Türk döwletleri Oba hojalygynda sanlaşdyrmak bilen hyzmatdaşlygy güýçlendirýär

Türk döwletleri, oba hojalygynda sanlylaşdyrmagy ýokarlandyrmak arkaly hyzmatdaşlygy güýçlendirmek üçin Sanly Oba hojalygy maglumatlary platformasyny durmuşa geçirýärler.

Timur HAN 23 Mayıs 2026, 12:34

4 0

Paýlaş:

TDT resmi däl sammit, 15-nji maýda Türkiýäniň Gazagystan şäherinde geçirilen "Emeli intellekt we sanly ösüş" mowzugy bilen Türkiýe döwletleriniň oba hojalygy we tehnologiýa pudagyndaky hyzmatdaşlygyny ýokarlandyrmagy maksat edinýär. Sammite gatnaşan liderler oba hojalygyndan transporta çenli sanly özgerişlik meseleleriniň giň toparyny ara alyp maslahatlaşdylar. Sammitden soň neşir edilen Türküstan Jarnamasynda oba hojalygynda sanly üýtgeşmeleri ýokarlandyrmak we netijeliligi we durnuklylygy üpjün etmek ýaly meseleler nygtaldy.

Bu kontekstde agza ýurtlaryň arasynda maglumat alyş-çalşyny üpjün etmek we akylly oba hojalygynyň çözgütlerini ösdürmek maksady bilen "TDT Sanly Oba hojalygy Maglumat platformasy" durmuşa geçirilmegi karar edildi. Bu platforma, oba hojalygy proseslerini has netijeli dolandyrmagy we azyk howpsuzlygyny ýokarlandyrmagy maksat edinýär. Baýramooglu, "Sanly oba hojalygy maglumatlary platformasy, oba hojalygynyň maglumatlarynyň özygtyýarlylygy we sebitleýin azyk howpsuzlygy üçin möhüm ädim" diýdi. diýdi.

Baýramoğlu Gazagystanyň bugdaý we Özbegistanda pagta öndürmekdäki strategiki pozisiýasyna ünsi çekdi we FAO-nyň maglumatlaryna görä Türkiýanyň dünýäde oba hojalygy önümçiliginiň başynda durýandygyny mälim etdi. Bu platformanyň kömegi bilen, türk döwletleri öz oba hojalyk maglumatlaryny özbaşdak gaýtadan işlemek arkaly dünýä bazaryndaky maglumatlaryň assimetriýasyny azaldyp bilerler.

Platformanyň funksional gatlaklary we garaşmalary

Prof. Doktor Baýramoglu platformanyň bäş sany funksional gatlakda şekillendiriljekdigini aýtdy. Platforma hemra we uzakdan duýgur tehnologiýalaryny, emeli intellekt bilen goldanýan derňewleri we bazarlaryň deňeşdirme baha görkezijilerini öz içine alar. Şeýle hem toprak we suw dolandyryşy we köp dilli maglumat dolandyryşy ýaly ugurlara möhüm goşant goşar.

Baýramoğlu platformanyň üstünlikli durmuşa geçirilmegi üçin FAO ülňülerine laýyklykda umumy tehniki esasda ylalaşyk gazanylmalydygyny aýtdy. Şeýle hem, platforma diňe bir ministrlik maglumatlary bilen çäklenmän, ekin meýdanlaryndaky daýhanlara ýetip bilmelidigini aýtdy.

Geljek we strategiki güýç

Baýramoğlu platformany dogry görmek bilen meýdana geçirmegiň ähmiýetine ünsi çekdi. Platformanyň strategiki güýje öwrülmegi üçin maglumatlaryň özygtyýarlylygy kepillendirilmelidigini, giriş protokollarynyň işlenip düzülmelidigini we aç-açanlyk ülňüleriniň döredilmelidigini aýtdy.

Bu şertler ýerine ýetirilse platforma diňe bir azyk howpsuzlygynyň sebitleýin goragçysy bolman, eýsem halkara oba hojalygy diplomatiýasynda täsirli informatika infrastrukturasy bilen üpjün ediljekdigini aýtdy. Şeýlelik bilen, Türk dünýäsiniň oba hojalygy potensialy strategiki güýje öwrülip biler.