Warwick uniwersitetiniň gözlegçileri ýaşyl öwüsýän ak mör ýyldyzyny tapdylar

Warwik uniwersitetinden astrofizik Mark Hollands we onuň topary, Eartherden takmynan 65 ýagtylyk ýyl uzaklykda ýerleşýän "WDJ1330 + 6435" atly ak mör ýyldyzynyň ýaşyl öwüsýändigini anykladylar. Gözleg, ýyldyzlary ömrüni tamamlandan soň galdyran dykyz galyndylaryň, atmosferadaky himiki elementler bilen täsirleşip dürli reňklerde ýüze çykyp biljekdigini ýüze çykardy.

Näme üçin ak mör ýyldyzlar reňkini üýtgedýärler?

Astrofizik Mark Hollands ýyldyzlaryň köpüsiniň reňkiniň temperaturasyna baglylykda mämişi, ak ýa-da gök çäkli reňklerde üýtgeýändigini belläp geçdi. Starsyldyzlar ömrüni gutarandan soň galan ak derwüşleriň geliý gazynyň we dürli himiki elementleriň atmosferasyndaky täsiri netijesinde wagtyň geçmegi bilen dürli reňklere eýe bolup biljekdigi bellendi.

Näme üçin WDJ1330 + 6435 ýyldyzy ýaşyl görünýär?

Gözlegiň çäginde gözden geçirilen WDJ1330 + 6435 atly ak mör ýyldyzynyň atmosferasynda natriýa baý daş materiallarynyň bardygy kesgitlenildi. Mark Hollands ýyldyzyň açyk ýaşyl reňk alýandygyny, sebäbi bu elementiň sary, mämişi we gyzyl tolkun uzynlyklarynda ýagtylygy siňdirýändigini aýtdy. Şeýle hem ýyldyzyň üstünde demir, magniý we natriý ýaly elementleriň bolmagy geçmişde bu ýyldyzlaryň töwereginde planetar ulgamyň bardygyny görkezip biljekdigi nygtaldy.

Warwick uniwersitetiniň gözlegçileri Eartherden 65 ýagtylyk ýyl uzaklykda ýerleşýän 151 sany ak mör ýyldyzyny gözden geçirdiler we WDJ1330 + 6435 ýyldyzynyň atmosfera gurluşyny we natriý bollygy sebäpli döredilen ýaşyl öwüşginini anykladylar. Bu gözleg, ýyldyz galyndylarynyň himiki düzüminiň ýyldyzlaryň görüş aýratynlyklaryny nädip üýtgetýändigi barada möhüm maglumatlary berýär.

Astronomiýa gözlegleri ýyldyzlaryň ewolýusiýa proseslerine we durmuşynyň soňky döwürlerinde fiziki üýtgemelerine düşünmek üçin geçirilýär. Şeýle gözegçilikler, ýyldyzlaryň töweregindäki planetar ulgamlaryň galyndylaryny seljermek we älemiň himiki taryhyna ýagtylyk bermek üçin akademiki edaralar we halkara obserwatoriýalar tarapyndan amala aşyrylýar.

Netije

Tapyndylar, ak mör ýyldyzlaryň diňe bir temperaturasy bilen däl, eýsem ýüzlerinde toplanan daş materiallaryň himiki täsiri bilen reňkini üýtgedip biljekdigini subut edýär. Bu, ýyldyzlaryň ömrüni tamamlandan soň hem töweregindäki planetalar ulgamlaryndan materiallary saklap biljekdigini görkezýär.

Göz öňünde tutulan açyş, ýyldyzlaryň atmosfera seljermesiniň ýyldyzyň öňki planetar ulgamy barada göni maglumat berip biljekdigini görkezýär. Bu, ak mör-möjekleriň älemiň himiki gurluşyna düşünmek üçin "kosmiki arhiw" bolup biljekdigi baradaky netijä gelýär.

Mümkin täsirler

Bu açyş, astrofizika pudagynda ýyldyz atmosferasyny barlamagyň täze usullarynyň ösdürilmegine goşant goşup biler. Planeta galyndylaryny, esasanam ak mör-möjekleriň tapylmagy, ekzoplanet ulgamlarynyň ýok bolmak prosesleriniň has jikme-jik modelleriniň döredilmegine kömek edip biler.

Geljekki gözegçiliklerde şuňa meňzeş elementar kompozisiýalary bolan beýleki ýyldyzlary tapmak, älemdäki gaýaly planetalaryň ýaýramagy we dürlüligi barada has giňişleýin statistiki maglumatlary almaga mümkinçilik döredip biler.