Mazmuna geç
18 Noýabr 2026, Çarşenbe Garaşsyz habar portaly · Resmi edara däl
DEVLET.TC Ygtybarly habar çeşmesi Garaşsyz habar portaly · Resmi edara däl
Ykdysadyýet

TÜME gaznasyndan oba hojalygynda emeli intellekt we topragy meliorasiýa etmek

TÜME gaznasynyň prezidenti Abdulkadir Karagöz Antalýada geçirilen COP31-de çykyş edip, oba hojalygynyň galyndylaryny gaýtadan işlemek arkaly her ýyl 3,5 million gektar ýeriň dikeldilip bilinjekdigini aýtdy.

TÜME gaznasyndan oba hojalygynda emeli intellekt we topragy meliorasiýa etmek

Gysgaça

  • TÜME gaznasynyň prezidenti Abdulkadir Karagöz Antalýada geçirilen COP31-de çykyş edip, oba hojalygynyň galyndylaryny gaýtadan işlemek arkaly her ýyl 3,5 million gektar ýeriň dikeldilip bilinjekdigini aýtdy.
  • Karagöz, dogry usullary ulanmak bilen kompostlanan dökünleriň kömegi bilen Türkiýäniň umumy meýdany 77 million gektar bolan takmynan 3,5 million gektar dikeldilip bilinjekdigini aýtdy.

Oba hojalygy tehnologiýalary topary (TÜME) gaznasynyň Ynamdarlar geňeşiniň başlygy Abdulkadir Karagöz, Antaliýada geçirilen Birleşen Milletler Guramasynyň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasynyň (COP31) 31-nji konferensiýasynyň çäginde oba hojalygy pudagynda tehnologiýa gönükdirilen üýtgeşmeleriň ähmiýetine ünsi çekdi. Karagöz, dogry usullary ulanmak bilen kompostlanan dökünleriň kömegi bilen Türkiýäniň umumy meýdany 77 million gektar bolan takmynan 3,5 million gektar dikeldilip bilinjekdigini aýtdy.

Oba hojalygy önümçiliginde herekete çagyryş

Abdulkadir Karagöz howanyň üýtgemeginiň täsirleriniň has aýdyň görünýändigini aýtdy we pudak gyzyklanýan taraplary anyk çäreleri görmäge çagyrdy. Karagöz: "Şu gün ýeten nokadymyzda, dogry bolmak ýeterlik däl dünýäde ýaşaýarys. Şonuň üçin dogry bolmakdan başga çäre görmeli. COP ýaly, biz hem oba hojalygy we maldarçylyk pudagy bilen gyzyklanýan taraplar hökmünde çäre görmelidigimizi, bir zady üýtgetmelidigimizi aýdýarys. Diýdi.

Emeli intellekt bilen özbaşdak ferma nyşany

Abdulkadir Karagöz, TÜME hökmünde biotehnologiýa we emeli intellekt tarapyndan goldanýan awtonom modelleri döredendiklerini mälim etdi we 2027-nji ýyla çenli daşary ýurtlarda azyndan 5 emeli intellekt esasly awtonom ferma döretmegi maksat edinýändiklerini mälim etdi. Fewral-mart aýlarynda Pakistanda başlajak bu taslamalaryň, Ispaniýa bilen bilelikde et önümlerini ösdürip ýetişdirjekdigini aýtdy.

Antalýada geçirilen COP31 konferensiýasynda eden çykyşynda Abdulkadir Karagöz oba hojalygynyň galyndylaryny energiýa we dökünlere öwürmek topragyň hasyllylygyny ýokarlandyrjakdygyny öňe sürdi. Günde 1 million tonna dökün öndürmek energiýa öwrülse, her gün 42 müň megawat energiýa alyp bolýandygyny mälim eden Karagöz, bu usul bilen Türkiýäniň ähli oba hojalyk ýerlerini 7-8 ýylyň içinde organiki maddalar bilen baýlaşdyryp boljakdygyny aýtdy.

Birleşen Milletler Guramasynyň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasynyň çäginde guralan COP konferensiýalary, halkara klimat krizisine garşy çözgüt tekliplerini paýlaşýan halkara platforma. Bu amalda TÜME gaznasy ýerli önümçiligi tehnologiýa bilen oba hojalygynyň tehnologiýalary we durnukly peýdalanmak pudagyndaky taslamalary bilen birleşdirmegi maksat edinýär.

Oba hojalygy tehnologiýalary öndürijiligi nädip ýokarlandyryp biler?

Abdulkadir Karagöz tarapyndan paýlaşylan maglumatlar, oba hojalygynyň galyndylary dogry dolandyrylsa, energiýa zerurlyklarynyň ikisiniň hem kanagatlandyrylyp bilinjekdigini we topragyň hiliniň ýokarlanyp biljekdigini görkezýär. Hususan-da, himiki dökünleriň ulanylyşyny azaltmak we biotehnologiki usullara geçmek uzak möhletde oba hojalygynyň çykdajylaryny azaltmak bilen hasyllylygy ýokarlandyryp biler.

Emeli intellekt bilen goldanýan oba hojalygy öndürijä nähili täsir edýär?

Emeli intellektiň we awtonom ulgamlaryň ýaýramagy esasanam ýaş telekeçileriň oba hojalygyna bolan gyzyklanmasyny artdyryp we önümçilik işlerinde netijeliligi ýokarlandyryp biler. Bu tehnologiýalary içerki öndürijilere hödürlemek, sarp edijiniň has arzan bahadan önüme girmegine mümkinçilik döredip, önüm öndürijä has köp girdeji gazanmagyna mümkinçilik berýän birlik meýdanyndan alnan netijeliligi ýokarlandyryp biler.

Çeşme: Anadolu Ajansı

Bu habar çeşme habaryndan emeli aňyň goldawy bilen taýýarlandy we türk dilinden maşyn terjimesi arkaly terjime edildi. Biz nähili işleýäris?

Bu habary paýlaş
Devlet.TC habarlar bölümi

Devlet.TC habarlar bölümi

Ähli makalalary görkez

Teswirler (0)

Teswir ýaz

E-poçta salgyňyz çap edilmeýär, diňe moderasiýa üçin ulanylýar. Gizlinlik syýasaty

Teswirler moderatoryň tassyklamasyndan soň neşir edilýär.

Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!

Ykdysadyýet