Trump-nyň F-35 karary Netanýahu duýduryş berdi: "Sebiti durnuksyzlaşdyrar"

Ankarada geçirilen 36-njy NATO döwlet we hökümet baştutany sammiti doly tizlik bilen dowam edýärkä, goranyş pudagynda deňagramlylygy sarsdyrjak örän möhüm ösüş bolup geçdi. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň F-35 kysymly söweş uçary maksatnamasyna Türkiýäniň goşulyp biljekdigi baradaky ýaşyl yşyklar, Tel Awiwiň administrasiýasynda çuňňur alada we howsala döretdi. Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu ABŞ-nyň halkyny we karar berýänleri bu ädim ätmekden saklamak üçin metbugata hüjüm etdi. Fox News we CNN-den soň Netanýahu konserwatiw Newsmax kanaly bilen hem söhbetdeş boldy we Waşingtonyň mümkin kararyna berk garşylygyny dowam etdirdi.

Netanýahu ABŞ-nyň metbugatynda lobbiçilik işini güýçlendirýär: "Bu karar uly ýalňyşlyk"

Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu, Newsmax-a beren ýörite söhbetdeşliginde Türkiýeniň F-35 programmasyna gaýdyp gelmeginiň mümkindigine garşy töhmet atdy. Netanýahu, Fox News we CNN platformalarynda ozal aýdan argumentlerini gaýtalap, öňdebaryjy söweş uçarlarynyň Türkiýä iberilmeginiň strategiki ýalňyşlyk boljakdygyny öňe sürdi. Netanýahu, Ankaranyň F-35 ýaly bäşinji nesil möhüm harby tehnologiýalara eýe bolmagy Ysraýylyň howpsuzlygyna gönüden-göni howp saljakdygyny öňe sürdi.

Türkiýäniň sebit syýasatlaryndan nägileligini gizlemedik Netanýahu, F-35 kysymly uçarlaryň Ankara iberilmegi bilen baglanyşykly aladalaryny aç-açan beýan etdi we "Meniň pikirimçe, bu uly ýalňyşlyk" -diýdi we Waşington administrasiýasyna göni habar iberdi.

Gresiýanyň we Ysraýylyň üsti bilen "Sebitdäki durnuklylyk" baradaky talap

Netanýahu Türkiýeniň F-35 maksatnamasyna gaýdyp gelmeginiň diňe bir Ysraýyly däl, eýsem Gündogar Ortaýer deňziniň ähli deňagramlylygyny sarsdyrjakdygyny öňe sürdi. Ysraýylyň premýer-ministri Ankaranyň Gresiýa garşy howp abanýan syýasaty alyp barýandygyny we Ysraýylyň barlygyna garşy berk tutum alyp barýandygyny öňe sürdi: "Meniň pikirimçe (Türkiýäniň) F-35 ýaly iň häzirki zaman ýaraglaryna eýe bolmagy sebitiň durnuklylygyny ep-esli derejede bozar."

Beýleki tarapdan, ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump bilen ýakyn şahsy gatnaşyklaryna salgylanyp, Netanýahu diplomatik dil bilen bu çuňňur düşünişmezligi ýumşatmaga synanyşdy. Netanýahu, Trump bilen gaty gowy gatnaşykda bolandygyny aýdyp, Türkiýäniň F-35 programmasyna gaýdyp gelmegi bilen baglanyşykly krizisi "iki ýakyn dostuň arasyndaky tapawut" diýip häsiýetlendirip, Trump-a gönüden-göni hüjüm etmekden saklandy.

"Hil taýdan ýokary harby artykmaçlyk" Ysraýyldan diplomatiýa

Ankarada geçirilen 36-njy NATO sammitinde Trumpyň Türkiýany goldaýan sözleri Ysraýyl hökümetinde uly täsir galdyrdy. Metbugat arkaly Netanýahunyň ynandyryjy gezelençleri hem ministrler tarapyndan güýçli goldaw aldy.

Ysraýylyň Daşary işler ministri Gideon Saar bu barada resmi beýanatynda Türkiýanyň F-35 maksatnamasyna gatnaşmagyna aç-açan garşydyklaryny aýtdy. Saar Waşingtona ýaranlyk borçnamalaryny ýatlatdy we Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Ysraýylyň Eastakyn Gündogarda bar bolan "ýokary hilli harby gyrasyny" (QME) gorap saklamak borjuna wepaly bolmalydygyny aýtdy.