Ysraýylyň 100 million dollarlyk düşünje operasiýasy ýykyldy: Gazadaky gyrgynçylyklary ýapmak üçin edilen tagallalar netije bermedi
Ysraýylyň Gazadaky gyrgynçylyklardan soň zeper ýeten keşbini düzetmek üçin ägirt uly býudjetli 100 million dollarlyk lobbi we sanly mahabat kampaniýalaryny amala aşyran düşünje operasiýasy başa barmady.
Palestina sebitlerinde, esasanam gabaw astyndaky Gaza zolagynda bolup geçen raýat gyrgynçylygy bilen halkara jemgyýetçiliginiň uly seslenmesini özüne çeken Ysraýyl, emeli mahabat kampaniýalary bilen zaýalanan global abraýyny düzetmäge synanyşdy. Ysraýylda ýerleşýän abraýly neşirleriň biri bolan Haaretziň analiz ýazyjysy Ömer Benjakob tarapyndan ýazylan giňişleýin gözden geçiriş, Tel Awiw administrasiýasy tarapyndan amala aşyrylan milliardlarça lira gymmaty baradaky düşünjäniň taryhy abraýyň ýitmeginiň öňüni almak üçin ýeterlik däldigini ýüze çykardy. Derňew, Ysraýyl hökümetiniň dünýä jemgyýetçiliginiň pikirini dolandyrmak üçin sarp eden millionlarça dollarynyň nädip gutarandygyny jikme-jik görkezýär.
Global tehnologiýa ägirtlerine we sosial mediýa millionlarça dollar geldi
Ysraýyl hökümetiniň halkara arenasyndaky abraý krizisini dolandyrmak üçin amala aşyran iň uly býudjet çäresi, hökümet mahabat gullugy tarapyndan geçirilen sanly wagyz kampaniýasy boldy. Takmynan 52 million dollar töweregi bolan bu ägirt uly operasiýa 2025-nji ýylyň iýun aýynda Eýran bilen 12 günlük konfliktde başlandy we dekabr aýyna çenli üznüksiz dowam etdi. Bu býudjetiň arslan paýy global tehnologiýa we sosial media ägirtlerine geçirildi. Bu prosesiň dowamynda Google mahabat platformalaryna takmynan 30 million dollar tölendi, 20 million dollar meşhur “YouTube” wideo platformasyna paýlandy, 3,5 million dollar paýlandy
Trump-nyň sanly geňeşçisi we ABŞ-nyň lobbi kompaniýalary bilen uly şertnamalar
Ysraýylyň global kabul ediş amallarynda ulanan ikinji uly kanaly, ABŞ-da ýerleşýän lobbi we jemgyýetçilik gatnaşyklary ägirtleri. ABŞ-nyň Daşary ýurt agentlerini bellige alyş kanunynyň (FARA) resminamalarynda görkezilen resmi maglumatlara görä, Tel Awiw köpmilletli mahabat agentligi “Havas” we onuň kömekçi potratçylary bilen agressiw gatnaşdy. Bu lobbi torunyň merkezinde gaty täsir galdyryjy bir at bardy. ABŞ-nyň öňki prezidenti Donald Trumpyň geçen sanly saýlaw kampaniýalaryny dolandyran Amerikan sanly geňeşçisine degişli kompaniýa bilen millionlarça dollarlyk şertnama baglaşyldy. Sanly mahabat ady bilen edilen tölegler şu ýyl üç esse artyp, aýda 4,5 million dollara ýetdi. Şertnamanyň umumy bahasy 2026-njy ýylyň aprelinden oktýabr aýyna çenli aralygy 31,5 million dollar -a ýeten bolsa, 2025-nji ýylyň sentýabr aýyna çenli baglaşylan umumy mukdar 40,5 million dollar boldy. Kompaniýanyň maliýe hasabatlary, Ysraýylyň diňe 2025-nji ýylyň oktýabr aýyndan başlap alty bölekde bu hasabyna 15 million dollar geçirendigini subut etdi.
