Wenesueladaky taryhy ylalaşyk: Hökümet we oppozisiýa Angliýada 4 milliard dollar altyn üçin bilelikdäki karara geldi

ABŞ tarapyndan araçylyk edilen iki hepdelik güýçli gepleşiklerden soň Wenesuelada taryhy ösüş boldy. Delsi Rodrigueziň we oppozisiýa ganatynyň ýolbaşçylygyndaky hökümet 2018-nji ýyldan bäri Angliýanyň Bankynyň ammarlarynda petiklenen we gymmaty takmynan 4 milliard dollar bolan 31 tonna altyn ätiýaçlygyny ýurda gaýtarmak barada bilelikdäki karar berdi. Bu şertnama soňky ýyllarda çuňňur syýasy krizisler bilen göreşýän ýurtda hyzmatdaşlygyň seýrek mysaly hökmünde hasaba alyndy. Aljak çeşmeler iýun aýynda bolup geçen we uly weýrançylyga sebäp bolan ýer titremesinden soň gaýtadan dikeldiş işlerinde ulanmak meýilleşdirilýär.

weýran ediji ýer titremesiniň ýaralaryny bejermek üçin umumy ädim

Angliýa 2018-nji ýylda Wenesuelanyň hökümetiniň kanunylygyny ykrar etmegini bes etdi we Threadneedle köçesindäki bu ägirt uly emläklere girmegi gadagan etdi. Şondan bäri kanuny kynçylyklara öwrülen 31 tonnalyk altyn ätiýaçlyk, taraplar tarapyndan çarşenbe güni neşir edilen bilelikdäki beýannama bilen gün tertibine getirildi. Iki tarap hem bu çeşmäniň 24-nji iýunda bolan ýer titremesinde ölen 6 müňden gowrak raýatyň hatyrasyna we betbagtçylykdan ejir çeken sebitleriň täzeden gurulmagy üçin zerurdygyny mälim etdi. Şu nukdaýnazardan Delsi Rodriges geçen aý korol Çarlza resmi hat ýazyp, altynyň boşadylmagyny isledi.

Halkara gözegçilik we aç-açanlyk mehanizmleri işjeňleşdiriler

2015-nji ýyldaky Milli Mejlisiň wekiliýetiniň agzasy, gepleşik stolundaky deputat Ramon Lopez milli telewideniýede beren beýanatynda goýberiljek serişdeleriň berk gözegçilik mehanizmlerine tabyn boljakdygyny aýtdy. Lopez, çeşmeleriň göni Wenesuelanyň hökümetine geçirilmejekdigini, munuň ýerine ABŞ-nyň Gazna ministrliginiň hasabynda saklanjakdygyny we garaşsyz halkara kompaniýalary tarapyndan gözegçilik ediljekdigini aýtdy. Bu aç-açanlyk talaby, hökümetiň serişdeleri nädogry ulanmak baradaky oppozisiýa aladalaryny çözmek üçin şertnama goşuldy. Aljak býudjet; Theer titremesi zolagynda ýaşaýyş jaýlarynyň, saglyk merkezleriniň we mekdepleriň gurluşygyna sarp ediler. Şeýle hem Lopez, bu şertnamanyň Justiceokary Kazyýetiň reformasy bilen baglaşylan şertnama däldigini aýtdy.

Ykdysady krizisiň we syýasy deňagramlylygyň kölegesinde gepleşikler

Birnäçe ýyllyk dolandyryş, korrupsiýa aýyplamalary we ABŞ-nyň sanksiýalary sebäpli ezilen Wenesuelanyň ykdysadyýeti tebigy betbagtçylyklaryň täsiri sebäpli kyn günleri başdan geçirýär. Wenesuelanyň Merkezi Bankynyň maglumatlaryna görä, iýun aýynda aýlyk inflýasiýa 13,8 göterim bolup, iýul aýynda 19,9 göterime çenli ýokarlandy. Ykdysadyýetçiler ýurtda ýyllyk inflýasiýanyň 575 göterim töweregi boljakdygyny çaklaýarlar. Julyurt halkara maliýe ulgamyna gaýtadan ornaşmak üçin iýul aýynda HPG-dan 350 million dollarlyk tranş almagy başardy. Hökümet indi 4,6 milliard dollarlyk ýörite çyzuw hukuklaryna (SDR) girmäge synanyşýar. Jemi döwlet karzy 240 milliard dollar töweregi bolan Wenesuela üçin bu amal taryhdaky iň uly karzy üýtgedip gurmakdan birini aňladyp biler.

Londonyň äheňi we oppozisiýa bölünişikleri

Beýleki tarapdan, Angliýanyň Daşary işler edarasy bu işe gönüden-göni gatnaşmaýandygyny aýtdy we diňe Wenesuelada demokratik geçiş prosesini goldaýandyklaryny aýtdy. Angliýa Banky kanuny aýdyňlyk berilýänçä dymýar. Gepleşik döwründe iň täsir galdyryjy ýokluk, Parahatçylyk boýunça Nobel baýragynyň eýesi oppozisiýa lideri Mariýa Korina Maçadonyň bolmazlygy boldy. Earthquakeer titremesinden soň Waşingtonda ýaşaýan we ýurda gaýdyp gelmegi gadagan edilen Maçadonyň aýrylmagy oppozisiýa we hökümet arasynda dürli pikir alyşýar.