Turcologiýa kongresi: 100 ýaşly adam Samarkantda hakykata öwrüler
Samarkantda geçirilen türkologiýa kongresi 100 ýyllyk wesýetiň ýerine ýetirilmegine şaýatlyk edýär.
Özbegistandaky taryhy şäher Samarkand Turcologiýa pudagynda möhüm ýygnak geçirýär. Köp ýurtlardan alymlar we gözlegçiler, esasanam Türkiýe , Azerbaýjan , Gazagystan , Gyrgyzystan we Türkmenistan Samarkant döwlet uniwersiteti -de geçirilen " 100 ýyllyk wesýet: Turkologiýa kongresi " -e gatnaşyp, Turkologiýa taryhyna möhüm goşant goşdular. Gurultaýyň açylyş dabarasynda kim bardy? Gurultaýyň açylyşynda AK partiýasynyň başlygynyň orunbasary we Türkiýe döwletleri bilen gatnaşyklar bölüminiň başlygy Prof. Dr. Kürşad Zorlu
Osman Mertiň nygtaýan taryhy manysy
Gurultaýyň açylyş dabarasynda çykyş eden Prof. Doktor Osman Mert bu çäräniň diňe bir akademiki ýygnak bolman, eýsem türkologiýanyň taryhyna wepalylyk borjuny hem ýerine ýetirendigini aýtdy. 1926-njy ýylda kabul edilen Baku Kongresi -de kabul edilen kararlaryň döwrüň syýasy şertleri sebäpli doly durmuşa geçirilip bilinmejekdigini ýatladýan Mert, Samarkantdaky bu duşuşygyň ýüz ýyl mundan ozal gazanylan maksatlara ýetmek üçin taryhy ähmiýete eýe bolandygyny aýtdy.
Bu ýygnakda. Hundredüz ýyl mundan ozal arzuwyň hasyl bolandygyny görkezýän iň güýçli görkeziji diýdi. Şeýle wakalaryň, türk dünýäsiniň geljekdäki bilelikdäki tagallalaryna täsir etjekdigine ünsi çekdi.Aliy we 100 ýyllyk amentht
usunus Emre institutynyň prezidenti prof. Ali, şol döwürde kabul edilen kararlaryň türk dili, taryhy we medeniýeti taýdan öwrülişik nokadydygyny aýtdy. Gurultaýyň dil, elipbiý we medeniýet arkaly umumy geljege gönükdirilen batyrgaý intellektual başlangyçdygyny ýatlatdy.
Prof. Doktor Palanyň umumy dil we medeniýete berýän ünsi
Prof. Doktor Eskender Pala 1926-njy ýylda gurultaý tarapyndan kesgitlenen umumy dil we medeni jebislik maksatlarynyň entek doly durmuşa geçirilmändigini aýtdy we "131 alym türk halkynyň agzybir bolmagyny isledi, ýöne entek bu maksatlara ýetip bilmedik" -diýdi. Pala pikirlerde agzybirlige ýetmegiň we dilde bitewiliksiz işlemegiň kyndygyny aýtdy we has çalt çäre görülmelidigini aýtdy. Doktor Derýa Örs soňky ýyllarda türk dünýäsinde medeniýet, ylym we bilim ugurlaryndaky hyzmatdaşlygyň has-da güýçlenendigini aýtdy. 1926-njy ýyldan bäri dünýäde möhüm özgerişlikleriň başdan geçirilendigine garamazdan, türk halkynyň kyn syýasy proseslere, aýralyklara we dürli synaglara garamazdan has ýakynlaşmagy başarandygyny aýtdy.
Samarkantyň taryhy we medeni mirasy
Çengiz Aýtmatow institutynyň başlygy prof. Şäheriň Ali Şir Newaý we Uluğ Beý ýaly möhüm şahsyýetleriň mirasyny goraýandygyny mälim etdi. Şeýle-de bolsa, bu kynçylyklara garamazdan, öňe süren pikirleriniň häzirki wagtda türk dünýäsinde ýaşamagyny dowam etdirýändigini aýtdy. Umumy ýat, dil we medeniýet halklaryň barlygyny üpjün edýän esasy elementler hökmünde öňe saýlandy.
Samarkantda geçirilen bu gurultaý, türk dünýäsiniň umumy taryhy we medeni mirasy arkaly geljege tarap ädim ätmäge amatlydyr. Türk halklary biri-birine has ýakynlaşýarlar we täze geljegi gurmak ugrundaky hyzmatdaşlygyny güýçlendirýärler.
Bu taryhy ýygnak türk dünýäsiniň mirasyny geçmişden geljege geçirmek kararyny ýene bir gezek açýar. Geljekdäki ylmy we medeni hyzmatdaşlyk şeýle wakalar bilen hasam güýçlenjege meňzeýär.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!