Türkiýe tarapyndan gurnalan we Antalýada geçirilen Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasynyň (COP31) 31-nji konferensiýasynda oba hojalygy sammitiň gün tertibine öňki ýyllara garanyňda has köp girizildi. Ankara uniwersitetiniň howanyň üýtgemegi we durnuklylyk bölüminiň müdiri, professor İlkaý Dellal bu pudagyň howanyň üýtgemeginiň iň köp täsir edýän ugurlaryndan biridigini aýtdy we gepleşiklerde maliýeleşdirmek we tehnologiýa geçirmekde garaşylýan anyk öňegidişligiň gazanyp bolmajakdygyny aýtdy.
Oba hojalygy gepleşiklerinde garaşylýan öňegidişlik gazanyldymy?
Prof. Doktor İlkaý Dellal, COP31-iň oba hojalygy gepleşikleri babatynda islenýän derejede öňe gitmändigini aýtdy. Maslahatyň taslamasynda oba hojalygynyň adyna hiç hili ýörite makalanyň goşulmandygyny belläp, professor doktor İlkaý Dellal "COP31 oba hojalygy gepleşikleri meselesinde kän bir öňe gidişlik edip bilmedi. Görünmeýärdi, ýöne hereket meýilnamasynda iň uly gün tertibi döretdi, şu wagta çenli COP-lerde görülmedi we gapdalyndaky wakalarda möhüm orny eýeledi"
Iýmit howpsuzlygy bilen zyňyndylary azaltmagyň arasyndaky deňagramlylyk nähili dörediler?
Global parnik gazlarynyň takmynan 13 göterimine we tutuş oba hojalygy-iýmit ulgamynyň takmynan 33 göterimine jogapkärdigini ýatladyp, professor doktor klkaý Dellal zyňyndylary azaltmak bilen azyk howpsuzlygy arasyndaky näzik deňagramlylygyň gepleşikleri kynlaşdyrýandygyny aýtdy. Hususan-da ösýän ýurtlaryň belok zerurlyklaryny kanagatlandyrmak üçin maldarçylygyň dowam etdirilmelidigine ünsi çeken prof. Doktor klkaý Dellal: "Bu nukdaýnazardan, oba hojalygynda parnik gazlarynyň zyňyndylarynyň azalmagy gepleşikleriň gidişine birneme päsgel berýän ýaly görünýär, sebäbi esasanam azyk howpsuzlygy meselesinde kynçylyk döredip biler."
Antalýada geçirilen COP31-iň çäginde oba hojalygynyň howanyň üýtgemegine uýgunlaşmagy, maliýeleşdirmek we tehnologiýa geçirmek ýaly esasy temalar ara alnyp maslahatlaşyldy. Prof.
Halkara Oba hojalygyny Ösdüriş Gaznasynyň (IFAD) maglumatlaryna görä, oba hojalygyna geçirilýän klimat maliýeleşdirmesiniň ýeterlik däldigi we kiçi öndürijilere kooperatiwleriň üsti bilen uglerod bazarlaryna çykmagy üpjün edilmegi maslahat berilýär. Farmersaş daýhanlara goldaw bermek we geljekde mümkinçilikleri artdyrmak boýunça tagallalary artdyrmak azyk ulgamlarynyň durnuklylygy üçin möhüm ädim hökmünde görülýär.
Oba hojalygyna garaşýan maliýe we durnuklylyk tablisasy
Oba hojalygy howanyň üýtgemeginden iň köp täsir edýän pudak bolsa-da, maliýeleşdirmegiň adalatly paýyny alyp bilmezligi global azyk ulgamlarynyň geljegi üçin çynlakaý töwekgelçilik döredýär. COP31-de görnükliligiň ýokarlanmagy, geljek döwürde daýhanlaryň ekin meýdanlaryna gönüden-göni täsir etjek anyk maliýe goldawlaryna we tehnologiki maýa goýumlaryna öwrüler diýlip garaşylýar.
Daýhanlarda garaşylýan üýtgeşmeler we azyk howpsuzlygy
Howa syýasatynyň güýçlendirilmegi bilen daýhanlaryň uglerod oba hojalygy we täzeden dikeldiş oba hojalygy ýaly täze tejribelere ýüz tutmagy, bu usullar giňden ýaýransoň öndürijiler üçin täze girdeji gapylaryny açyp biler. Şeýle-de bolsa, zyňyndylary azaltmak maksatlary bilen azyk üpjünçiliginiň arasyndaky deňagramlylygy gowy ýola goýup bolmaýan bolsa, esasanam ösýän ýurtlarda azyk önümleriniň bahasyna we elýeterliligine basyş ediljege meňzeýär.
Çeşme: Anadolu Ajansı
Bu habar çeşme habaryndan emeli aňyň goldawy bilen taýýarlandy we türk dilinden maşyn terjimesi arkaly terjime edildi. Biz nähili işleýäris?
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!