Türkiye ýer titremesi fakt: Millionlarça jaý henizem howpsuz däl

Türkiye ýer titremesiniň işjeň sebitlerinde ýerleşýän ýurt bolsa-da, maliýe kepilligini berýän mejbury ýer titremesini ätiýaçlandyryşda (DASK) entek islenýän derejä ýetmedi. Iň soňky yglan edilen maglumatlara görä, biziň ýurdumyzda DASK-nyň çägindäki ýaşaýyş jaýlarynyň sany 11,7 milliona ýetdi. Şeýle-de bolsa, bu ýokarlanmaga garamazdan, umumy ätiýaçlandyryş nyrhy 58 göterim bolup galýar we Türkiýedäki ýaşaýyş jaýlarynyň ýarysynyň diýen ýaly bolup biljek betbagtçylykdan doly goralmaýandygyny görkezýär.

Marmara ýer titremesi we DASK-nyň maliýe güýji

Marmara ýer titremesiniň garaşylýan esasy ssenarileri Türkiýanyň gün tertibini dowam etdirýärkä, Tebigy betbagtçylyklary ätiýaçlandyryş edarasynyň (DASK) işgärlerinden ynandyryjy sözler geldi. DASK Baş sekretary Balkyr Demirkan guramanyň Marmara ýer titremesine garşy töleg mümkinçiliginiň ýeterlikdigini aýtdy. Demirkan, DASK-yň güýçli gaýtadan ätiýaçlandyryş gurluşy we toplanan serişdeleri sebäpli ätiýaçlandyrylan raýatlara uly göwrümli betbagtçylyk ýagdaýynda-da maliýe ýitgileriniň öwezini dolmak üçin maliýe taýdan taýýardygyny aýtdy.

Ygtybarly gurluş we maliýe kepilligi bilelikde ýaşamaly

Meseläniň diňe ätiýaçlandyryş almak bilen çäklenmeli däldigini belläp, Türk ätiýaçlandyryş birleşiginiň (TSB) prezidenti Ahmet ashaşar ýer titremesi töwekgelçiligine garşy ähliumumy çemeleşilmelidigini aýtdy. Ashaşar ýer titremelerine garşy göreşiň iki esasy sütüniniň bardygyny aýtdy we bir wagtyň özünde howpsuz we standart gurluşyk we maliýe kepillendiriş mehanizmlerini ösdürmegiň möhümdigine ünsi çekdi. Binalaryň berk bolmagy üçin ýeterlik däldigini, ykdysady taýdan bolup biljek ýitgileriň öwezini dolmak üçin ätiýaçlandyryş habardarlygynyň jemgyýetde ýaýramalydygyny öňe sürdi.

Insurancetiýaçlandyryş nyrhyny ýokarlandyrmak üçin täze strategiýalar

Türkiýede ätiýaçlandyryşsyz galan adamlaryň 42 göterimini ulgamyň içine goşmak, ýer titremesinden soň ýüze çykjak ykdysady şikesleri azaltmakda möhüm ähmiýete eýe. Senagat wekilleri, ýer titremesini hökmany ätiýaçlandyryş höweslendirilmelidigini we esasanam ýer titremesi töwekgelçiligi ýokary sebitlerde gözleg mehanizmleriniň berkidilmelidigini aýdýarlar. Aýry-aýry we milli derejelerde ykdysady çydamlylygy ýokarlandyrmak üçin DASK-yň gerimini giňeltmäge we raýatlara bu maliýe galkanyny gymmatlyk däl-de, esasy zerurlyk hökmünde görmäge gönükdirilendir.