Türk Telekom tarapyndan ullakan tehnologiýa hereketi: R&D we innowasiýa ylym geňeşi döredildi

Türkiýäniň sanly üýtgemegine öňdebaryjy Türk Telekom, geljegiň aragatnaşyk tehnologiýalaryny dizaýn etmek we pudak bilen akademiýanyň arasyndaky gatnaşyklary berkitmek üçin strategiki ädim ätdi. Kompaniýanyň 2026-njy ýylyň 19-njy sentýabrynda halka mälim eden gözleg we innowasiýa ylym geňeşi, uniwersitetler bilen telekommunikasiýa pudagynyň arasynda iki taraplaýyn we yzygiderli maglumat köprüsini döretmegi maksat edinýär. Geňeşiň çäginde ýerine ýetirilmeli işler; 6G tehnologiýasyndan emeli intellekt bilen goldanýan torlara, hemra aragatnaşygyndan kwant tehnologiýalaryna çenli giň gerimi öz içine alýar.

Aragatnaşyk tehnologiýalarynda geljegi gönükdirjek dört esasy ok

Türk Telekom R&D we innowasiýa ylym geňeşi, geljekdäki sanly infrastrukturany emele getirmek üçin dört esasy nokada öz işini gurýar. Bu nukdaýnazardan, akademiki görüş we önümçilik tejribesi 6G ýaly möhüm ugurlarda, emeli intellekt integrasiýasy bilen tor dizaýnlary we täze nesil torlary ady bilen hemra aragatnaşygy bilen garyşar. Zehin ekosistemasynyň ugry boýunça, ýaş gözlegçileriň umytlary we pudagyň tejribeleri umumy bir pikire jemlener. Bu hyzmatdaşlyk modeliniň kömegi bilen dünýäde bäsdeşlige ukyply innowasiýa hyzmatlarynyň we ösen ulgam tehnologiýalarynyň düýbi tutular.

Ylmy geňeşdäki 6 sany global türk akademigi

Täze döredilen ylmy geňeşde milli we halkara arenada täze nesil aragatnaşyk tehnologiýalary boýunça akademiki gözlegleri bilen tanalýan alty sany abraýly alym bar:

Eastakyn Gündogar Tehniki Uniwersitetiniň professory. Dr. Elif Uysal ; Kosmos aragatnaşygy, energiýa tygşytlylygy we zatlaryň interneti (IoT) tejribesi bilen tagta goşant goşar. Stambul Medipol uniwersitetinde okuwyny dowam etdirip, professor Dr. Hüseýin Arslan indiki nesil torlary we fiziki gatlak aragatnaşyk tehnologiýalary boýunça tejribesini tagtada ýetirer.

Edinburg Napier uniwersitetinde we Stambul tehniki uniwersitetinde işleýän prof. Dr. Berk Canberk ; Sanly ekiz tehnologiýalara, IoT we akylly tor gurluşlaryna ünsi jemläp, Fırat uniwersitetiniň professory. Doktor Resul Dak emeli intellekt algoritmleri we IoT howpsuzlygy boýunça tejribesi bilen tagta gatnaşar.

Stambul Tehniki Uniwersitetiniň mugallymy Prof. Doktor Lütfiye Durak Ata toplumlaýyn ýüze çykarmak we aragatnaşyk ulgamlary bilen täze nesil tor çözgütlerine ünsi jemlär. Kanadanyň meşhur bilim edaralarynyň biri bolan Karleton uniwersitetinde işlemek, professor doktor Halim ıanykömeroğlu ýerüsti däl ulgamlar (NTN) we beýik belentlik platforma stansiýalary (HAPS) ulgamynda görýän taslamalary bilen tagtada dünýä derejesini getirer.

Ebubekir Şahin: "Milli tehnologiýa ekosistemasy bilen geljegiň torlaryny gurýarys"

Türk Telekom kompaniýasynyň baş direktory Ebubekir Şahin, täze gurluşa baha berende, kompaniýanyň esasy maksadynyň Türkiýeni diňe tehnologiýalary dünýä standartlaryny kesgitleýän we dünýä eksport edýän merkeze öwürmekden ybaratdygyny aýtdy. Şahin, Ylmy Geňeşiň kömegi bilen teoretiki akademiki bilimleri Türk Telekomyň güýçli meýdan tejribesi bilen birleşdirendiklerini we uniwersitetler bilen senagatyň arasyndaky hyzmatdaşlygy institusional we hemişelik gurluş edendigini aýtdy.

Şahin milli tehnologiýa hereketiniň ähmiýetine ünsi çekdi we "Geljekde diňe güýçli milli tehnologiýa ekosistemasy bilen gurup biljekdigimize ynanýarys" diýdi.

Patent ýazgysynyň eýesi Türk Telekomyň akademiki üstünlikleri we baýraklary

Täze döredilen gözleg we maýa goýumlarynyň miwesini ýygnamagy dowam etdirýän Türk Telekom, patent pudagynda öňdebaryjylygyny hasaba aldy. Maglumatlara görä, kompaniýa 2024-nji ýylda Türkiýede iň köp patent arzasyny beren kompaniýanyň adyna eýe boldy. Ösüşini haýallatman dowam etdirip, Türk Telekom 2025-nji ýylda diňe 921 patent arzasyna gol çekdi. Bu ýokary öndürijilik bilen kompaniýanyň soňky üç ýylda patent arzalarynyň umumy sany 2 müň çäkden geçdi.

Mundan başga-da, şu ýyl Türk Telekom telekommunikasiýa operatorlary kategoriýasynda abraýly akademiki maglumatlar bazasy Europeewropada ikinji orny eýeläp, ylmy edebiýata goşan goşandyny subut etdi. Gözleg we innowasiýa ylym geňeşiniň açylmagyndan soň, edaranyň içinde geçirilen üstünlikli innowasiýa taslamalary hem sylaglandy. Dabarada dört dürli kategoriýada ajaýyp işleri gazanan dört kompaniýanyň işgärlerine üstünlik nyşanlary gowşuryldy.