Türk döwletleri guramasynyň Daşary işler ministrleriniň geňeşiniň mejlisi Ankarada geçiriler

Ertir Türkiýe döwletleriniň guramasy (TDT) Daşary işler ministrleriniň geňeşiniň ýygnagy, guramanyň hyzmatdaşlygy we guramaçylyk tagallalaryna baha bermek üçin ertir Ankarada geçiriler. Duşuşygyň çäginde guramanyň administratiw we maliýe işi bilen baglanyşykly resminamalaryň tassyklanmagy we agza ýurtlaryň arasynda syýasy gepleşikleriň ara alnyp maslahatlaşylmagy göz öňünde tutulýar.

Daşary işler ministri Hakan Fidanyň gün tertibinde näme bar?

Daşary işler ministri Hakan Fidan duşuşygyň çäginde kärdeşleri bilen ikitaraplaýyn duşuşyklar geçirer. Ministr Fidanyň ýüzlenmesinde türk döwletleriniň arasyndaky umumy taryhy, dil we medeni gatnaşyklary anyk hyzmatdaşlyga öwürmegiň möhümdigine garaşylýar. Mundan başga-da, Türkiýäniň prezidentlik döwründe energiýa, söwda, sanly özgeriş we goranyş senagaty ýaly ugurlarda strategiki hyzmatdaşlygy güýçlendirmek maksat edinilýär.

Owganystan we sebitleýin howpsuzlyk meseleleri nähili çözüler?

Ministr Hakan Fidan Owganystandaky häzirki wakalary we bu ýagdaýyň sebitdäki durnuklylyga ýetirýän täsirlerini ara alyp maslahatlaşmagy meýilleşdirýär. Fidan, TDT agzasy we synçy ýurtlaryň arasynda sebit howpsuzlygy we baglanyşyk meseleleri boýunça utgaşdyrylyşy ýokarlandyrmagyň zerurlygy baradaky pikirleri bilen paýlaşar diýlip garaşylýar. Duşuşykdan soň Prezident Rejep Taýyp Erdogan 29-njy oktýabr respublikan güni mynasybetli myhman döwlet baştutanlarynyň we hökümet baştutanlarynyň hormatyna resmi agşamlyk naharyny berer.

Ankarada geçirilen bu ýygnak, 29-30-njy oktýabrda geçiriljek Türk döwletleri guramasynyň 13-nji sammitine taýýarlykdyr. Aragatnaşyk müdiri Burhanettin Duran, "Türk asyry: Dil, ideýa we işde bitewilik" mowzugy bilen geçiriljek sammitiň öňüsyrasynda umumy siwilizasiýa mirasyndan güýç alyp, türk dünýäsiniň geljegini bilelikde gurmak islegine ünsi çekdi.

Guramanyň institusional gurluşy 2009-njy ýylda gol çekilen Nakhivan şertnamasyna esaslanýar we sekretariaty Stambulda ýerleşýär. Türkiýe, Azerbaýjan, Gazagystan, Gyrgyzystan we Özbegistan agza bolan guramanyň dört sany synçy agzasy bar bolsa, bu işler daşary işler ministrlikleriniň we degişli döwletleriň sekretariatynyň utgaşdyrylmagy bilen amala aşyrylýar.

Netije

Türk döwletleriniň guramasynyň Ankaradaky ýygnagy agza ýurtlaryň arasyndaky syýasy we ykdysady integrasiýany institusional esasda goýmak meselesinde möhüm tapgyry görkezýär. Hususan-da, Orta Kaspi koridory ýaly strategiki taslamalary ileri tutmak guramanyň sebit güýç merkezine öwrülmegini goldaýan anyk ädim hökmünde tapawutlanýar.

Goranyş senagaty we energiýa ýaly strategiki ugurlarda umumy taryhy we medeni gatnaşyklary hyzmatdaşlyga öwürmek, agza ýurtlaryň dünýä derejesinde durnuklylygyny ýokarlandyryp biler. Guramanyň institusionallaşdyryş tagallalary, türk dünýäsiniň bilelikde hereket etmek ukybyny kesgitleýän esasy faktorlaryň biri hökmünde kabul edilip bilner.

Mümkin täsirler

Duşuşykda kabul ediljek kararlaryň agza ýurtlaryň arasyndaky söwda mukdaryna gönüden-göni täsir etmegine we logistika torlaryny güýçlendirmek arkaly sebitdäki ykdysady herekete täsir etmegine garaşylýar. Hususan-da, Aziýa bilen Europeewropanyň arasyndaky baglanyşygy berkitmek sebitdäki ýurtlaryň halkara söwdasyndaky ornuny has strategiki nokada geçirip biler.

Sebit howpsuzlygy we durnuklylyk meseleleri boýunça utgaşdyrmak agza ýurtlara Owganystan ýaly duýgur sebitlerden döreýän töwekgelçilikleri dolandyrmakda umumy iş ugruny hödürläp biler. Bu ýagdaý, türk dünýäsiniň halkara platformalarynda has bitewi we täsirli daşary syýasaty alyp barmagyna goşant goşup biler.