Uorvik universiteti tadqiqotchilari yashil porlayotgan oq mitti yulduzni topdilar

Uorvik universiteti astrofiziki Mark Hollands va uning jamoasi Yerdan taxminan 65 yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan "WDJ1330+6435" deb nomlangan oq mitti yulduz yashil rangda porlashini aniqladi. Tadqiqot shuni koʻrsatdiki, yulduzlar oʻz hayotlarini tugatgandan soʻng ortda qolgan zich qoldiqlar atmosferadagi kimyoviy elementlar bilan oʻzaro taʼsirlashib, turli xil ranglarda paydo boʻlishi mumkin.

Oq mitti yulduzlarning rangi nima uchun oʻzgaradi?

Astrofizik Mark Hollands koʻpchilik yulduzlarning rangi ularning haroratiga qarab toʻq sariq, oq yoki koʻkning cheklangan soyalarida oʻzgarishini taʼkidladi. Yulduzlar hayotini tugatgandan keyin ortda qolgan oq mittilar geliy gazi va atmosferadagi turli kimyoviy elementlarning oʻzaro taʼsiri natijasida vaqt oʻtishi bilan turli ranglarga ega boʻlishi mumkinligi qayd etildi.

Nega WDJ1330+6435 yulduzi yashil rangda koʻrinadi?

Tadqiqot doirasida tekshirilgan WDJ1330+6435 nomli oq mitti yulduzning atmosferasida natriyga boy toshli materiallar borligi aniqlandi. Mark Hollands yulduz och yashil rangga ega ekanligini taʼkidladi, chunki bu element sariq, toʻq sariq va qizil toʻlqin uzunliklarida yorugʻlikni yutadi. Shuningdek, yulduz yuzasida temir, magniy va natriy kabi elementlarning mavjudligi oʻtmishda bu yulduzlar atrofida sayyoralar tizimi mavjudligidan dalolat berishi mumkinligi taʼkidlandi.

Uorvik universiteti tadqiqotchilari Yerdan 65 yorugʻlik yili uzoqlikdagi 151 ta oq mitti yulduzlarni oʻrganib chiqdilar va WDJ1330+6435 yulduzining atmosfera tuzilishini va uning natriy koʻpligidan hosil boʻlgan yashil nurni aniqladilar. Bu tadqiqot yulduz qoldiqlarining kimyoviy tarkibi yulduzlarning vizual xususiyatlarini qanday oʻzgartirishi haqida muhim maʼlumotlarni taqdim etadi.

Astronomiya tadqiqotlari yulduzlarning evolyutsion jarayonlari va ularning hayotining soʻnggi bosqichlarida sodir boʻlgan jismoniy oʻzgarishlarni tushunish uchun olib boriladi. Bunday kuzatishlar ilmiy muassasalar va xalqaro observatoriyalar tomonidan yulduzlar atrofidagi sayyoralar tizimi qoldiqlarini tahlil qilish va koinotning kimyoviy tarixini yoritish uchun olib boriladi.

Xulosa

Topilmalar oq mitti yulduzlar rangini nafaqat haroratlari, balki ularning yuzasida toʻplangan toshli materiallarning kimyoviy oʻzaro taʼsiri bilan ham oʻzgartirishi mumkinligini isbotlaydi. Bu shuni koʻrsatadiki, yulduzlar oʻz hayotini tugatgandan keyin ham ular atrofidagi sayyoralar tizimidagi materiallarni oʻz ichiga olishi mumkin.

Mazkur kashfiyot shuni koʻrsatadiki, yulduzlarning atmosfera tahlillari yulduzning oʻtmishdagi sayyora tizimi haqida toʻgʻridan-toʻgʻri maʼlumot berishi mumkin. Bu oq mittilar koinotning kimyoviy tuzilishini tushunish uchun “kosmik arxiv” boʻlib xizmat qilishi mumkin degan xulosaga keladi.

Mumkin effektlar

Ushbu kashfiyot astrofizika sohasida yulduzlar atmosferasini tekshirishning yangi usullarini ishlab chiqishga yordam berishi mumkin. Sayyora qoldiqlarini, ayniqsa oq mittilar atrofida aniqlash, ekzosayyora tizimlarining yoʻq boʻlib ketish jarayonlarining batafsil modellarini yaratishga yordam beradi.

Kelajak kuzatuvlarida oʻxshash elementar tarkibga ega boʻlgan boshqa yulduzlarni aniqlash koinotdagi tosh sayyoralarning tarqalishi va xilma-xilligi toʻgʻrisida kengroq statistik maʼlumotlarni olish imkonini beradi.