Türk sement senagaty eksportda rekord goýdy: 551 million dollar

Türk sement senagaty, 2026-njy ýylyň ilkinji bäş aýynda ajaýyp eksport görkezijileri bilen dünýä bazarynda özüni tanatdy. Sement, aýna, keramika we toprak önümleri eksportçylary birleşiginiň (ÇCSİB) maglumatlaryna görä, sement eksporty bu döwürde 551 million dollara ýetdi. Bu üstünlik Stambulda geçirilen "Sement sektory ýygnagynda" ara alnyp maslahatlaşyldy. Senagat wekilleri 2025 maksat we ýaşyl öwrülişik strategiýalaryny ara alyp maslahatlaşdylar. Maksat önümçiligi 100 million tonna, eksporty bolsa 1,3 milliard dollara çenli artdyrmakdyr. Gurluşyk, infrastruktura we senagat ýaly strategiki ugurlarda sementiň aýrylmaz önümidigine ünsi çeken Şahin, bu döwürde ýüze çykan maddy-tehniki kynçylyklara garamazdan pudagyň çeýeligi sebäpli borçnamalaryň ýerine ýetirilendigini aýtdy.

Şahin türk sement pudagynyň çeýe logistika mümkinçilikleri sebäpli öz borçlaryny üstünlikli ýerine ýetirendigini aýtdy. Eksport mukdary 9 million tonna we 2026-njy ýylyň ýanwar-maý aýlarynda 551 million dollarlyk eksport gymmaty bu üstünligiň anyk görkezijisi hökmünde ünsi özüne çekdi.

Maliýe kynçylyklary we walýuta hümmeti

Şahin eksportçylaryň walýuta hümmetiniň üýtgemegi sebäpli maliýe kynçylyklaryna duçar bolýandygyny aýtdy. Türkiýanyň dünýä bazaryndaky paýyny saklamak üçin degişli walýuta hümmeti syýasatynyň möhümdigini aýtdy. Erkin bazar şertlerinde daşary ýurt walýutasyny deňleşdirmek, eksportçylaryň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrjak strategiki zerurlyk hasaplandy.

Dekarbonizasiýa we ýaşyl öwrülişik

Täze döwürde sement senagatynyň iň uly maksady, serhet uglerodyny kadalaşdyrmak mehanizmine (SKDM) dekarbonizasiýa strategiýalaryna laýyk gelmekdir. Greenaşyl öwrülişik, Türkiye eksport kuwwatyny saklamak üçin möhüm ähmiýete eýe. Şahin bu üýtgeşmäniň pudaga getirjek töwekgelçiliklerine ünsi çekdi.

Geografiki dürlilik we uzak bazarlar

Sement eksportynyň geografiki dürlüligini ýokarlandyrmak arkaly Türkiýanyň dünýä bazarynda güýçli orny eýeleýändigini aýdyp, Şahin deňiz transport çykdajylarynyň uzak bazarlarda hemişelik bolmagyna täsir edýändigini aýtdy. “Eximbank” karzyna we ätiýaçlandyryş çäklerine girmegi ýeňilleşdirmek, Türkiýanyň strategiki bazarlardaky ornuny güýçlendirjek ädimler hasaplanýar.

ABŞ bazaryndaky taşlama garşy aladalar

Türk sementiniň ABŞ bazaryndaky üstünligi, ýerli öndürijileriň lobbi garşy lobbi işlerine sebäp boldy. Türkiye ABŞ-daky orny, köp ýyllap dowam eden tagallalaryň netijesinde güýçli üpjün ediji hasaplanýar. Şeýle-de bolsa, taşlama garşy derňew howpy Türkiýäniň abraýyna zyýan ýetirip biler. Bu ýagdaý ABŞ-nyň sement import edijileriniň arasynda oňaýsyzlyk döredýär.

Şahin Türkiye bu mesele boýunça gyssagly we üznüksiz lobbi tagallalaryny etmelidigini aýtdy. Şeýlelik bilen, ABŞ-daky bazar paýyny gorap saklamak we abraýyň ýitmeginiň öňüni almak maksat edinilýär.

Geljekdäki ösüşler we strategiýalar

Türk sement senagaty global bäsdeşlik şertlerinde özüni täzeläp, maksatlaryna ýetmegi meýilleşdirýär. Greenaşyl öwrülişik we maliýe durnuklylygy strategiýasy geljekde pudagy has güýçli ýagdaýa getirer. Bu pudak, durnukly önümçilik we logistika mümkinçilikleri bilen dünýä bazaryndaky liderligini güýçlendirmegi maksat edinýär.