Ykdysady durnuklylyk habary CBRT gubernatory Karahandan

Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Banky (CBRT) prezidenti Fatih Karahan Türkiye Banklar Assosiasiýasy (TBB) tarapyndan gurnalan 69-njy Baş Assambleýanyň ýygnagynda möhüm çykyş etdi. Gazna we maliýe ministri Mehmet Şimşek Stambulyň Maliýe Merkezinde (IFM) Ziraat Towers Auditoriumynda geçirilen ýygnaga hem gatnaşdy. Karahan öz çykyşynda dezinflýasiýa prosesinde bank pudagynyň roluna we geosyýasy ösüşleriň ykdysadyýete edýän täsirlerine baha berdi.

Bank pudagynyň dezinflýasiýa prosesinde tutýan orny

Karahan dezinflýasiýa prosesinde bank pudagynyň möhüm rol oýnandygyny aýtdy. Geosyýasy ösüşleriň we näbelliligiň ýokarlanmagynyň dünýä ykdysadyýetine edýän täsirini düşündiren Karahan, energiýa bazarlarynyň üýtgemeginiň, esasanam global inflýasiýa we maliýe ýagdaýlaryna basyş edýändigini aýtdy. Bu wakalara Türkiýanyň hem täsir edendigini we energiýa bahalarynyň ýokarlanmagynyň ýurduň inflýasiýa we daşarky deňagramlylyga täsir edendigini aýtdy.

Pul syýasaty we geosyýasy töwekgelçilikler

Karahan häzirki wagtda dezinflýasiýa prosesiniň başyndan has täsirli syýasat gurallarynyň bardygyny aýtdy. Geosyýasy ösüşleri dezinflýasiýa prosesiniň tizligine täsir edýän faktorlar hökmünde görýändiklerini mälim eden Karahan, CBRT-iň esasy wezipesiniň bahalaryň durnuklylygyny üpjün etmekdigini aýtdy. Gaty berk pul syýasaty pozisiýasyny tutanýerlilik bilen dowam etdirjekdiklerine ünsi çeken Karahan, inflýasiýa perspektiwasyna täsir edýän ähli faktorlara üns bilen baha berýändiklerini aýtdy.

Maliýe syýasaty we Eşel ykjam amaly

Geosyýasy ösüşleriň inflýasiýa täsirini çäklendirmek üçin Karahan, nebitiň mobil bahasyna bolan täsirini çäklendirýär. CBRT hökmünde, maliýe şertlerini berkitmek üçin ýokary zolakly maliýeleşdirmek, NDF amallary we likwidligi üpjün etmek ýaly gurallary ulanandyklaryny belläp geçdi. Aprel aýynda inflýasiýanyň esasy tendensiýasynyň ýokarlanandygyny, ýöne Esel mobil programmasynyň we beýleki ädimleriň täsiri bilen maý aýynda bu tendensiýanyň peselendigini aýtdy. Energetika import edýän ýurtlarda energiýa çykdajylarynyň ýokarlanmagynyň daşary söwda balansyna we gündelik hasap defisitine göni täsir edip biljekdigini aýtdy.

Bank pudagynyň geçmişi we geljegi

Karahan bank pudagynyň ösüşiniň pes inflýasiýa döwürlerinde milli girdejiniň ösüşinden ýokarydygyny aýtdy. Bank pudagynyň aktiwleriniň milli girdejä bolan gatnaşygy 2003-nji ýylda 53% bolsa-da, 2010-njy ýylda 86% -e, 2015-nji ýylda bolsa 100% -den gowrak ýokarlandy. Inflýasiýanyň ýokarlanmagy bilen bank pudagy milli girdejiler bilen deňeşdirilende azaldy.

Makroprudensial amallar we pul syýasaty

Karahan häzirki makroprudensiýa amallarynyň möhüm bir bölegi bolup durýandygyny aýtdy. Makroprudensial düzgünleri berk pul syýasaty pozisiýasyny goldamak üçin gural hökmünde ulanýandyklaryny mälim etdi. Soňky ýyllarda ýüze çykan sarsgynlaryň diňe bir syýasatyň däl, eýsem makroprudensial gurallaryň hem bahalaryň durnuklylygyny üpjün etmekde goşmaça rol oýnap biljekdigini görkezýändigini aýtdy.

Türk Lira goýumlary we karz düzümi

Karahan TL goýumlarynyň paýyny artdyrmak maksady bilen düzgünleri durmuşa geçirýändiklerini aýtdy. Karzyň üýtgemelerini dolandyrmak üçin ösüş çäklerinden peýdalanýandyklaryny mälim eden Karahan, aktiw likwidligi dolandyrmak syýasaty bilen pul geçiriş mehanizmini güýçlendirendiklerini aýtdy. {{IMG_0} individual Aýry-aýry karzlaryň düzüminiň has deňagramly bolandygyny, sarp ediş karzlarynyň we karz kartoçkalarynyň ösüşiniň haýallandygyny we ýaşaýyş jaý karzlarynyň paýynyň ýokarlanandygyny aýtdy. ýagdaýy. Merkezi Bankyň bahalaryň durnuklylygyny we maliýe durnuklylygyny saklamak üçin ähli syýasat gurallaryny ulanmagyny dowam etdirjekdigini mälim etdi.

Netije we baha bermek

Karahan güýçli bank pudagynyň we pes we durnukly inflýasiýanyň biri-birini iýmitlendirýän elementlerdigini aýtdy. Uzak möhletli bahanyň durnuklylygynyň has ýokary tygşytlylyk derejesini we has çuňňur maliýe ulgamyny aňladýandygyny belläp geçdi. Bank pudagynyň ýurduň ösüş potensialyna we maliýe çuňlaşmagyna has güýçli goşant goşjakdygyna ynanýandygyny aýtdy. Geljek döwürde bank pudagynyň wekilleri bilen ýakyn gepleşiklerde işlejekdiklerini aýtdy. {{IMG_1}}