Ysraýyl ýaraşygy bozdy: Günorta Liwanda howa zarbasy we agyr weýrançylyk

Liwan bilen Ysraýylyň arasynda diplomatik gatnaşyklar we ýaraşyk ylalaşyklary dowam edýärkä, ýerdäki dartgynlyk azalmaýar. Ysraýyl goşuny, hereketiň bes edilmegi baradaky şertnamalara garamazdan Liwanyň günorta bölegine garşy harby operasiýalaryny we howa zarbalaryny dowam etdirýär. Sebitdäki ýerli çeşmeler raýat infrastrukturasynyň nyşana alnandygyny we käbir ýerlerde agyr weýrançylyklaryň bolandygyny habar berýär.

Ot açyşlyga garamazdan howa hüjümleri we şäherler weýran boldy

Liwanyň resmi gullugy NNA tarapyndan berlen maglumata görä Ysraýylyň harby uçarlary günortadaky Mansuri şäherini nyşana alýan täze howa zarbasyny amala aşyrdy. Hüjümden başga-da Ysraýyl goşuny Sur şäherindäki Beýt al-Saýýad şäherine pulemýot bilen güýçli ot açyp, sebitdäki dartgynlygy güýçlendirdi. Şol bir wagtyň özünde Ysraýylyň uçarmansyz howa ulaglarynyň (UAV) Bint Jubeiliň Mansuri we Beraşit şäherlerine ses bombalaryny taşlandygy habar berildi.

Ysraýyl güýçleri tarapyndan basylyp alnan Bint Jubeil sebitindäki weýrançylyk işleri yzygiderli dowam edýär. Iň soňky habarlara görä, şäheriň Saf al-Hawa goňşusynda ýerleşýän ýaşaýyş toplumy, sebitiň ykdysadyýeti üçin möhüm ähmiýete eýe bolan Bint Jubeyl häzirki zaman zeýtun basyş desgasy we töwerekdäki köp sanly raýat rezidensiýasy doly weýran boldy.

"Howpsuz zona" Uçarman arzasy tabşyryldy

Bu yssy wakalaryň kölegesinde Ysraýyl goşuny Liwanyň günortasynda ABŞ-nyň Merkezi serkerdeligi ( CENTCOM ) we Liwan goşuny bilen hyzmatdaşlykda "Howpsuz zona" synag synagynyň başlandygyny habar berdi. Writtenazmaça beýannamada berlen arzanyň syýasy häkimiýetleriň görkezmelerine laýyklykda şu günden başlap resmi taýdan durmuşa geçirilendigi aýdylýar.

Synag taslamasynyň çäginde Ysraýyldan, ABŞ-dan we Liwan goşunyndan harby toparlaryň bu ugurda ýaraşyk şertnamasyny doly durmuşa geçirmek üçin bilelikdäki utgaşdyrmak we meýilleşdiriş gözlegleriniň geçirilendigi mälim edildi. Şeýle-de bolsa, Ysraýyl goşuny bu utgaşdyryş işine garamazdan şertnama bozulan halatynda harby taýdan "berk jogap berjekdigini" aç-açan gaýtalady.

Aýlaryň dowam edýän konfliktleriň we diplomatiýanyň hronologiýasy

Ysraýyl goşuny 2-nji martda guralan güýçli howa hüjümlerinden soň Liwanyň günortasyndaky köp sanly strategiki şäheri eýeledi. Bu döwürde Liwan hökümeti konfliktler sebäpli göçürilen raýatlaryň sanynyň 1 milliondan geçendigini habar berdi. Liwanyň Saglygy goraýyş ministrliginiň iň soňky maglumatlaryna görä, 2-nji martdan bäri Ysraýylyň hüjümlerinde 4 müň 328 adam öldi.

Krizisi çözmek üçin geçirilen diplomatik proses örän işjeň dowam etdi. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump 24-nji aprelde eden çykyşynda Liwan bilen Ysraýylyň arasynda 17-nji aprelde güýje giren 10 günlük wagtlaýyn atyşygyň ýene 3 hepde uzaldylandygyny habar berdi. Soňra, 14-15-nji maýda ABŞ-nyň töwellaçylygynda geçirilen gepleşikleriň üçünji tapgyrynyň netijesinde atyşygy 17-nji maýdan başlap ýene 45 gün uzaltmak kararyna gelindi.

Sebitdäki gatnaşyjylaryň gatnaşmagynda geçirilen gepleşiklerde Eýran bilen ABŞ-nyň Pakistanyň üsti bilen alyp baran aragatnaşyklarynyň netijesinde 14-nji iýunda 14 maddalyk ylalaşygyň gazanylandygy mälim edildi. Urşy bes etmegi we gepleşikleriň üsti bilen meseleleri çözmegi göz öňünde tutýan bu şertnama Liwan ýaly parahatçylyk üçin umumy esas döretdi. Netijede, Waşingtonda geçirilen göni gepleşikleriň 5-nji tapgyryndan soň 26-njy iýunda Liwan bilen Ysraýylyň arasynda giňişleýin çarçuwaly şertnama gol çekildi.