Tebigy gaz paýlanyşynda täze döwür: EMRA-dan ömrüň we emlägiň howpsuzlygyny ýokarlandyrmak üçin ägirt uly özgertmeler

Türkiýede tebigy gaz ulgamyny giňeltmek we raýatlary üznüksiz energiýa bilen üpjün etmek boýunça işler ägirt uly ululyga ýetdi. Energetika bazaryny düzgünleşdiriji edara (EPDK) tarapyndan geçirilen tenderler we giňeltmek çäreleri netijesinde häzirki wagtda 81 welaýat merkezinde, 853 etrapda we 140 şäherde tebigy gazdan peýdalanmak mümkinçiligi hödürlenýär. Önümçiligi pudaga goýlan maýa goýumlary bilen tamamlanan turbageçirijiniň uzynlygy 230 müň kilometre ýetdi. Bu uly infrastrukturany howpsuz, ýokary hilli we yzygiderli alyp barmak üçin EMRA pudaga täze ülňüleri getirjek giňişleýin reforma taýynlyk görüp başlady.

Tebigy gaz paýlamak işleri häzirki wagtda EMRA ygtyýarnamasy bolan 73 dürli kompaniýa tarapyndan amala aşyrylýar. Bu pudakda köp oýunçy gurluşy; Hyzmatyň hili, sarp edijileri kanagatlandyrmak we ulgam howpsuzlygy ýaly möhüm meseleler boýunça dürli amallaryň öňüni almak üçin, tebigy gaz paýlaýyş kompaniýalarynyň tehniki dolandyryş işleriniň proseduralary we ýörelgeleri taslamasy taýýarlanyldy we halka we degişli gyzyklanýan taraplara hödürlendi. Täze düzgün durmuşyň we emlägiň howpsuzlygyny ýokarlandyrmagy maksat edinýär.

Türkiýäniň hemme ýerinde standartlaşdyrma: "Bitewi" gyssagly kömek çäresi

EMRA tarapyndan taýýarlanan täze kanun taslamasy bilen, adatdan daşary ýagdaýlarda Türkiýäniň hemme ýerinde doly standartlaşdyrylar. Gyssagly kömek merkezlerine gelýän habarnamalaryň klassifikasiýasyndan başlap, habarnamalary berýän raýatlaryň ýolbaşçylygy we bu ugurda edilmeli çäreler "birmeňzeş" we iň ýokary netijelilik bilen amala aşyrylar. Hiç bir paýlaýjy kompaniýa bu möhüm amallary öz islegi bilen gowşadyp bilmez.

Mundan başga-da, gyssagly kömek we abatlaýyş we abatlaýyş işlerinde ulanyljak ulaglaryň dizaýnlary we tehniki aýratynlyklary hem standartlaşdyrylar. Türkiýäniň hemme ýerinde birmeňzeş görnüşe we enjamlara eýe boljak bu ulaglar, ulaglarda we köçelerde raýatlar tarapyndan aňsatlyk bilen tanalýar. Şeýlelik bilen, adatdan daşary ýagdaýlarda wagtyň ýitmeginiň öňüni almaga gönükdirilendir. Bu ugurda işleýän işgärler üçin iň pes okuw standartlary kesgitlener we ähli toparlaryň howpsuzlyk we tehniki gatyşmakda ýokary hünär derejesini gazanmagy hökmany bolar.

Howpsuzlyk çäreleri iň ýokary derejä ýetirilýär: Gazyň ysy ýokarlanar

Tora berlen ysyň mukdary iň ýokary derejä çenli ýokarlandyrylar, şonuň üçin syzmak we syzmak mümkinçiligini raýatlar has çalt görüp bilerler. Şeýle-de bolsa, önümçilik liniýalarynda yssyz gazy ulanmaly hukukly sarp edijiler üçin ýörite rugsatlar we mümkinçilikler saklanar. Tebigy gazyň syzdyrylyşyny anyklamak çäreleri anyk düzgünlere tabyn bolsa-da; Betbagtçylyklarda, adatdan daşary ýagdaýlarda we zyýan çeken ýerlerde ileri tutulýan ugur hökmünde syzdyryş barlagyny geçirmek hökmany bolar.

Polat turbalarynda poslamagyň öňüni alýan katodiki gorag ulgamlary we elektrik ýaýlarynyň howpuny aradan aýyrýan topraklama amallary üçin halkara ülňüleriniň doly berjaý edilmegi talap edilýär. Köçelerde we oba ýerlerinde alnyp barylýan tor işlerinde raýatlara duýduryş bermek üçin ulanyljak bellikler we bellikler birmeňzeş dizaýnda bolar. Şeýlelik bilen, infrastruktura işleriniň alnyp barylýan ýerlerinde howpsuzlyk habardarlygy ýokarlanar.

Zyýan çykdajylary jogapkär edara we betbagtçylykdan soňky howpsuzlyk teswirnamalaryna görkeziler

Täze düzgün bilen üçünji taraplar ýa-da beýleki infrastruktura guramalary tarapyndan tebigy gaz ulgamyna ýetirilen zyýany dolandyrmak hem düzgün-nyzamly. Tora zeper ýeten halatynda sebit çalt üpjün ediler, zerur bolsa hukuk goraýjy edaralardan kömek soralar we gaz kesilmeginden ejir çeken abonentlere derrew habar berler. Zyýanlary bahalandyrmak birmeňzeş hasabatda ýazylar. Bejeriş çykdajylary we bu prosesiň dowamynda howada goýberilýän galyndy gazynyň bahasy, zeper ýeten edara ýa-da gurama hasap-faktura berler. Bu ädim beýleki infrastruktura kompaniýalaryna tebigy gaz liniýalaryna ýakyn işlänlerinde has seresap bolmaga mümkinçilik berer diýlip garaşylýar.

Esasanam 2023-nji ýylda bolup geçen Kahramanmaraş merkezindäki ýer titremelerinden alnan ajy tejribeleri göz öňünde tutup, betbagtçylyklardan we zyýanlardan soň gazy gaýtadan tora girizmek prosesi hem berk düzgünlere tabyn edilýär. Betbagtçylykdan soň stansiýalar we liniýalar barlanýança binalara gaz berilmez. Binalara gaz üpjünçiligi berilmezden ozal, toparlar ýeke-ýekeden kwartiralara baryp görerler, abonentlere habar bererler we içerki gurnamalaryň howpsuzlygyny üpjün ederler. Pudagyň wekilleriniň pikirlerine laýyklykda tamamlanjak taslama geňeşiň tassyklamagyndan soň güýje girer.