Täze miwe we gök önüm eksportynda taryhy ýazgy: Birinji ýarymda 2 milliard dollarlyk çäk geçdi!

Az önümler bilen gazanylan has ýokary goşulan baha

2026-njy ýylyň birinji ýarymynda gazanylan bu üstünligiň iň täsirli tarapy, birlik bahalarynyň ägirt uly ýokarlanmagy boldy. Türk eksportçylary, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende takmynan 100 müň tonna az önüm eksport eden hem bolsa, öýleri üçin 700 million dollar köp girdeji gazanmagy başardylar. Bu maglumatlar eksport edilen täze miwe we gök önüm önümleriniň ortaça bahasynyň takmynan 40 göterim ýokarlandygyny we türk önümleriniň alyjylary daşary bazarlarda has ýokary bahadan tapandygyny görkezýär.

Türk täze miwe we gök önüm eksportçylary birleşiginiň pudak geňeşiniň başlygy Haýrettin Ukak, gazanylan üstünligiň tötänlik däldigini aýtdy. Öndürijileriň tagallalaryna ünsi çeken Akşam: "Öndürijilerimiziň çeken zähmetleri üçin sylaglanmagyny isleýäris we ýurduň ykdysadyýetine iň ýokary goşant goşmak üçin işleýäris" -diýdi. 2 milliard dollarlyk çäklendirmäniň ilkinji alty aýda ilkinji gezek geçendigini mälim eden umumurta, gymmaty 39 göterim ýokarlamak bilen takmynan 663 million dollar goşmaça eksport girdejisiniň gazanylandygyny aýtdy. Daşary ýurt bazarlarynda güýçli islegiň, girdejiniň bollygynyň we türk eksportçylarynyň dünýä söwda torunyň täsiriniň bu ösüşde möhüm rol oýnandygyny aýdan avawaş: "2025-nji ýylda 3 milliard 703 million 611 müň dollar eksport bilen ýapdyk; 2026-njy ýylyň ahyrynda maksadymyz 4 milliard dollar çäginden geçmek"

Çerkezde uly öwrülişik we Sitrusyň eksport liderligi

Geçen möwsümdäki aýaz betbagtçylygy sebäpli hasyllylygy ep-esli azaldy we eksporty togtadylan çerep, şu ýyl külüň üstünden çykdy. Içerki we daşarky bazarlarda adamlary ýylgyrýan alça, miwe eksportynyň ýyldyzy boldy. Çilini ýene-de Hytaý bazaryna eksport etmek ugrundaky tagallalaryny çaltlaşdyran bu pudak, uzak ýurtlara eksport mukdaryny ep-esli ýokarlandyrmaga gönükdirildi.

Türkiye dünýä lideri bolan sitrus topary, hemişe bolşy ýaly eksporty goldaýan lokomotiw pudagyndaky ornuny saklady. Sub-önüm toparlaryna esaslanyp, sitrus önümleri diňe eksport girdejisini 911 million 36 müň dollar üpjün etdi. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende gymmaty 76 göterim ýokarlanandygyny görkezen sitrus miweleri diňe täze miwe we gök önüm eksportynyň 39 göterimini aldy. Şol döwürde täze miwe eksporty 38 göterim ýokarlap, 757 million 549 müň dollar , täze gök önüm eksporty bolsa 10 göterim ýokarlap, 667 million 724 müň dollar boldy.

Taýýar önümlerde TMO-dan ABŞ-nyň ýel we däne satyn alyş ýazgysy

Gaýtadan işlenen oba hojalyk önümleri toparynda alma suwy, duzly we guradylan pomidor ýaly gymmatly önümler öňe çykdy. Bu toparda esasanam Germaniýadan, Russiýadan we ABŞ-dan uly isleg ünsi özüne çekdi. Türk önümlerine bolan gyzyklanmanyň günsaýyn artýandygy, esasanam duzly sarp edilýän ABŞ-nyň bazarynda.

Beýleki tarapdan, ösümlik önümçiliginiň ýene bir möhüm sütüni bolan gallada taryhy ösüşler hem bolup geçýär. Oba hojalygy we tokaý ministri İbrahim umumakly, 21-nji maýdan bäri toprak önümleri edarasynyň (TMO) 176 müň öndürijiden jemi 8,3 million tonna däne satyn alandygyny habar berdi. Ministr umumakly irki hasyl öndürijileriniň bugdaý we arpa satyn almalaryny çaltlaşdyrandyklaryny mälim etdi. hasaplar we töleg amallary üznüksiz dowam edýär.