Ysraýyl aňtaw gullugy Türkiýanyň Gündogar Ortaýer deňzinde we Liwiýada edýän täsirini ýakyndan yzarlaýar

Ysraýylyň goranmak we aňtaw gulluklary Türkiýanyň 2019-njy ýylda Liwiýa bilen baglaşylan şertnamadan soň Ortaýer deňzindäki harby we diplomatik işjeňligini ýakyndan yzarlaýarlar. Amir Bohbotyň "Iýerusalim Post" gazetinde çap eden derňewinde Ankaranyň sebitde bolmagynyň Ysraýylyň energiýa taslamalaryna we deňiz söwdasyna Tel Awiwde alada döredýändigi mälim edildi.

Ysraýylyň energiýa liniýalarynda Türkiýäniň päsgelçiligi

Ysraýylyň goranyş çeşmeleriniň beren maglumatlaryna görä, Ankaranyň Liwiýa bilen baglaşan şertnamasy Ysraýyldan Kipre we ol ýerden Europeewropa Gresiýanyň üsti bilen daşalmagy meýilleşdirilýän tebigy gaz geçiriji taslamasyna gönüden-göni gönükdirilýär. Goranyş töwereklerinde bu ädimiň liniýanyň gurluşygynyň öňüni almak ýa-da täsirini azaltmak maksat edinilendigi aýdylýar. Bu ýagdaý sebitdäki energiýa deňlemesiniň diplomatik we hukuk göreşine öwrülendigini görkezýär.

Türkiýe Ysraýyl aňtaw gullugynyň yzarlamasy

Ysraýyl Goranmak Güýçleri (IDF) aňtaw gullugy, Mossad we Harby-deňiz güýçleri Türkiýanyň Liwiýadaky harby ýagdaýyna we sebitdäki täsirine ýakyndan gözegçilik edýär. Derňewde Türkiýäniň Liwiýada howada-da, deňizde-de harby güýjüni saklaýandygy we Mossadyň yzarlamagy şu sözler bilen beýan edilýär: "Bu türk ilçileriniň we ýokary derejeli serkerdeleriniň ýygy-ýygydan saparlaryny öz içine alýar. Ysraýylyň goranmak guramasy, esasanam IDF aňtaw gullugy, Mossad we Ysraýyl Harby deňiz güýçleri sebitdäki täsiri barada aladalanýar.

Deňiz söwdasy we möhüm infrastruktura howpsuzlygy

Ysraýyl ykdysadyýetiniň durmuş gany bolan deňiz transporty, goranyş guramasynyň iň üns berýän meseleleriniň biridir. Foreignurduň daşary söwdasynyň ep-esli bölegi, 98 göterimi deňiz arkaly amala aşyrylýandygy sebäpli, bu ýollara abanýan howp Ysraýylyň söwdasyna agyr zarba urýar.

Hormuz bogazynda we Bab el-Mandebdäki dartgynlylyk, esasanam ABŞ we Ysraýylyň 28-nji fewraldan bäri Eýrana garşy eden hüjümleri sebäpli ýüze çykýan gowşaklyk, Ysraýylyň Ortaýer deňzindäki energiýa we aragatnaşyk kabelleriniň howpsuzlygy baradaky aladalaryny hasam çuňlaşdyrýar. Häkimiýetler diňe bir elektrik liniýalaryna däl, eýsem sebitden geçýän möhüm aragatnaşyk we elektrik kabellerine-de zeper ýetmek howpundan goraýarlar.