Türkiye Grenlandiýanyň hereketi: Deňiz hukugy boýunça hünärmen Burak Özügergin Kopengagende bellendi

Ankaranyň diplomatik koridorlarynda strategiki ädimler dowam etse-de, Türkiýanyň serhedinden has uzakda ýerleşýän möhüm sebit üçin möhüm bellenildi. Global güýç deňagramlylygy çalt üýtgeýän Arktika sebitinde we bu sebitiň merkezinde ýerleşýän Grenlandiýada diplomatik we hukuk ösüşleri Türkiye tarapyndan ýakyndan yzarlandy. Şunuň bilen baglylykda, Daşary işler ministrligi Demirgazyk-gündogar Ortaýer deňziniň baş müdiri Burak Özügergin halkara deňiz hukugy babatynda çuňňur tejribesi bilen tanalýan Türkiýe Respublikasynyň Kopengageniň Daniýa Patyşalygyndaky ilçisi wezipesine bellendi. Bu belleniş diňe bir ikitaraplaýyn gatnaşyklar nukdaýnazaryndan däl, eýsem global deňiz kanunlary deňagramlylygy taýdan hem möhüm strategiki ähmiýete eýe.

Arktika sebiti we Grenlandiýanyň global güýç göreşindäki orny

Grenlandiýa soňky ýyllarda diňe buzluklaryň eremegi sebäpli däl, eýsem geosyýasy we harby bäsleşigiň merkezine öwrülendigi sebäpli dünýä gün tertibiniň başynda durýar. Demirgazyk Atlantik Şertnamasy Guramasynyň (NATO) çäginde ABŞ (ABŞ) bilen Europeanewropa Bileleşiginiň (EUB) arasyndaky çynlakaý diplomatik we harby täsir göreşiniň sahnasy bolan sebit, baý ýerasty baýlyklary we täze açylan söwda ýollary bilen hem ünsi özüne çekýär. Halkara deňiz hukugynyň we Birleşen Milletler Guramasynyň Deňiz kanuny konwensiýasynyň (UNCLOS) çäginde dünýäniň iň möhüm jedelleriniň biri hasaplanýan Arktika sebitindäki her bir ösüş, global deňiz serhetlerini kesgitlemek mümkinçiligine eýe.

Grenlandiýadaky hukuk ösüşleri Egeý deňzine nähili täsir eder?

ABŞ, Russiýa, Daniýa we Kanada ýaly global aktýorlaryň, Grenlandiýanyň töwereginde kenarýaka bolanlar, özygtyýarlylyk ugurlaryny giňeltmek üçin UNCLOS makalalaryna ýa-da halkara kazyýetleriniň bu sebitdäki kontinental ýaraşyk işlerinde alyp baran kararlary Türkiýäni ýakyndan gyzyklandyrýar. Hünärmenler Arktika sebitindäki kanuny mysallaryň Türkiye bilen Gresiýanyň Egeý deňzindäki kontinental ýalpaklygy, territorial suwlary we adalaryň ýagdaýy ýaly düýpli jedellere gönüden-göni täsir edip biljekdigini nygtaýarlar. Şonuň üçin Arktikada ädilen her bir kanuny ädimiň Ortaýer deňzinde we Egeýdäki diplomatik tezislerde öz beýanyny tapmagy gutulgysyz bolup görünýär.

Deňiz hukugy hünärmeni Burak Özügerginiň möhüm wezipesi

Türkiye bu duýgur prosesi iň ýokary derejede dolandyrmak we hünär taýdan Kopengagende bellenilmegi bilen anyklaşdy. Daşary işler ministrliginiň Demirgazyk-gündogar Ortaýer deňziniň baş müdiri Burak Özügerginiň, Egeý meseleleri we deňiz kanunlary boýunça üstünlikli işi bilen tanalýan Kopengageniň ilçisi wezipesine bellenilmegi, Ankaranyň Grenlandiýa we Arktika faýlyna näderejede köptaraply we strategiki çemeleşýändiginiň aýdyň görkezijisi hasaplanýar. Özügergin, Daniýa Patyşalygynyň çäginde ýerleşýän Grenlandiýa bilen baglanyşykly halkara hukuk göreşlerini ýerinde seljerer we Türkiýanyň Egeý we Gündogar Ortaýer deňzinde hukuklaryny we bähbitlerini gorajak strategiki hasabatlara ýolbaşçylyk eder.