Ysraýylyň Howpsuzlyk Ministrliginiň Gazanyň karary: Halkara durnuklaşdyryş güýçlerine resmi tassyklama

Ysraýylyň administrasiýasy bütin dünýäde rezonans döredýän Gazanyň geljegine tarap möhüm ädim ätdi. Ysraýyl Haýom gazetiniň berýän maglumatlaryna görä, Ysraýylyň howpsuzlyk ministrligi halkara durnuklaşdyryş güýçleriniň uzak wagtdan bäri halkara jemgyýetçiliginiň gün tertibinde durýan Gaza zolagyna girmegini göz öňünde tutýan kanun taslamasyna resmi taýdan ses berdi we tassyklady.

Ministrler kabinetindäki pikirleriň tapawudy: Ben-Gvir karara garşy çykdy

Bu taryhy karar Ysraýyl hökümetiniň içindäki çuňňur düşünişmezlikleri ýene bir gezek açdy. Howpsuzlyk ministrliginde geçirilen ses berişlikde aşa sagçy garaýyşlary bilen tanalýan Milli howpsuzlyk ministri Itamar Ben-Gvir garşy ses berdi. "Yedioth Ahronoth" gazetiniň habaryna görä Ben-Gvir ses berişlikde beren beýanatynda "Hamas Gazany ýaragsyzlandyrmak borjuny ýerine ýetirmedi. Şonuň üçin bu güýçiň girmegini tassyklamaly däldiris. Gazadaky hakyky çözgüt sebitiň halkyny göçmäge höweslendirmek"

Daşary işler ministri Gideon Saar Ben-Gwiriň gödek sözlerine berk garşylyk görkezdi. Saar bu taslamanyň global ylalaşygyň önümi bolandygyny aýtdy we kararyň "Bu halkara derejesinde taýýarlanan meýilnama. Şowsuzlyga uçramak ähtimallygymyz bar bolsa-da, iň bolmanda bu prosese päsgel berýän tarap bolmaly däldiris" -diýdi. Beýleki tarapdan, Ysraýylyň döwlet telewideniýesi howpsuzlyk ministrliginiň bu tassyklamasynyň, halkara harby güýçleriniň Gazanyň günorta serhedinde ýerleşýän strategiki Rafah şäheriniň golaýynda harby ştab-kwartirany açmagy üçin göni ýaşyl çyrany aňladýandygyny habar berdi.

Trumpyň köp fazaly Gaz meýilnamasy

16-njy ýanwarda Ak tam tarapyndan tassyklanjak Gazadaky geçiş dolandyryş gurluşy sebitiň geljegini üýtgetmegi maksat edinýär. Bu kontekstde durmuşa geçirilmegi meýilleşdirilýän dolandyryş mehanizmlerine tehnokratlardan ybarat "Parahatçylyk Geňeşi" , "Gazanyň Executiveerine ýetiriji geňeşi" , "Gazany dolandyrmak boýunça milli komitet" we bu ugurda howpsuzlygy üpjün etjek "Halkara durnuklaşdyryş güýçleri" degişlidir.

Taryhy maglumatlar we Gazadaky uly weýrançylyk

Gazanyň administratiw geljegini kesgitlän "Parahatçylyk Geňeşiniň" ilkinji resmi ýygnagy 19-njy fewralda Waşingtonyň Parahatçylyk institutynda ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň ýolbaşçylygynda geçirildi. Bu ädim, sebitdäki harby işjeňligi hemişelik bes etmegi maksat edinýän 20 punktly parahatçylyk meýilnamasynyň ikinji tapgyrynyň bir bölegi hökmünde kabul edildi. Göz öňünde tutulýan meýilnama Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň (UNSC) 2025-nji ýylyň 17-nji noýabryndaky we 2803 belgili karary bilen halkara derejesinde goldanyldy.

Bu giňişleýin halkara meýilnamasy, 2023-nji ýylyň oktýabr aýynda ABŞ-nyň goldawy bilen Ysraýyl tarapyndan sebitde uly gumanitar weýrançylyga sebäp bolan hüjümlerden soň durmuşa geçirildi. Iki ýyla golaý dowam eden güýçli bombaly hüjümleriň netijesinde Gazada 70 müňden gowrak adam öldi, 170 müňden gowrak adam ýaralandy we raýat infrastrukturasynyň 90 göterimi doly weýran boldy. Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) maglumatlaryna görä, weýran bolan Gaza zolagyny täzeden gurmak üçin azyndan 70 milliard dollar ägirt uly býudjet gerek.