Ykdysady kynçylyk we umytsyzlyk ýangyç Tunisde tertipsiz göç: Bingerdan mysaly

Tunisde soňky döwürde tertipsiz migrasiýa tolkuny ýurduň sosial-ykdysady ýagdaýyny we sosial dinamikasyny ýene bir gezek açýar. Serhet söwdasynyň bozulmagy, esasanam Liwiýa serhedinde ýerleşýän Bingerdan şäherinde ýerli ilatyň durmuşyny sarp edýär we ýaş ilaty Ortaýer deňziniň howply suwlaryna gönükdirýär. Ahyrsoňy, 19-njy awgust -da, Italiýa barmak umydy bilen deňze çykan gaýykda 14 adam -yň ölümi ýurtdaky sosial partlamanyň we migrasiýa pajygasynyň ölçeglerini täzeden ara alyp maslahatlaşdy.

Bingerdanda ykdysady çökgünlik we ösüş islegi

Bu soňky betbagtçylykdan soň, Bingerdanyň orunbasary Ali Zeğdud sebitdäki ykdysady we durmuş şertleriniň gyssagly gowulaşmalydygyny aýtdy. Zeğdud şäherdäki iş mümkinçilikleriniň aşa ýeterlik däldigini we serhet derwezesindäki täjirçilik işleriniň togtadylandygyny we hökümetden gyssagly ösüş meýilnamasyny talap edendigini aýtdy. Youngaşlaryň ölüm ýollaryna öwrülmeginiň öňüni almak üçin sebite maýa goýmagyň, senagat infrastrukturasyny berkitmegiň we täze iş ýerlerini açmagyň zerurdygyny aýtdy. Beýleki tarapdan Tunis hökümeti, global ykdysady krizisiň ösýän ýurtlara edýän basyşyny ýeňletmek we sebitleýin ösüşi üpjün etmek üçin tagallalaryň edilýändigini öňe sürýär.

Wiza päsgelçilikleri we Sosial media tarapyndan döredilen illýuziýa

Tunisiň Adam Hukuklary Obserwatoriýasynyň prezidenti Mustafa Abdülkebir düzgünsiz migrasiýanyň esasynyň Europeanewropa ýurtlary tarapyndan durmuşa geçirilýän berk wiza syýasatlaryndan ybaratdygyny aýtdy. Tunis raýatlarynyň geçmişde wizasyz Europeewropa gidip biljekdigini ýatladýan Abdülkebir, wiza talaby 1983-nji ýylda güýje girenden soň kanuny ýollaryň ýapylandygyny we migrasiýa bikanun kanallara geçirilendigini aýtdy. Abdülkebir Şengen sebitine kanuny geçişiň mümkin däldigini görýän ýaşlaryň öz janyna howp abanýandygyny aýtdy we bu işde sosial medianyň hem höweslendiriji rol oýnandygyny aýtdy. Sosial ulgamlarda Europeewropadaky durmuş derejesine eýerýän we özüni ol ýere giden garyndaşlary bilen deňeşdirýän ýaşlar, bu howply syýahaty has gowy durmuş gurmak islegi bilen alyp barýarlar.

Howpsuzlyga gönükdirilen syýasatlar we alternatiwasyz galan serhet sebitleri

Migrasiýa boýunça gözlegçi Remezan bin Ömer Tunisde tertipsiz göçmegiň diňe bir ykdysady däl, eýsem psihologiki we syýasy ölçegleriniň hem bardygyny öňe sürýär. Iň uly hereketlendiriji güýç, ýaşlaryň ýurtda geljegi görmeýändiklerini mälim eden Bin Ömer, hatda maşgalalaryň hem deňizde ölüm howpuny Tunisde galmak howpundan has az tapyp başlandygyny aýtdy. Bin Ömer döwletiň diňe migrasiýa garşy göreşde howpsuzlyga gönükdirilen strategiýany ýerine ýetirendigini we giňişleýin sosial meýilnamany hödürläp bilmeýändigini tankytlady we Bingerdan serhet söwdasy gutarandan soň halka hiç hili alternatiwanyň teklip edilmeýändigini aýtdy. Adaty girdeji çeşmesi bolan serhet söwdasynyň Liwiýadaky durnuksyzlyk we serhet ýakasynda gurlan toýun kenarlary sebäpli çökendigini we munuň hökmany suratda migrasiýa basyşyny ýokarlandyrýandygyny aýtdy.