemgyýetlerine ýörite habar berdi. Berliniň köçelerindäki sahnalaryň kabul edip bolmajakdygyny mälim eden Merz, aşakdaky kesgitli sözleri aýtdy:

"Bu habary köçelerde we meýdançalarda, metbugatda, köpçülikde ýa-da beýleki ýerlerde, esasanam Berlinde 2023-nji ýylyň 7-nji oktýabryndan bäri bolup biläýjek zatlara uly üns bilen syn eden ähli ýewreý jemgyýetlerine ýetirýärin. Bu Germaniýa üçin utandyryjy zat we men ony gözegçilik astynda saklamak üçin elimden gelenini ederin."