Türkiýanyň Gara deňziniň teklibine Russiýanyň beren jogaby: Parahatçylyk başlangyçlaryna üns bilen baha berýäris

Russiýa bilen Ukrainanyň arasyndaky dartgynlyk Gara deňziň okunda dowam edýärkä, Moskwa Türkiýanyň sebitde parahatçylygy we durnuklylygy üpjün etmek baradaky diplomatik tagallalaryna jogap berdi. Russiýanyň Daşary işler ministrliginiň metbugat sekretary Mariýa Zaharowa ýazmaça beýanatynda Türkiýe Respublikasynyň Daşary işler ministri Hakan Fidan tarapyndan gün tertibine getirilen Gara deňizdäki harby çärelere moratoriýa girizmek teklibine möhüm baha berdi.

Ankaranyň Moskwanyň obýekti astynda parahatçylyk başlangyçlary

Russiýanyň Daşary işler ministrliginiň metbugat sekretary Mariýa Zaharowa, Gara deňiz sebitindäki serhet goňşusy we örän möhüm sebit aktýory Türkiýeniň parahatçylyk tekliplerine adatça çemeleşýändiklerini aýtdy. Şeýle-de bolsa, Zaharowa Daşary işler ministri Hakan Fidan tarapyndan teklip edilen Gara deňizdäki harby hereketleri togtatmak inisiatiwasy barada entek resmi ýüz tutmaýandyklaryny aýtdy. Metbugat wekili: "Russiýa bu inisiatiwanyň şertlerini kesgitlän resmi kanallar arkaly türk arzasyny almady" -diýdi we diplomatik işde entek resmi ädim ädilmändigini aýtdy.

Näme üçin Gara deňiz başlangyjyna gaýdyp gelmek mümkin däl?

Geçmişde amala aşyrylan däne koridory diýlip hem atlandyrylýan "Gara deňiz başlangyjy" barada aýdyp, Zaharowa häzirki şertlerde Moskwanyň bu şertnama dolanyp gelmegiň ýerlikli däldigini aç-açan aýtdy. Ylalaşygy saklamak üçin taraplaryň özara ädim ätmelidigini ýatladýan metbugat sekretary, Russiýanyň oba hojalyk önümleriniň dünýä bazarlaryna çykmagyny ýeňilleşdirjekdigi baradaky wadasynyň öwezine Russiýanyň harby işini wagtlaýynça togtatandygyny öňe sürdi, ýöne beýleki tarap öz borçlaryny ýerine ýetirmedi. Günbatar ýurtlarynyň yhlasly çemeleşmeleri, Russiýa garşy harby hüjümlerde gumanitar koridoryň ulanylmagy we Russiýanyň oba hojalyk önümlerine garşy sanksiýalaryň üznüksiz dowam etmegi sebäpli bu etaby bes edendiklerini ýatlatdy.

"Wagtlaýyn çözgütler Kiýew reimeimine dem bermekden başga hiç zat etmez"

Gara deňziň häzirki howpsuzlyk ýagdaýyna baha beren Zaharowa, ukrain goşunyna degişli pilotsyz howa ulaglarynyň (UAV) raýat gämilerine yzygiderli hüjüm edýändigini öňe sürdi. Metbugat sekretary bu hereketleri raýat deňiz transportyna päsgel bermek üçin bilkastlaýyn syýasat hökmünde häsiýetlendirip, häzirki şertlerde ýagdaýyň gowulaşmagyna hiç hili esasyň ýokdugyny aýtdy. Zaharowa, Kiýewiň administrasiýasy üçin wagt satyn aljak ýarym çärelere garşydyklaryny aýtdy we ukrain krizisiniň diňe problemanyň düýp sebäplerini ýok etmek arkaly çözülip bilinjekdigini aýtdy.

Beýleki tarapdan, Russiýanyň Daşary işler ministri Sergeý Lawrow Russiýanyň döwlet telewideniýesine beren soňky çykyşynda Türkiýanyň Gara deňziň durnuklylygyny üpjün etmek baradaky çyn ýürekden tutýan ornuna ünsi çekdi. Lawrow Ankaranyň söwda gämileriniň howpsuzlygyny üpjün etmek we hüjümleriň öňüni almak üçin ylalaşyk gazanylmalydygyny ýatlatdy.