Uelangyçda uly subsidiýa: “Eşel Mobile” bilen raýatlar üçin 250 milliard TL galkan

Eastakyn Gündogarda barha möwjeýän geosyýasy töwekgelçilikler we global energiýa koridorlarynyň iň möhüm tranzit nokatlaryndan biri bolan Hormuz bogazy baradaky aladalar dünýädäki nebit bahalaryny 100 dollara çykardy. Dünýä bazarlaryndaky bu düýpli üýtgemeler Türkiýäniň ýangyç pudagyna gönüden-göni täsir etse-de, hökümet tarapyndan girizilen subsidiýa mehanizmleri raýatlaryň çykdajylaryny ýeňilleşdirmegi dowam etdirýär. Sarp edijileri goramak üçin amala aşyrylan “Ecel” ykjam ulgamynyň çäginde şu güne çenli berilýän goldawyň umumy mukdary 250 milliard TL-e ýetdi.

Eşel Mobil bolmadyk bolsa, dizel 100 TL, benzin 80 TL

Dünýä bazarlarynda bahalaryň ýokarlanmagynyň içerki bazarda şöhlelenmeginiň öňüni almak maksady bilen 2025-nji ýylyň mart aýynda işe girizilen Ecel ykjam ulgamy ýangyç bahalarynda taryhy bufer bolup hyzmat etdi. Döwlet SCT-den ýüz öwüren bu gorag galkany durmuşa geçirilmedik bolsa, nasosdaky sanlar rekord derejä ýeterdi. Hasaplamalara görä, ykjam ulgam ýok senariýada dizeliň litr bahasy şu gün 100 TL çägine ýeter, benziniň bahasy bolsa 80 TL derejesinden ýokary bolup, sarp edijide görkeziler. Bu ulgam, ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky dartgynlylyk sebäpli nebitiň bahasynyň ýokarlanmagy sebäpli inflýasiýa basyşyny peseltmekde möhüm rol oýnaýar.

Nebitiň her 1 dollarynyň ýokarlanmagy Türk ykdysadyýetine 400 million dollar çykdajy edýär

Daşary ýurt energiýasyna garaşly Türkiýe üçin global nebit bahalarynyň üýtgemegi makroykdysady deňagramlylyga gönüden-göni täsir edýär. Çig nebitdäki her 1 dollar ýokarlanmak, ýurduň ykdysadyýetine takmynan 400 million dollar , ýagny häzirki walýuta hümmetinde 19 milliard TL goşmaça ýük getirýär. Gazna we Maliýe ministrligi bu ägirt uly çykdajylaryň gönüden-göni raýatlaryň üstüne düşmeginiň öňüni almak üçin salgyt girdejilerinden ýüz öwürmek bilen “Ecel” mobil ulgamyny berk durmuşa geçirmegi dowam etdirýär.

endylyň ahyryna çenli tölenen SCT mukdary 600 milliard TL ýeter

Gazna we Maliýe ministrligi tarapyndan 2025-nji ýylyň mart aýyndan bäri durmuşa geçirilýän “Ecel” mobil ulgamynyň çäginde sarp edilen ýörite sarp salgyt (SCT) mukdary eýýäm 250 milliard TL-den geçdi. Dünýä bazarlarynyň gidişi şeýle dowam etse, döwletiň raýatlara ýangyç arkaly berýän bu gytaklaýyn goldawynyň ýylyň ahyryna çenli jemi 600 milliard TL-e ýetmegine garaşylýar. Ulgamyň çäginde dizel üçin bir litr üçin 13 TL 90 kuruş we benzinde litr üçin 14 TL 82 kuruş SCT stawkasyndan ýüz öwürmek meýilleşdirilýär we dizel goldaw goldawynyň meýdanda doly güýjünde görkezilendigi habar berildi.