Türkiye, Earther titremesine gözegçilik ulgamynda Europeanewropanyň lideri: 1104 stansiýa bilen ýokarda

Türkiye seýsmologiýa we ýer titremesi ylymlary pudagynda halkara arenasyndaky güýjüni görkezýär. Stambul tarapyndan ýer eýeçiligindäki Seewropa seýsmologiýa komissiýasynyň 40-njy Baş Assambleýasy we ESC2026 Europeanewropa seýsmologiýa kongresi dünýä derejesinde köp alymlary bir ýere jemledi. Gurultaýda Türkiýäniň betbagtçylyklary dolandyrmakdaky tehnologiki güýjüne ünsi çekip, AFAD-nyň prezidenti Okay Pehlivan, ýurduň dünýä jemgyýetçiligi bilen gazanan seýsmiki gözegçilik kuwwatyny paýlaşdy.

Global ýer titremesi boýunça hünärmenler Stambulda duşuşdy

Stambul ýer titremesiniň töwekgelçiligini azaltmak we seýsmologiki gözlegleri ösdürmek üçin möhüm ýygnak nokadyna öwrüldi. AFAD-nyň prezidenti Pehliwan 2014-nji ýylda geçirilen 34-nji Baş Assambleýadan soň şu ýyl ikinji gezek bu esasy guramany kabul edýär. Kongresiň açylyş dabarasynda çykyş eden AFAD-nyň prezidenti Pehliwan tebigy betbagtçylyklaryň serhetleriň ýokdugyny aýtdy we halkara ylmy hyzmatdaşlygyň töwekgelçilikleri azaltmakda möhüm rol oýnaýandygyny aýtdy.

Gurultaýa 60 dürli ýurtdan müňe golaý hünärmen gatnaşjak bolsa, çäräniň dowamynda seýsmologiýa pudagynda taýýarlanan takmynan 800 ylmy iş hödürlener. Betbagtçylyklar bilen baglanyşykly tehnologiki önümler we ylmy gözlegler sergilenýän gurultaý anna gününe çenli dowam eder. Duşuşyklardan soň alnan ylmy maglumatlar dünýä derejesinde ýol görkezjek umumy beýannama öwrüler.

Betbagtçylyklar bilen göreşde möhüm tapgyr: 1999 Marmara ýer titremesi

Bolýar Pehlivan, Türkiýanyň betbagtçylyga garşy göreş taryhynda iň möhüm öwrümleriň biriniň 1999-njy ýylda Marmara ýer titremesi bolandygyny aýtdy we bu ajy tejribeden soň düýpli institusional we amaly özgertmeleriň geçirilendigini aýtdy. Pehlivan, Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň premýer-ministr döwründe öňe süren öňdengörüjilikli çemeleşmesi bilen AFAD-yň döredilmeginiň Türkiýede betbagtçylyklary dolandyrmagyň häzirki zaman derejesine ýetendigini aýtdy.

Pehlivan adaty krizis dolandyryşynyň ýerine töwekgelçilige gönükdirilen strategiýanyň kabul edilendigini aýtdy; Betbagtçylykdan öňki taýýarlygy, töwekgelçiligi azaltmagy, krizis we betbagtçylykdan soňky dikeldiş hadysalaryna çalt we täsirli gatyşmagy öz içine alýan Tebigy betbagtçylyklary dolandyrmagyň toplumlaýyn modeliniň üstünlikli durmuşa geçirilendigini aýtdy. Bu etapda uniwersitetler we gözleg institutlary bilen bilelikdäki taslamalaryň köpelendigi bellendi.

Europeewropadaky iň uly ýer titremesine gözegçilik infrastrukturasy Türkiýede

Seýsmiki işjeňlige derrew gözegçilik edýän Türkiye tehnologiki infrastrukturasy Europeewropada iň ýokary derejä çykdy. AFAD-nyň prezidenti Pehliwan, kesgitlenen işleriň netijesinde Türkiýedäki ýer titremesine gözegçilik stansiýalarynyň sanynyň 1104-e ýetendigini habar berdi. Bu görkezijiniň Europeewropada iň ýokary kuwwaty aňladýandygyna ünsi çeken Pehliwan, alnan maglumatlaryň durnukly şäherleri gurmakda möhüm maglumat çeşmesini emele getirýändigini aýtdy.

Akademikleriň, in engineenerleriň we hünärmen guramalaryň Içeri işler ministrliginiň goldawy bilen umumy sinergiýa ýetendigini mälim eden Pehliwan, tebigy hadysalaryň betbagtçylyga öwrülmeginiň ýeke-täk ýolunyň töwekgelçiligi wagtynda ýüze çykarmak we ýok etmekdigini aýtdy.