angelewangelik toparlary we sosial mediýa täsir edijiler üçin ýörite býudjet
Amerikan jemgyýetçiligine we dünýä karar berýänlere täsir etmek üçin lobbiçilik tagallalary bu ägirt şertnama bilen çäklenmedi. Nýu-Yorkorkda ýerleşýän “Piro” agentligi bilen sanly hekaýa taslamalarynyň çäginde 1 million dollarlyk ýörite şertnama gol çekildi. Ysraýyly şertsiz goldaýan angelewangelik köpçüligine gönükdirilen wagyz-nesihat işleri üçin 4 million dollara çenli çeýe býudjet bölünip berildi we bu çäkde eýýäm 3,3 million dollar töleg tamamlandy. Waşingtondaky hukuk we jemgyýetçilik gatnaşyklary firmalaryna geçirilen köp mukdarda puldan başga-da, Amerikanyň sosial media täsir edijilerini Ysraýyla getirip, jemgyýetçilik diplomatiýa saparlaryny gurnaýan bir fond üçin 150,000 dollar serişde berildi. Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda bu täsir ulgamyny dowam etdirmek üçin resminamalaşdyrylan umumy borçnama 50 million dollar
ýakynlaşýar.
Diaspora ministrliginiň utgaşdyrylmadyk çykdajylary we grant paýlanyşy
propagandanyň üçünji aýagy Diaspora Işleri ministrliginiň üsti bilen emele geldi. Garaşsyz habar beriş serişdeleriniň geçiren gözleglerine görä, ministrlik 2024-nji ýyldan 2025-nji ýylyň başyna çenli takmynan 100 dürli gurama we sosial media mazmun öndürijisine 8 million dollar töweregi grant paýlady. Mundan başga-da, wideo önümçiligi we sanly metbugatda bu mazmuny ýaýratmak üçin goşmaça 6,5 million dollar serişde berildi. Şeýle-de bolsa, bu ägirt uly çykdajylaryň hemmesiniň bir merkezden dolandyrylmaýandygy, edaralaryň arasynda çynlakaý utgaşdyrylmaýandygy we şuňa meňzeş işler üçin dürli kanallar arkaly birnäçe gezek tölegler geçirilendigi kesgitlenildi. Göz öňünde tutulýan býudjetleriň Milli Diplomatiýa Milli Müdirligi, dürli ministrlikler, döwlet edaralary we hatda göni Ysraýyl Goranmak Güýçleriniň (IDF) býudjetinden tölenendigi aýan edildi.
ABŞ administrasiýasynyň boýun almagy: Ysraýyl jemgyýetçilik pikirinde söweşi ýitirdi
Millionlarça dollarlyk bu güýçli propaganda bombalanmagyna garamazdan, Ysraýylyň Amerikan halkynyň arasyndaky abraýy taryhyň iň pes derejesine düşdi. Gazadaky raýat gyrgynçylygy we ynsanperwerlik pajygasy sebäpli döredilen global gahar-gazap pul bilen satyn alynjak keşbi diýen ýaly ýok etdi. Bu şowsuzlygy ABŞ administrasiýasynyň ýokary derejeli şahsyýetleri aç-açan boýun aldylar. ABŞ-nyň wise-prezidenti JD Wans, Joe Rogan Tejribe podkast programmasynda beren interwýusynda Ysraýylyň Amerikan jemgyýetçiliginiň öňünde "söweşde ýeňilendigini" aç-açan aýtdy. Söhbetdeşlikde Wans "Ysraýyl we beýleki hökümetleriň edişi ýaly tagallalara garşy däl" -diýdi, ýöne "Amerikanyň ýolbaşçylarynyň bu täsiriň olaryň hökümine täsir etmegine ýol bermegi" ony gaty biynjalyk etdi.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!