Ysraýylyň Bilim ministrliginiň gizlin barmak yzlary bölümi aýan edildi

Ysraýylyň Bilim ministrliginiň hökümeti tankytlaýan mugallymlary yzarlamak üçin gizlin bölüm döredendigi aýan edildi. Bu bölüme içerki habar alyş gullugynyň öňki işgäri Şin-Bet ýolbaşçylyk edýär. Jikme-jiklikler Haaretz gazetiniň syzan resminamasy bilen ýüze çykdy.

Gizlin bölümiň barlygy aýan edildi

Haaretz gazetiniň habaryna görä Ysraýylyň Bilim ministrliginiň bu gizlin bölümi mugallymlaryň syýasy garaýyşlaryna gözegçilik edýärdi. Gözlenmedik resminamalar bölümiň uzak wagt bäri öz işini gizlin alyp barýandygyny görkezýär. Bu resminamalaryň biri, Hod Haşaron şäherinde işleýän ýolbelet geňeşçisi onaron Avni hakda taýýarlandy we metbugata ýaýradyldy. Awni hakda 14 sahypalyk hasabatda onuň hökümete garşy ýazgylary we sosial mediadaky iş taşlaýyşlary jikme-jik ýazga alyndy. Bu ösüşden soň, Bilim ministrliginiň mugallymlara gözegçilik etmek üçin haýsy ulgamy döredendigi aýan edildi.

Bölümiň başynda öňki Şin-Bet agenti bar

Haaretziň alan maglumatlaryna görä, Lior Tuvia atly bilim bölüminiň bu gizlin bölüminiň başlygy. Tuwiýa, ýigrenç sözleriniň we prowokasiýalaryň öňüni almaga däl-de, syýasy tankytlary basyp ýatyrmaga gönükdirilen bölümiň ministrliginiň Howpsuzlyk bölüminiň müdiri bolup işleýär. Bu, "Prowokasiýa işlerine garamak üçin geňeşçi komitet" atly bölümiň asyl maksady barada möhüm maglumatlary berýär.

Köpçülige aýan edilen maglumatlar, bilim ministri ovow Kiş we onuň baş sekretary Asif Kazula bu kampaniýanyň başynda durýandygyny görkezýär. Ministriň ygtyýary bilen hereket eden Kazula ministrligiň baş müdirinden aýlanýar we ýokary wezipeli adamlar bilen gönüden-göni aragatnaşyk saklaýar. 7-nji oktýabr hüjüminden soň bu bölüm 160 mugallym barada gizlin hasabat taýýarlady. Gözlegleriň netijesinde bu mugallymlaryň ýarysynyň zorlugy we jynsparazlygy höweslendirýändigi öňe sürüldi.

Mugallymlaryň köpüsiniň Ysraýyl palestinalydygyna garamazdan, dörtden bir bölegi ýewreý mugallymlarydygy aýdylýar. Şeýle-de bolsa, palestinalylara dogry garaýyşly mugallymlaryň jynsparazlyk sözleri äsgerilmedi.

Hökümetiň jedelli kanunlary

Haaretziň pikiriçe, Ysraýyl hökümeti bilim ministrleri we ýokary derejeli işgärler tarapyndan "terrorçylygy goldamak" we "terrorçylyk bilen kesgitlemek" ýaly kesgitlemeleri kesgitlemäge mümkinçilik berýän kanun kabul etdi. Bu kanun oppozisiýa mugallymlarynyň we döwletiň gyssagly işden aýrylmagyna şeýle mekdeplere berilýän maliýe goldawyny kesmäge mümkinçilik berýär.

Adam hukuklary guramasy Adalah we mugallymlar topary bu kanunyň ýatyrylmagy üçin Courtokary Kazyýete ýüz tutdy. Arzalarda kanunyň asyl maksadynyň terrorçylyga garşy göreşmek däl-de, garşydaş sesleri dymdyrmakdygy öňe sürülýär.

Bilim ministrliginiň goranmagy

Haaretziň soraglaryna jogap bereninde Bilim ministrliginiň işgärleri bu bölümiň Adalat ministrligi we kanuna laýyklykda işleýändigini öňe sürdi. Häkimiýetler bu bölümiň diňe "terrorçylyk, prowokasiýa ýa-da bikanun hereketler bilen baglanyşykly şahsyýet" bilen baglanyşykly şübhe döredýän kazyýet işlerine seredýändigini öňe sürdi.

Şeýle-de bolsa, syzdyrylan resminamalar ministrligiň mugallymlaryň sosial media işlerine we iş wagtyndan daşary şahsy garaýyşlaryna gözegçilik edýändigini görkezýär. Şeýle-de bolsa, kazyýete hödürlenen ilkinji goraglarda bu bölümiň barlygynyň agzalmaýandygy aýdylýar.

Netije we baha bermek

Ysraýylyň Bilim ministrliginiň bu gizlin bölümi oppozisiýa seslerini basyp ýatyrmak bilen baglanyşykly işleri bilen ünsi çekýär. Bilim jemgyýetinde uly täsir galdyrýan bu ösüşiň geljekde Ysraýylda mugallymlaryň bilim syýasatlaryna we hünär howpsuzlygyna nähili täsir etjekdigi bilesigelijilik meselesidir. Courtokary kazyýete berlen arzalaryň netijesi bu meselede möhüm kesgitleýji bolar.