Wenesiýa film festiwalynda taryhy ýazgy: Gazadaky raýatlaryň gyrgynçylygyny görkezýän "NAZA" dokumental filmi 25 minutlyk el çarpyşmalar aldy

83-nji ýyllyk film festiwaly kino dünýäsiniň iň abraýly wakalaryndan biridir we Italiýanyň Lido adasynda geçirildi. Wenesiýa halkara film festiwaly taryhy pursatlara şaýat boldy. Festiwalda baş baýrak "Altyn ýolbars" üçin bäsleşýän ýeke-täk dokumental film bolan "NAZA" dünýä premýerasy boldy. Ysraýyl goşunynyň Gazadaky raýat gyrgynçylygy, gözegçilik mehanizmleri we uzakdan öldürmek prosesleri barada gürrüň berýän dokumental film, barlagdan soň 25 minutlap zalda tomaşaçylaryň el çarpyşmalaryny aldy.

Wenesiýa film festiwalyna ençeme ýyl bäri ýakyndan gözegçilik edýän kino ýolbaşçylary, 25 minutlyk alkyş döwrüniň festiwalyň taryhynda "rekord" bolandygyny bellediler. Italiýanyň metbugaty şeýle hem giňişleýin beýan edilendigini, "NAZA" dokumental filminiň üstünliginiň geçen ýyl festiwalda dünýä premýerasy bolan we 24 minutlap alkyşlanan "Hind Rajabyň sesi" filminiň rekordyndan ýokarydygyny ýazdy. Ekrandan soň zalda bolan re directorissýor we prodýuser topary göçürijileriň uly ünsüni özüne çekdi.

Ysraýyl goşunynyň garaňky syrlary we "NAZA" gysgaldylyşynyň gorkunç manysy

Festiwalyň iň täsirli önümi bolan dokumental filmiň ady Ysraýyl goşunynyň iş dilinde düşnüksiz harby adalgadan gelip çykýar. "NAZA" Ysraýyl goşunynyň çäginde geçirilen harby operasiýalarda "hüjümde ölmegine garaşylýan raýatlar" üçin ulanylýan resmi gysgaltma hökmünde bellidir. Dokumental film, günäkärleriň göni hasaplary arkaly bu sowuk harby terminologiýanyň aňyrsynda adam pajygasyny we yzygiderli ýok edilmegini açyp görkezýär.

Önüm, gazanlaryň gaçybatalga hökmünde ulanýan raýat ilatly nokatlarynyň bilkastlaýyn ýakylmagyna we ynsanperwerlik kömegi üçin azyk paýlanylanda parahat ilatyň öldürilmegine gönüden-göni şaýat bolan Ysraýyl goşunynyň agzalarynyň görkezmelerini öz içine alýar. Has geň galdyryjy zat, dokumental filmde çykyş eden öňki esgerleriň käbiri Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahunyň ýolbaşçylygynda işleýän gizlin harby aňtaw bölümlerinde işledi.

Howpsuzlyk çäreleri boýunça alnan gizlin atyşyklar

Dokumental filmiň taýýarlanyşynda öňki harby agzalaryň we çykyş eden aňtaw işgärleriniň ömri howpsuzlygyny goramak üçin aşa berk we adatdan daşary howpsuzlyk çäreleri geçirildi. Ykrar edenleriň paş edilmeginiň öňüni almak üçin käbir atyşyk Tel Awiwdäki binalaryň üçeginde, gijäniň örtüginde gizlinlikde geçirildi.

Käbir gatnaşyjylaryň şahsyýetleriniň aýan edilmeginiň öňüni almak üçin ses tehnologiýalary we ýüz keşpleri ýokary tehnologiýaly usullar bilen düýbünden üýtgedildi. Howpsuzlyk boýunça geçirilen bu söhbetdeşliklerde öňki esgerler "gizlin ulgamyň" jikme-jikliklerini we Ysraýyl goşunynyň Gaza zolagynda asuda ilata gözegçilik etmek, yzarlamak we nyşana almak üçin ulanýan emeli intellektual usullaryny doly açdy.

Direkt uvuwal Ybraýymdan Europeewropany we Ysraýyly ýiti tankytlar

Film görkezilmezden ozal metbugata beýanat beren dokumental filmiň reorsissýorlaryndan uvuwal Ybraýym Europeewropanyň we esasanam Italiýanyň syýasy garaýşyny ýiti sözler bilen tankytlady. Filmiň Italiýada paýlamak hukugynyň bolmagynyň möhümdigini belläp, Ybraýym:

"Bu filmi Italiýada ýaýratmak gaty möhümdir, sebäbi hemmämiziň bilşimiz ýaly Germaniýa bilen birlikde Europeewropada Ysraýyla garşy sanksiýalaryň girizilmegine we ABŞ bilen Ysraýylyň arasynda söwda şertnamasynyň bes edilmeginiň öňüni alýan az sanly ýurtdan biridir."

Direkt Ybraýym, Ysraýyl jemgyýetinde senzura we kabul edilmezlik diwaryna ünsi çekdi we öz ýurdundaky inkär diwarynyň gaty galyňdygyny we ýeňip geçmegiň kyndygyny aýtdy. Ybraýym, bu dokumental filmiň Ysraýylda geçiriljek saýlaw hasaplamalary bilen hiç hili baglanyşygynyň ýokdugyny we öldürilen palestinaly raýatlaryň hakykatlaryny we başdan geçiren betbagtçylygyny dünýä mälim etmegi maksat edinýändigini aýtdy. Kino dünýäsiniň ünsüni özüne çeken 83. Wenesiýa halkara film festiwaly baş baýrak "Altyn ýolbars" gowşurylan ajaýyp baýrak gowşurylyş dabarasy bilen perdesini ýapar.