Ysraýyl metbugatyndan boýun alma: Türkiýäniň köp ölçegli strategiýasy bize mälim däl

Sebitdäki deňagramlylygy üýtgedip, Ankara Ysraýylyň Eastakyn Gündogardaky giňeldiş ambisiýalaryna garşy güýçli päsgelçilik döretmegini dowam etdirýär. Ysraýylda ýerleşýän zman.co.il derňew sahypasynda çap edilen giňişleýin seljerme, Türkiýäniň diňe bir Palestina meselesini goldamaýar, eýsem Ysraýyly halkara arenasynda izolýasiýa edýär we kanuny esaslaryny gowşadýar.

Ankaranyň köp gatlakly doktrinasy we san faktlary

Ysraýylyň metbugatynda çap edilen analizlerde Türkiye tarapyndan işlenip düzülen täze daşary syýasat doktrinasynyň Tel Awiwi sebitleýin we dünýä derejesinde çynlakaý kynçylyklara çekendigi boýun alyndy. Ankara meseläni ýönekeý serhet çaknyşygyndan başga-da, Ysraýylyň hereketlerini global howpsuzlyga, adalata we adamzat gymmatlyklaryna gönüden-göni howp hökmünde kesgitleýär. Jemi 293 dürli çeşmäni skanirlemek arkaly alnan gözleg maglumatlary bu kesgitlenen göreşiň anyk netijelerini görkezýär. Synyna görä, taýýarlanan hasabatlarda we derňewlerde Ysraýyl döwletiniň halkara kanunylygy gönüden-göni nyşana alyndy we 143 gezek sorag edildi.

;

Gazadaky genoside garşy global wy consciencedany herekete getirýän güýç

Türkiýanyň ezilen halklaryň sesi bolmak wezipesi dünýä jemgyýetçiliginde güýçli seslenme tapýar. Derňewdäki maglumatlara görä, Türkiye Ysraýylyň Gazadaky zorlugyna we dünýä aktýorlaryny bu genoside garşy anyk çäreleri görmäge çagyrýan başlangyçlaryna 72 gezek ýazylypdyr. Mundan başga-da, basyp alyjy hökümet tarapyndan edilen genosid jenaýatlaryny 54 gezek aç-açan aýan etmek, ynsanperwerlik pajygasyny dünýä gün tertibine 45 gezek getirmek we Türkiýäniň Gazada we Günbatar Şeriýada mätäçlere berýän kömegini 44 gezek bellemek Ankaranyň meýdançada we diplomatik stolda gorag roluny aç-açan subut edýär.

Iýerusalimiň hossarlygy we sebitleýin liderlik görnüşi

Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň we Daşary işler ministri Hakan Fidanyň ýolbaşçylygynda alnyp barylýan diplomatiýa, Ysraýylyň manevr otagyny Palestina serhedinden aňryk geçirmek arkaly çäklendirýär. Ankara; Ol basyp alyjy güýçleriň Eastakyn Gündogary öz bähbitlerine laýyklykda üýtgedip gurmak, Siriýany we Liwany durnuksyzlaşdyrmak we Gündogar Ortaýer deňziniň söwda ýollaryna aralaşmak synanyşyklaryny ýeke-ýekeden düşündirýär. Prezident Erdoganyň "Türkiýäniň howpsuzlygy diňe Hataýdan däl, eýsem Halapdan, Damaskdan we Beýrutdan başlaýar" diýen taryhy beýany sebitdäki ýolbaşçylaryň garaýşyny kesgitleýär.

Başga bir tarapdan, Içeri işler ministri Mustafa Çiftçiniň "Häkim bolanymda, Gudratygüýçli Hudaýdan doga etdim. Hudaýyň maňa bir gün Iýerusalimiň häkimligini bermegini dileg edýärdim. Şeýle hem Gudratygüýçli Hudaýyň bize şol günleri görkezmegini isleýärin."

Diplomatiýa tablisasynda Ysraýyly burçlaýan hereket

Daşary işler ministri Hakan Fidan, Türkiýany Ybraýym şertnamasyna goşmak baradaky ABŞ-nyň basyşyna strategiki jogap, Türkiýäniň daşary syýasatynyň zehinini ýene bir gezek açdy. Iki ýurduň arasyndaky diplomatik gatnaşyklaryň 1949-njy ýyldan başlandygyny ýatladýan Fidan; Kadalaşdyrmak ädimleri üçin Ysraýylyň Gazadaky, Liwandaky we Siriýadaky harby agressiýasyny derrew bes etmegi, palestinalylaryň hukuklaryny goramagy we 1967-nji ýyldaky serhetleriň çäginde iki döwletli çözgüdi kabul etmegi göz öňünde tutuldy. Häzirki syýasy şertlerde hiç bir Ysraýyl hökümetiniň kabul edip bilmejek bu esaslandyrylan we kanuny şertleri Türkiýany halkara jemgyýetçiliginiň öňünde döredijilikli we parahatçylykly aktýor hökmünde görkezdi, şol bir wagtyň özünde-de Ysraýyl administrasiýasy diplomatik kynçylyklaryň doly ýüküni çekdi.