TheB-den Kanada taryhy teklip: Ilkinji "assosiasiýa agza" bolmagyň ýoluny açmak

Strasburgda geçirilen Parliamentewropa Parlamentiniň (EP) Baş Assambleýasynyň mejlisi Europeanewropa Bileleşigi (EUB) bilen Kanadanyň arasyndaky gatnaşyklarda taryhy öwrülişik boldy. Adaty "Bileleşigiň ýagdaýy" çykyşynda Europeanewropa Komissiýasynyň prezidenti Ursula fon der Leýen Kanadanyň EUB-ne ilkinji "assosiasiýa agzasy" bolmagy üçin görlüp-eşidilmedik teklip etdi. Kanadanyň premýer-ministri Mark Karni bilen ýakyndan geçirilen sessiýada iki aktýoryň arasyndaky çuňňur gatnaşyklar we geljege gönükdirilen strategiki maksatlar öňe çykdy.

CETA

Won der Leýen öz çykyşynda Europeewropa bilen Kanadanyň arasyndaky medeni, taryhy we gumanitar gatnaşyklaryň sarsmaz güýjüne ünsi çekdi. Harytlaryň ikitaraplaýyn söwdasynyň 10 ýylyň içinde, esasanam iki tarapyň arasynda hereket edýän hemmetaraplaýyn ykdysady we söwda şertnamasy (CETA) netijesinde 75 göterim ýokarlandygyny aýtdy. Bu haýran galdyryjy ösüşiň, dünýä derejesinde söwda şertnamalarynyň üýtgeýän güýjüni subut edýändigini aýdyp, Komissiýanyň başlygy bar bolan ykdysady gatnaşyklary hasam çuňlaşdyrmak isleýändigini aýtdy.

Geljegiň soýuzy: Tehnologiýadan goranyşa çenli giň hyzmatdaşlyk

Won der Leýen EUB bilen Kanadanyň emeli intellekt, howanyň üýtgemegine garşy göreş, Arktika sebiti we geosyýasy meselelere aşa meňzeş çemeleşmeleriniň bardygyny aýtdy; Taraplaryň Ukraina goldaw, goranyş senagaty, möhüm çig mal we üpjünçilik zynjyrynyň howpsuzlygy ýaly möhüm ugurlarda eýýäm bilelikde hereket edýändigini ýatlatdy. Täze döwürde CETA-nyň çäklerinden çykyp, gelejek üçin hemmetaraplaýyn bileleşik döretmegi maksat edinýändiklerini mälim eden fon der Leýen, "Ösüş we ykdysady howpsuzlygyň umumy sebitini dörederis" -diýdi. Bu nukdaýnazardan, akylly önümçilik, tehnologiýa bileleşikleri, goranyş infrastrukturasyny birleşdirmek, energiýa, batareýa tehnologiýalary, kwant, kiberhowpsuzlyk we ykdysady howpsuzlyk ýaly strategiki ugurlarda hyzmatdaşlygy has giňeltmäge gönükdirilendir.

EUB taryhynda ilkinji: "Birleşýän agzalyk" ýagdaýy

Komissiýanyň başlygy fon der Leýeniň Kanadanyň premýer-ministri Mark Karni "Kanadanyň theB-ne ilkinji agza bolmagy üçin ýol açmak üçin siziň bilen işleşmek isleýärin" çagyryşy halkara gatnaşyklarynda täze eýýamyň gapysyny açýar. Häzirki EUB şertnamalarynda resmi taýdan kesgitlenen "assosiasiýa agzalyk" statusy ýok. TheB şertnamasyna laýyklykda, bileleşige doly agza bolmak üçin diňe geografiki taýdan "Europeanewropa döwletleri" bolan ýurtlar ýüz tutup bilerler we geografiki ýerleşişi sebäpli Kanada bu kesgitlemeden aýrylýar. Şol sebäpli fon der Leýen tarapyndan hödürlenen bu innowasiýa teklibiniň jikme-jiklikleri we hukuk binýady ýakyn geljekde iki tarapyň arasynda geçiriljek diplomatik gepleşikler arkaly emele geler diýlip garaşylýar.