Trump-nyň möhüm Eýran hereketi: Waşington-Tähran liniýasyndaky diplomatik arakesme

ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky Eastakyn Gündogary oda öwürýän harby dartgynlykda garaşylmadyk diplomatik ädim ädildi. ABŞ-nyň Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) hemişelik wekili Maýk Waltz ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň diplomatik kanallara mümkinçilik döretmek maksady bilen Eýrana garşy meýilleşdirilen harby hüjümleri yzly-yzyna ikinji gije togtatandygyny habar berdi. Tähran Waşingtonyň kararyna tiz jogap berdi; Eýran goşuny sebitdäki ar alyş çärelerini wagtlaýyn bes edendigini habar berdi.

Trump hüjümleri togtatdy: Diplomatiýa üçin wagt bermek

Ilçi Maýk Waltz "Fox News" -a beren beýanatynda gepleşiklere ýol açmak üçin prezident Trumpyň bilkastlaýyn harby operasiýalaryny duruzandygyny aýtdy. Eýranyň harby metbugat sekretary ýekşenbe güni eden çykyşynda Tähranyň ABŞ-nyň bu hereketine jogap hökmünde sebitdäki garşylyklaýyn hüjümleri doňdurandygyny tassyklady. ABŞ-nyň iki hepde töweregi üznüksiz partlamalaryndan we Eýranyň ar almagyndan soň ýüze çykan bu wagtlaýyn dymyşlyk, iýun aýynda gazanylan, ýöne gysga wagtyň içinde bozulan ýaraşykdan bäri iň möhüm çäk hasaplanýar.

Şeýle-de bolsa, Waltz NBC-ä beren beýanatynda Trump-dan dartgynlygy hemişelik azaldýarmy ýa-da ýokmy diýip soranlarynda seresaplylyk bilen "Prezident ähli harby wariantlary stoluň üstünde saklamagyny dowam etdirýär" -diýdi. Şeýle hem Waltz, Nýu-Yorkork Taýms gazetinde ABŞ-nyň howa gorag ok-därileriniň tükenmek howpyndadygy baradaky aýyplamalary ret etdi we Amerikan goşunynyň zerur operasiýa ukybynyň bardygyny aýtdy.

Hormuz düwüniniň bogazy we çöken iýun ylalaşygy

Trump soňky karary barada entek resmi köpçülige habar bermedik bolsa-da, “Truth Social” sosial media platformasynda Eýran gämileriniň we Hark adasynyň ýarylmagyny görkezýän simulýasiýa suratlaryny paýlaşdy. Beýleki tarapdan, krizisiň merkezi bolan Hormuz bogazyny dolandyrmak üçin diplomatik gatnaşyklar çaltlaşdy. Eýranyň Daşary işler ministrliginiň metbugat sekretary Ismail Bekayi Eýran we Oman wekiliýetleriniň anna we şenbe günleri Tähranda möhüm tehniki ýygnaklary geçirendigini habar berdi.

ABŞ we Eýran harby operasiýalary bes etmek we ýakyn 60 günüň içinde hemişelik parahatçylygy gazanmak üçin iýun aýynda özara düşünişmek memorandumyna gol çekdiler. Şeýle-de bolsa, 13-nji iýulda Eýran güýçleri Hormuz bogazynda tankerleri nyşana alanda, bu şertnama netijeli ýykyldy. Bu hüjümden soň ABŞ howa operasiýalaryny täzeden başlady we Eýran portlaryna deňiz gabawyny girizdi. Eýran ABŞ-nyň Eastakyn Gündogardaky bazalaryny nyşana aldy; Bu konfliktlerde 4 amerikan esgeri öldi, Eýranyň Saglygy goraýyş ministrliginiň maglumatlaryna görä ABŞ-nyň hüjümlerinde onlarça adam öldi.

Global energiýa koridorynda duýduryş: Nebit 100 dollardan geçýär

Bu durnuksyzlyk gönüden-göni dünýä bazarlaryna düşdi. Hormuz bogazynyň howpsuzlygy howp astynda, nebitiň bahasy maý aýyndan bäri ilkinji gezek barrel üçin 100 dollardan geçdi we energiýa krizisine sebäp boldy. Iňlis Goranmak ministri Wes Streeting hem meseläniň global ähmiýetine ünsi çekdi we indiki hepde ABŞ-ly kärdeşi Pit Hegset bilen duşuşjakdygyny mälim etdi. Streeting BBC-ä beren beýanatynda nawigasiýa azatlygyny we Bosforda söwda transportynyň howpsuzlygyny üpjün etmek barada Waşington bilen doly ylalaşýandyklaryny mälim etdi.

ABŞ bilen Ysraýylyň fewral aýynda Eýran bilen bolan söweşinden bäri sebitde müňlerçe adam öldi; Ölenleriň aglabasy Eýranyň we Liwanyň raýatlarydy. Uruş bäşinji aýyna golaýlap barýarka, Amerikan jemgyýetçiliginiň arasynda tolgunyşyklar barha artýar. CBS / YouGov tarapyndan geçirilen iň soňky pikir soralyşyk Amerikalylaryň 57 göteriminiň bu konfliktden aladalanýandygyny görkezýär, diňe 19 göterimi bu prosese umytly garaýar.