Ysraýyl bilen Liwanyň arasyndaky taryhy şertnama: Serhet dawalaryny çözmek

Eastakyn Gündogarda ençeme ýyl bäri dowam eden dartgynlykdan soň Ysraýyl bilen Liwanyň arasynda taryhy şertnama gol çekildi. Waşington daky bu möhüm diplomatik ösüş iki ýurduň serhet meselelerini çözmegi we sebitdäki harby dartgynlygy azaltmagy maksat edinýär. 2023-nji ýylyň oktýabr aýyndan bäri dowam edýän konfliktlerde Liwanda 4000-den gowrak adamyň ölmegine sebäp bolan wakalary bes etmek üçin görülýän bu ädim, taraplaryň arasynda hemişelik parahatçylyga ýol açyp biler. Içinde. ABŞ-nyň Döwlet sekretary Marko Rubio şertnamany "başlangyç başlangyjy" diýip häsiýetlendirdi we "Öňümizde köp iş bar. Bu gün ilkinji ädim. Birinji ädim käwagt iň kyn" diýdi. Ylalaşyk, Liwanyň özygtyýarlylygyny dikeltmek we Hizbullahy ýaragsyzlandyrmak üçin gurluşly bir prosesi üpjün edýär. Mundan başga-da, Liwan üçin üç taraplaýyn harby utgaşdyryjy toparyň döredilmegi we taraplaryň bu çarçuwany durmuşa geçirmegi meýilleşdirilýär.

Liwanyň garaýyş we dikeldiş prosesi

Liwanyň premýer-ministri Newwaf Salam sosial mediada beren beýanatynda şertnamanyň "Ysraýylyň ähli Liwan çäginden çykarylmagyny" maksat edinýändigini aýtdy. Bu prosesiň başlamagy bilen Liwanyň durkuny täzelemek boýunça işler hem güýçlener. Ylalaşygyň tekstinde Liwan goşunynyň döwlete degişli däl ýaragly toparlaryň ýaragsyzlanmagy bilen ähli ýurtlardaky täsirli ygtyýarlygyny gaýtadan dikeltjekdigi nygtalýar. Ysraýyl, beýleki tarapdan, Liwandan kem-kemden çekiler we bu synag iki synag sebitinde başlar.

Hizbullanyň täsiri we howpsuzlyk aladalary

Hizbullah şertnama seresaplylyk bilen çemeleşýär we Ysraýyla ynanyp bolmajakdygyny aýdýar. Hizbullanyň Baş sekretary Naim Kasym Ysraýyl bilen "kadalaşmagyň" bolmaly däldigini öňe sürdi we Liwan goşuny ýeterlik bolmasa ýaraglaryny Ysraýyla garşy saklajakdygyny aýtdy. Ysraýyl, beýleki tarapdan, Hizbullahyň ýaragsyzlanmagy we Ysraýyla abanýan howplaryň ýok edilmegi şerti bilen Liwandan çykmak meýilnamasyny dowam etdirýär. Ysraýyl resmileri goralýan serhetleriň bolmagynyň möhümdigini nygtaýarlar.

Ysraýyl bilen Liwanyň arasyndaky gelejek

Bu şertnama gol çekilmegi sebitdäki konfliktleri bes etmek we hemişelik parahatçylygy üpjün etmek üçin möhüm ädim hasaplanýar. Şeýle-de bolsa, howpsuzlyk aladalary we taraplaryň syýasy gyzyklanmalary sebäpli bu proses çylşyrymly bolup biler. Hünärmenler şertnamanyň ýerine ýetirilmeginiň ýerdäki wakalara baglydygyny we geljekde has köp diplomatik tagallalaryň zerur bolup biljekdigini aýdýarlar.