Ysraýyl Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky Palestina ýerlerini basyp aldy

Ysraýyl Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky palestinalylara degişli 300 gektar ýeri eýelemegi karar etdi. Bu karar Beýtullahamyň günortasynda ýerleşýän Jabal al-Fureýdis sebitinde arheologiki ýadygärlikleriň göçürilmegi we ösdürilmegi sebäpli kabul edildi. Geňeşiň başlygy Müýýed Şaban harby buýruk bilen kabul edilen bu kararyň jikme-jikliklerini halka paýlaşdy. Şaban Ysraýylyň ozal 2024-nji ýylda şol bir sebitde 171 gektar ýeri eýeländigini ýatlatdy.

Taryhy we medeni miras nyşana alynýar

Ysraýylyň Palestinanyň arheologiki we medeni miras sebitlerini ýörite nyşana alýandygyny, Şaban bu ädimleriň diňe bir ýer gözegçiligi bilen çäklenmän, eýsem Palestina taryhy we medeni landşaftyny üýtgetmegi maksat edinýändigini aýtdy. Ysraýylyň şeýle syýasatlarynyň Palestinanyň taryhy we medeni sebitlerini çözgüt taslamalaryna bölmekligi maksat edinýändigini mälim etdi.

Halkara hukugy we kanunylyk meseleleri

Şaban Ysraýylyň halkara hukugyny we kanunylyk kararlaryny bozýan birtaraplaýyn hereketlerine ünsi çekdi. Ysraýylyň ýerlerini konfiskasiýa etmek syýasaty bilen Palestina topraklaryna de-fakto anneksiýa girizmegi maksat edinýändigini aýtdy. Ysraýyl goşuny basyp alnan Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky palestinalylara degişli taryhy sebitlerdäki hukuk bozulmalaryny artdyrsa-da, palestinalylar bu ädimleriň Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky C sebitinde territorial gözegçiligi giňeltmek üçin görülýändigini öňe sürýärler. Basylyp alnan Günbatar Şeriýanyň 18 göterimini öz içine alýan A zonasynyň administratiw we howpsuzlyk administrasiýasy Palestina tabşyrylan bolsa, 21 göterim bolan B zolagynyň administratiw dolandyryşy Palestina, howpsuzlygy bolsa Ysraýyla berildi, 61 göterimini öz içine alýan C zonasynyň administrasiýasy we howpsuzlygy Ysraýyla berildi. Şondan bäri basyp alnan Günbatar Şeriýada we Gündogar Iýerusalimde palestinalylara garşy tussag edilmeler, reýdler we hüjümler köpeldi. Bu ýagdaý sebitdäki dartgynlygy hasam güýçlendirýär.

Ysraýylyň bu ädimleri halkara hukugyny bozsa-da, palestinalylar üçin ýaşaýyş ýerlerini çäklendirýär we sebitdäki parahatçylyk tagallalaryny kynlaşdyrýar.